{"id":10688,"date":"2018-01-11T20:52:39","date_gmt":"2018-01-11T18:52:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=10688"},"modified":"2018-09-30T23:24:21","modified_gmt":"2018-09-30T21:24:21","slug":"icatlar-m","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=10688","title":{"rendered":"A’dan Z’ye \u0130catlar – M harfi ile ba\u015flayan icatlar"},"content":{"rendered":"

Makas<\/strong><\/a><\/p>\n

Makaslar binlerce y\u0131l \u00f6nce (yakla\u015f\u0131k 1500 M.\u00d6.) antik M\u0131s\u0131r’da icat edildi. Erken makas eski M\u0131s\u0131r kal\u0131nt\u0131lar\u0131nda bulunmu\u015ftur. Bu erken makas, bir metal par\u00e7adan (modern bir makas\u0131n aksine, bir dayanak etraf\u0131nda d\u00f6nen iki \u00e7apraz b\u0131\u00e7aktan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r) yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Modern \u00e7apraz b\u0131\u00e7akl\u0131 makas, antik Roma’da icat edildi (kabaca M.\u00d6 100 y\u0131l\u0131nda). Erken makas giysi \u00fcreticileri ve berberler taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131yordu. Makaslar daha sonralar\u0131, 1500’lerde Avrupa’ya geldi<\/p>\n

Manc\u0131n\u0131k<\/strong><\/a><\/p>\n

Manc\u0131n\u0131k, a\u011f\u0131r nesneleri veya oklar\u0131 uzak mesafeye f\u0131rlatan bir sava\u015f aletidir. M.\u00d6. 399’da eski Yunan uygarl\u0131\u011f\u0131nda\u00a0Syracuse’lu Dionysius taraf\u0131ndan icat edildi ve\u00a0 Romal\u0131lar daha sonra manevra yapmak i\u00e7in manc\u0131n\u0131\u011fa tekerlekler eklemi\u015flerdir. Manc\u0131n\u0131k (balista olarak da bilinir) bin y\u0131ldan daha uzun s\u00fcredir sava\u015f i\u00e7in \u00f6nemli bir silaht\u0131. \u00c7ift silahl\u0131 bir manc\u0131n\u0131k (trebuchet olarak da bilinir) Orta \u00c7a\u011f’da yakla\u015f\u0131k MS 1400’lerde Siena’l\u0131 Mariano Taccola taraf\u0131ndan icat edildi.<\/p>\n

Marshmallow <\/strong><\/p>\n

Marshmallow \u015fekeri ilk kez \u00fc\u00e7 bin y\u0131l \u00f6nce eski M\u0131s\u0131rl\u0131lar taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131. M\u0131s\u0131rl\u0131lar, bir batakl\u0131k bitkisi olan ebeg\u00fcmeci k\u00f6k\u00fcnden (Althea officinalis)\u00a0 bir bitki \u015fekeri yap\u0131yorlard\u0131. Bug\u00fcn\u00fcn Marshmallowlar ebeg\u00fcmeci k\u00f6k\u00fc i\u00e7ermemektedir. Tatl\u0131, yap\u0131\u015fkan bitki k\u00f6k\u00fc yerine jelatin kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Matbaa<\/strong><\/a><\/p>\n

Hareketli tipteki ilk matbaa 1450’de Johannes Gutenberg taraf\u0131ndan icat edildi. Bu bulu\u015f, bask\u0131y\u0131 daha basit ve daha uygun maliyetli hale d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Gutenberg, yap\u0131labilen, monte edilen ve daha sonra yeniden kullan\u0131labilen tek tek metal par\u00e7alar\u0131 \u00fcretmek i\u00e7in kal\u0131plar \u00fcretti. Gutenberg’in yeni matbaas\u0131 her \u00fc\u00e7 dakikada bir sayfa basabiliyordu. Bu, bas\u0131l\u0131 malzemeleri, kitaplar\u0131 tarihte ilk kez b\u00fcy\u00fck kitlelere ula\u015ft\u0131rd\u0131. Dini kitaplar, bas\u0131l\u0131 malzemelerin \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturuyodu. Bask\u0131 preslerinin kullan\u0131lmas\u0131 yaz\u0131m standardizasyonunu da ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Mayonez<\/strong><\/p>\n

Mayonez, y\u00fczlerce y\u0131l \u00f6nce, muhtemelen 1756’da Duke de Richelieu i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan Frans\u0131z bir \u015fef taraf\u0131ndan Fransa’da icat edildi. \u0130lk haz\u0131r mayonez, 1905 y\u0131l\u0131nda New York’taki Richard Hellman’\u0131n \u015fark\u00fcterisinde sat\u0131ld\u0131. Hellman e\u015finin yapt\u0131\u011f\u0131 mayonezi a\u00e7\u0131k ah\u015fap teknelerde satt\u0131. 1912’de mayonezi\u00a0b\u00fcy\u00fck cam \u015fi\u015felere koyarak satt\u0131; “Hellman’\u0131n Blue Ribbon Mayonez” ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi t\u00fcr \u00e7ok pop\u00fclerdi ve bug\u00fcn hala sat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Metrik Sistem<\/strong><\/p>\n

