Robotu kim buldu

Robot. İnsanlar tarafından yapılan işlerin bir kısmını veya
tamâmını yapan otomatik makina. Robotlar umûmiyetle ışık, radyo dalgaları veya sesle çalışır. Robot,
önceleri metalden insan biçiminde yapılmaya çalışılırdı. Artık bir sandık veya kutu biçiminde robotlar
yapılmaktadır. Robotların kumanda sistemleri elektronik devrelerle kurulu olup, kompüter, fotosel,
elektromanyet, hidrolik pistonlar ve buna benzer daha birçok teknik parça ihtivâ eder. (Bkz. Otomat)
Pilotsuz uçan otomatik uçaklar birer robottur. Jiroskop, pusula ve hidrolikle çalışan kollar vâsıtasıyla
uçağın kanat, dümen fonksiyonları pilot gibi yönetilir. Emirler radyo dalgalarıyla verilir. Pilotsuz
uçaklara RPV (Remotely Piloted Vehicle), DRONE, UMA, DECOY isimleri verilir. İngilizlerin pilotsuz
uçakları QUEEN BEE, Almanlarınki ise FIRE BEE ismini alır. ABD’nin ise AQUILA ve PAVE TIGER
pilotsuz uçakları vardır. Uzun menzilli füzeler de robot özelliği taşır. Telefon santralı, birçok operatörün
başarabileceği işlemi otomatik olarak yapan bir robottur. Otomatik santrallarla dünyânın her bir köşesi
konuşma hattı olarak birbirine çok kısa bir sürede bağlanabilmektedir.
Târihte ilk otomat türü robotlar, M.Ö. 100 yıllarında İskenderiyeli Hero tarafından kanat çırpan, su içen
ve uçan kuşlar şeklinde yapılmıştır. Fakat bu konuda elde kesin belgeler yoktur. Diyarbakır Sultanı
Artukoğlu Nasreddîn’e hizmet etmiş Cizreli Ebu’l-İz adındaki bir Türk bilgini, suyun akıcılığından ve
ağırlığından faydalanarak çeşitli robotlar yapmıştır. Bununla ilgili elde bilgiler mevcuttur.
Teknolojide robotlar ön plânda yer tutmaktadır. 1960’lı yılların ikinci yarısından sonra mikro elektronik
ve bilgisayar teknolojisinde çok önemli gelişmeler oldu. Bu gelişmelerin netîcesinde daha hızlı
çalışabilen çok karmaşık işleri yapabilen robotlar yapıldı. Meselâ, otomobil sanâyiinde, montaj
hatlarının bir ölçüde otomatikleşmesini sağlayan bilgisayar denetimli robotlar devreye girmeye başladı.
Genelde tek kollu olan bu robotlar, insanların el ve kolunun hareketlerini taklit ederek, parça tutup
taşıma, kaynak ve lehim yapma, perçinleme, cıvata ve somunu yerine takıp sıkma gibi işlemleri yerine
getirebilmektedir. İtalya’daki Fiat otomobil fabrikasındaki üretilen otomobillerin karosörlerinin kaynakları
robotlar tarafından yapılır.
Fezâya fırlatılan uzay araçlarında, uzay mekiği robotları bulunur. Nükleer araştırmaları, robotların
yardımı olmaksızın gerçekleştirmek mümkün değildir. Almanya’da 1984 senesinde Guasar firması
tarafından yapılan bir robotun hâfızasına 5000 kelime yerleştirilmesiyle insanlarla karşılıklı
konuşturulmuştur. Robotların endüstride tercih edilme sebepleri; radyoaktif maddeler, uzay gibi
ulaşılması güç yerler ve buna benzer birçok sahada tehlikesizce kullanılabilmeleridir.
Günümüzde uzay sondalarında değişik ölçümlerin yapılması, fotoğrafların çekilmesi, çekilen
fotoğrafların yere gönderilmesi işlemleri robotlarla yapılmaktadır. Robotlar daha çok elektronik
sanâyiinde kullanılmaktadır. Çok küçük entegre devrelerin, mikroçiplerin üretimleri artık robotlarla
yapılmaktadır. Bilhassa insan sağlığı için çok zararlı ve tehlikeli olan nükleer santralların radyasyon
tehlikesi bulunan kısımlarında ve özellikle uranyum gibi minerallerin çıkarıldığı mâden ocaklarında artık
insan yerine robotlar kullanılmaya başlanmıştır.
Son yıllarda dış görünüşü îtibâriyle insana benzeyen, insanı yalnız fiziksel görünümü ve hareketiyle
değil, zihnî faaliyetlerinde de taklit edebilen gelişmiş robotlar (androit) üzerinde çalışmalar
yapılmaktadır. ABD ve Japonyalı bâzı bilim adamları, robotların bugünkü bilim-kurgu filmlerde olduğu
gibi, yakın bir zamanda evlerimize kadar girebileceğini söylemektedir.
Ülkemizde de özellikle otomotiv sanâyiinde olmak üzere pekçok sanâyi kolunda robotlardan
faydalanılmaktadır. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Makina Fakültesi bölümünde Robotik Yüksek
Lisans proğramında değişik robot teorileri üzerinde titizlikle yeni yeni çalışmalar yapılmaktadır.
Robotlarda bulunan diğer özellikler; ucuzluk, temiz ve kaliteli iş çıkarma, en mühimi de psikolojik etkiler
altında kalmamaktır. ABD’nin Florence şehrinde Japon, Yamazaki Mechiner Works Firmasının
kurduğu 15 milyon dolarlık dev fabrikada yalnız 6 kişi çalışmakta, bütün işler robotlar vâsıtasıyla
görülmektedir. Bu altı kişinin görevi hem robotlara nezâret etmek, hem de yerleri süpürmektir.