Karmaşık Sayılar’ı kim buldu

Karmaşık sayılar a ve b gerçel sayı ve i, -l’in karekökü olmak üzere a+ib şeklinde yazılabilen sayılar. Burada a, karmaşık sayının gerçel kısmını ve b sanal kısmını teşkil eder.

Târihi Negatif sayıların bulunmasından sonra, matematikçiler karesi negatif sayı olan sayıyı aradılar. ilk
matematikçiler böyle bir sayının mevcut olmadığı sonucuna vardılar. 1637’de René Descartes bu tür
sayıların varlığına dikkati çekmiştir.

1777’de Leonhard Euler günümüzdeki i sayısını sembol olarak kullanmıştır. Karmaşık sözü ilk defâ Gauss tarafından verilmiştir. Elektrik ve mağnetizmanın matematiksel ifâdesinde karmaşık sayılar çok önemli rol oynamaktadır.

Matematikte karmaşık sayı, bir gerçel bir de sanal kısımdan oluşan bir nesnedir. a ve b sayıları gerçek olursa karmaşık sayılar şu biçimde gösterilirler:

{\displaystyle z=a+\mathbf {i} b\,}

Genel olarak karmaşık sayılar için “z” harfi kullanılır. {\displaystyle \mathbf {i} ^{2}=-1} özelliğini sağlayan sanal birime {\displaystyle \mathbf {i} } denir. Kimi zaman özellikle elektrik mühendisliğinde {\displaystyle \mathbf {i} } yerine, {\displaystyle \mathbf {j} } kullanılır.

Ayrıca matematikte bu sayıların uzayı {\displaystyle \mathbb {C} }{\displaystyle \mathbb {C} } olarak gösterilir. Bu harfin seçilmesinin nedeni İngilizce’de karmaşık sözcüğünün karşılığı olarak complex sözcüğünün kullanılmasıdır, nitekim bazı Türkçe kaynaklarda complex sözcüğünden devşirilen kompleks sözcüğüne de raslanabilir. Karmaşık sayılara böyle bir adın verilmesinin nedeni ise aşağıda da göreceğimiz gibi gerçel ve sanal kısımların bir arada durmasıdır.

Bütün gerçel sayılar sanal kısımları sıfıra eşit olan birer karmaşık sayı olarak düşünülebilir. Diğer bir deyişle gerçel sayılar, karmaşık sayı düzleminde gerçel sayılar ekseni üzerinde bulunurlar.

{\displaystyle z=a+\mathbf {i} \cdot 0\in \mathbb {R} }

Bir z karmaşık sayısının gerçel ve sanal parçaları sırasıyla Re(z) ve Im(z) fonksiyonlarıyla gösterilir. Bütün bu tanımları ve özellikleri bir örnekte gösterelim. {\displaystyle z=4-7\mathbf {i} } sayısı gerçel kısmı Re(4-7i)=4, sanal kısmı Im(4-7i)=-7 olan {\displaystyle \mathbb {C} } uzayında bir karmaşık sayıdır.Bunun dışında karmaşık sayıların başka özellikleri de vardır. Örneğin bir karmaşık sayı düzlemde bir vektör olarak temsil edilebilir.

Paylaşın Bilgi Çoğalsın