Metrik sistem Fransa’da icat edildi. 1790’da Fransa Ulusal Meclisi, \u00f6l\u00e7\u00fcm birimlerini standartla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in Paris Bilimler Akademisine g\u00f6rev verdi. Akademi’den bir komite ondal\u0131k say\u0131 sistemi kulland\u0131 ve metreyi ekvatordan D\u00fcnya’n\u0131n Kutbuna olan uzakl\u0131\u011f\u0131n 10 milyonuncu, yani D\u00fcnya’n\u0131n \u00e7evresi 40 milyon metreye e\u015fit olacak \u015fekilde olarak tan\u0131mlad\u0131. Komite, Jean Charles De Borda (1733-1799), Joseph-Louis Comte de Lagrange (1736-1813), Pierre-Simon Laplace (1749-1827), Gaspard Monge<\/a> (1746 -1818) ve Marie Jean Antoine Nicholas Caritat, Condorcet Marquis (1743-1794) den olu\u015fuyordu.<\/p>\n

Metre, yunanca \u00f6l\u00e7\u00fc anlam\u0131na gelen metron kelimesinden gelir. 100 Santimetre 1 metre olarak, 1000 metre 1 kilometre olarak tan\u0131mland\u0131. Metrik sistem 1 A\u011fustos 1793’te Fransa’da kanunen kabul edildi. 1960’da \u00f6l\u00e7\u00fcm i\u00e7in kullan\u0131lan temel tan\u0131m de\u011fi\u015fti. I\u015f\u0131\u011f\u0131n bir vakum i\u00e7inde bir saniyede ilerledi\u011fi mesafe 1,650,763,73 dalga boyunda de\u011fi\u015fti. 1983’te saya\u00e7 1 \/ 299,792,458 olarak yeniden tan\u0131mland\u0131.<\/p>\n

Metrik k\u00fctle birimi i\u00e7in gram, belirli bir s\u0131cakl\u0131kta bir k\u00fcbik santimetre saf su k\u00fctlesi olarak tan\u0131mland\u0131. Ortak kullan\u0131mda ve ticarette gramlar a\u011f\u0131rl\u0131k birimi olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Meybuz<\/strong><\/p>\n

Meybuz veya Popsicle, 1905 y\u0131l\u0131nda 11 ya\u015f\u0131ndaki Frank Epperson taraf\u0131ndan icat edildi. Epperson San Francisco, California’da ya\u015f\u0131yordu. Epperson so\u011fuk bir gecede bir bardak meyveli i\u00e7ece\u011fini i\u00e7inde ka\u015f\u0131\u011f\u0131 ile d\u0131\u015farda b\u0131rakt\u0131. Donduktan sonra ka\u015f\u0131\u011f\u0131ndan tutarak yiyiyordu. Dondurulmu\u015f meyveli buzuna Epsicle ad\u0131n\u0131 vermi\u015fti. Epperson y\u0131llar sonra 1923 y\u0131l\u0131nda “\u00e7ubukla dondurulmu\u015f buz” konusunda patent ald\u0131. Epsicle daha sonra popsicle olarak yeniden adland\u0131r\u0131ld\u0131. Epperson ikiz popsicle’yi (iki sopa ile iki \u00e7ocu\u011fun payla\u015fabilece\u011fi \u015fekilde), daha sonra\u00a0Fudgsicle, Creamsicle ve Dreamsicle \u00e7e\u015fitlerini icat etti.<\/p>\n

Mikro Elektrot<\/strong><\/p>\n

Ida Henrietta Hyde (1857-1945), 1930’larda mikro elektrotu icat eden bir Amerikal\u0131 fizyologdur. Mikroelektrot, canl\u0131 bir h\u00fccreyi elektrikle (veya kimyasal olarak) uyaran k\u00fc\u00e7\u00fck bir cihazd\u0131r ve bu h\u00fccre i\u00e7indeki elektriksel aktiviteyi kaydeder. Hyde, Heidelberg \u00dcniversitesi’nden mezun olan, Harvard T\u0131p Fak\u00fcltesi’nde ara\u015ft\u0131rma yapmak i\u00e7in se\u00e7ilen ve Amerikan Fizyolojik Toplulu\u011fa se\u00e7ilen ilk kad\u0131nd\u0131r.<\/p>\n

Mikrodalga F\u0131r\u0131n<\/strong><\/a><\/p>\n

Mikrodalga f\u0131r\u0131n, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 zaman\u0131 radyasyon ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n (mikrodalga radyasyon \u00fcreten vakum t\u00fcpleri) kazara bir yan \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak icat edildi. 1946’da Raytheon Corporation’da \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fchendis Percy LeBaron Spencer, magnetron \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bir g\u00fcn i\u015fyerinde cebinde bir \u00e7ikolata vard\u0131 ve deneyleri s\u0131ras\u0131nda eridi\u011fini fark etti. Nedenini ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 mikrodalgalar\u0131n \u00e7ikolatan\u0131n erimesine neden oldu\u011funu ke\u015ffetti. Deney yapt\u0131ktan sonra, mikrodalga f\u0131r\u0131nlar\u0131n yiyecekleri h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde pi\u015firece\u011fini fark etti – \u0131s\u0131 ile pi\u015firilen geleneksel f\u0131r\u0131nlara oranla \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131. Raytheon Corporation 1954’te ilk ticari mikrodalga f\u0131r\u0131n\u0131 \u00fcretti; buna 1161 Radarange deniyordu.<\/p>\n

