Teleskopu Kim Buldu

Teleskop gök cisimlerinin incelenmesi, gözlenmesi ve gök bilimi eğitimi için vazgeçilmez bir araçtır. Teleskop olmadan gezegenimizin dışında kalan evrenin işleyişi konusunda tam anlamıyla kör olurduk herhalde. Bu kadar önemli bir icat olan teleskopu kimin bulduğuna tarihsel gelişimi ile bir göz atalım. Bir çok icadın aksine Teleskop bir anda icat edilmiş bir alet değildir. Zaman içerisinde bir çok insan teleskopun gelişimine katkıda bulunmuştur. Bu listenin ilk sıralarında Hollandalı okuma gözlüğü yapımı ile uğraşan Jacob Metius, Hans Lippershey ve Zacharias Janssen yer almaktadır. Middelburg’da, 17. yüzyılın başlarında bu üç kişinin birbirinden bağımsız yürüttüğü hassas cam üretimi ve mercekler ile ilgili yaptığı çalışmalar sonucunda, bir kırılma teleskopu ürettikleri bilinmektedir. Yapılan teleskopların en güçlüsüyle ortaya çıkan Hans Lippershey, 1608 yılında, teleskop patenti almak için başvurmuştur. Yetkililerin  huzurunda, aygıtını tanıtmış, ama buluşu patent verilecek nitelikte bulunmadığından sadece bir miktar para ile ödüllendirmiştir.

İtalyan  bilim adamı Galilei Galileo teleskopun tarihinde en önemli yeri tutmaktadır. Galileo Hollanda da yapılan teleskopa ilişkin söylentileri duymuş ve bir teleskop yapmaya karar vermiştir.

Galileo 1609 yılında, hollandalıların yaptığı teleskoplardan esinlenerek yaptığı gelişmiş teleskobuyla gökyüzünü inceledi. Ay yüzeyinin tıpkı yeryüzü gibi engebeli olduğunu gördü. Venüsün güneş çevresinde döndüğünü keşfetti. O zaman dünya evrenin merkezi olduğu yolundaki inanışla ilgili olarak kuşkuya kapıldı. Bu kuşkusunun iyice güçlenmesi sonunda, öğretileri 2 bin yıldır dünya üniversitelerinde okutulan Yunan filozofları Aritotales ve Ptolemius’un düşüncelerine karşı savaş açtı. Evrenin merkezi olduğu söylenen dünyanın, aslında güneşin etrafında döndüğünü söyledi ve kilisenin hışmına uğradı.

Teleskop konusunda devrimsel bir icatta Sir Isaac Newton’dan gelmiştir. Hollandalıların ve Galileo’nun kırılma teleskopundan farklı olarak yansıtıcı teleskopu icat eden Newton, uzaktaki nesneleri büyütmek için mercekler ile birlikte aynaları da kullanmaya başlamıştır. 1688 yılında icat edilen yansıtıcı teleskop teleskopun Adı Newtonian Reflector adıyla bilinmektedir.

Günümüzde kullanılan modern teleskoplar mercekler ve aynalarının kullanımın ötesine geçmiş ve uzaktaki galaksilerin izlenmesini sağlayacak teknolojik yeteneklere sahiptir.