Mikroskop<\/a> (Bile\u015fik Mikroskop)<\/strong><\/p>\n

Zacharias Janssen<\/a>, 1595’te ilk bile\u015fik mikroskopu icat eden Hollandal\u0131 bir lens yap\u0131mc\u0131s\u0131yd\u0131 (bile\u015fik bir mikroskop, birden fazla objektife sahiptir). Onun mikroskopu birbiri i\u00e7ine giren iki u\u00e7tan olu\u015fuyordu ve her iki ucunda birer lens vard\u0131. Mikroskop, t\u00fcpleri kayd\u0131rarak odaklan\u0131yordu. G\u00f6z merce\u011fi iki-konveks (her iki yan\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131ya do\u011fru d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 yap\u0131yordu) ve uzak ucun merce\u011fi (objektif mercek) d\u00fcz-d\u0131\u015fb\u00fckeydi (bir taraf\u0131 d\u00fcz, di\u011feri d\u0131\u015far\u0131 do\u011fru). Bu geli\u015fmi\u015f mikroskop 3 ila 9 kat b\u00fcy\u00fctme g\u00fcc\u00fcne sahipti. Zacharias Janssen’in babas\u0131 Hans mikroskop yap\u0131m\u0131nda ona yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n

Robert Hooke 30X b\u00fcy\u00fctme g\u00fc\u00e7\u00fcnde bir bile\u015fik mikroskop kullanarak mantar dilimlerini g\u00f6zlemledi. G\u00f6zlemlerini 1665 y\u0131l\u0131nda “Microgphia” da yay\u0131nlad\u0131. Antony van Leeuwenhoek<\/a>, 1673 y\u0131l\u0131nda, 300X b\u00fcy\u00fcten tek lensli mikroskop kullanarak bakteri, serbest ya\u015fayan ve parazitik mikroskopik protist\u00f6rler, sperm h\u00fccreleri, kan h\u00fccreleri vb. Ke\u015ffetti.<\/p>\n

Montaj Hatt\u0131<\/strong><\/p>\n

\u0130lk montaj hatt\u0131, 1901 y\u0131l\u0131nda, ilk ticari olarak ba\u015far\u0131l\u0131 otomobil olan Oldsmobile’i \u00fcreten ve d\u00fcnyadaki ilk\u00a0otomobil \u00fcreticisi olan Ransome Eli Olds (1864-1950) taraf\u0131ndan icat edildi. Henry Ford (1863-1947), 1913-14 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Michigan’daki Ford fabrikas\u0131nda, ilk konvey\u00f6r band\u0131na dayal\u0131 montaj hatt\u0131n\u0131 kulland\u0131. Bu \u00fcretim t\u00fcr\u00fc, bir otomobili yapmak i\u00e7in par\u00e7alar\u0131n belirli istasyonlarda s\u0131rayla birle\u015ftirilmesi ve belirli bir zamanda (Model T i\u00e7in 93 dakika) i\u015fin bitmesini sa\u011flad\u0131. B\u00f6ylece \u00fcretim maliyetleri azalt\u0131ld\u0131. Montaj hatlar\u0131 art\u0131k pek \u00e7ok \u00fcretim s\u00fcrecinde kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Motosiklet<\/strong><\/a><\/p>\n

En eski motosiklet, 1867’de Amerikal\u0131 mucit Sylvester Howard Roper taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen, k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan, iki silindirli ve buharl\u0131 motora sahip bir motosikletti. Roper ayr\u0131ca buharl\u0131 bir araba geli\u015ftirdi. Roper 73 ya\u015f\u0131nda yeni bir motosiklet testi s\u0131ras\u0131nda \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n

Benzinle \u00e7al\u0131\u015fan ilk motosiklet, Alman mucit Gottlieb Daimler taraf\u0131ndan 1885’de icat edildi. \u00c7o\u011funlukla ah\u015fap motosikletinin demir tekerlekleri vard\u0131. Tek silindirli bir motor kullan\u0131yordu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Makas Makaslar binlerce y\u0131l \u00f6nce (yakla\u015f\u0131k 1500 M.\u00d6.) antik M\u0131s\u0131r’da icat edildi. Erken makas eski M\u0131s\u0131r kal\u0131nt\u0131lar\u0131nda bulunmu\u015ftur. Bu erken makas, bir metal par\u00e7adan (modern bir makas\u0131n aksine, bir dayanak…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3105],"tags":[],"class_list":["post-10688","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-icatlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10688"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10688"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10688\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12111,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10688\/revisions\/12111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}