{"id":11906,"date":"2018-09-22T12:27:49","date_gmt":"2018-09-22T10:27:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=11906"},"modified":"2018-09-26T13:25:30","modified_gmt":"2018-09-26T11:25:30","slug":"hipokrat-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=11906","title":{"rendered":"Hipokrat kimdir?"},"content":{"rendered":"<p>Hipokrat (Hippocrates ) M.\u00d6. 460 &#8211; M\u00d6 370 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Bat\u0131&#8217;da t\u0131bb\u0131n babas\u0131 olarak kabul edilir.\u00a0T\u0131bbi tedavileri sistemle\u015ftirmi\u015f, onlar\u0131 din ve bat\u0131l inan\u00e7lardan ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Hekimleri kendi y\u00f6ntemleri ile e\u011fitmi\u015ftir ve onu takip edenlerle birlikte \u00f6nemli t\u0131bbi ders kitaplar\u0131n\u0131n yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00dcnl\u00fc Hipokrat Yenimi, hekimleri etik kurallar\u0131 uygulamalar\u0131 konusunda ba\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<h3>Hipokrat\u0131n Hayat\u0131<\/h3>\n<p>Hipokrat\u0131n hayat\u0131 ile ilgili bilinenler, Platon\u2019un Protagoras\u00a0adl\u0131 diyalog eserinde, Kos (\u0130stank\u00f6y)\u2019lu Hipokrat\u2019\u0131n Antik Yunan\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck doktoru oldu\u011funu yazd\u0131\u011f\u0131\u00a0 par\u00e7alardan ibarettir. Platon\u2019un bir di\u011fer eseri Phaedrus\u2019unda, Hipokrat\u2019\u0131n kendi t\u0131bbi doktrinine sahip, \u00fcnl\u00fc bir \u00f6\u011fretmen oldu\u011fu yazmaktad\u0131r. Bu bilgilerin g\u00fcvenilir oldu\u011funa kesin olarak emin olabiliriz, \u00e7\u00fcnk\u00fc Hipokrat ile ayn\u0131 zamanda ve ayn\u0131 yerde\u00a0ya\u015fam\u0131\u015f olan Platon ya da \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131nda Eflatun olarak bilinen, Antik kl\u00e2sik Yunan filozofu, matematik\u00e7i ve Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndaki ilk y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumu olan Atina Akademisi&#8217;nin kurucusu taraf\u0131ndan verilmektedir.<\/p>\n<p>Hipokrat ile ilgili di\u011fer pek \u00e7ok bilgi daha sonraya dayanan kaynaklardan elde edilmi\u015f ve farkl\u0131 derecelerde g\u00fcvenilirlik sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131lar\u0131, MS 2. y\u00fczy\u0131la aittir. \u00d6rne\u011fin, b\u00fcy\u00fck k\u00fct\u00fcphaneci, co\u011frafyac\u0131 ve matematik\u00e7i Eratosthenes ve Efes&#8217;li Soranos gibi makul derecede g\u00fcvenilir ki\u015filerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bilgilere dayanmaktad\u0131r. Hipokrat ile ilgili Roma d\u00f6neminden kalma mektuplar gibi baz\u0131 referanslar, \u015f\u00fcpheli kabul edilmektedir ve bu yaz\u0131da g\u00f6z ard\u0131 edilecektir.<\/p>\n<p>Hipokrat, Asclepiad ad\u0131 verilen\u00a0hekim veya \u015fifac\u0131 rahiplerden olu\u015fan bir ailenin \u00fcyesiydi. Asclepiadler Antik Yunanistan&#8217;a hizmet etmenin\u00a0 gurur verici oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen ve t\u0131p pratisyenlerinden olu\u015fan aristokrat bir aileydi. B\u00fcy\u00fckbabas\u0131n\u0131n ad\u0131 Hippocrates (Dede&#8217;sinin ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Dede&#8217;lerin ad\u0131n\u0131 torun\u015fara verme gelene\u011fi o zamanlardan hatta daha da \u00f6ncesinden kalma olabilir) ve babas\u0131n\u0131n ad\u0131 Heraclides&#8217;di. Annesi de asil bir aileden gelen Phaenareta idi.<\/p>\n<p>Hipokrat, aile gelene\u011finin gerektirdi\u011fi \u015fekilde babas\u0131 taraf\u0131ndan bir doktor olarak e\u011fitildi. Kos veya t\u00fcrk\u00e7e ad\u0131yla \u0130stank\u00f6y adas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ismi hala bilinemeyen bir soylu kad\u0131nla evlendi. \u00c7iftin iki o\u011flu (Thessalus ve Dracon) ve bir k\u0131z\u0131 (ad\u0131 bilinmiyor) oldu. O\u011fullar\u0131 Thessalus ve Dracon, her ikisi de aile gelene\u011fini izleyerek sayg\u0131n hekimler oldular. Hipokrat&#8217;\u0131n k\u0131z\u0131 ise, Hipokrat taraf\u0131ndan e\u011fitilen bir gen\u00e7 adam, doktor\u00a0 Polybus&#8217;la evlendi.<\/p>\n<p>Annesi ve babas\u0131 \u00f6ld\u00fckten ve k\u0131z\u0131 evlendikten sonra, Hipokrat, e\u015fi ve o\u011flullar\u0131 ile birlikte\u00a0atalar\u0131n\u0131n do\u011fdu\u011fu yer olan Yunan anakara&#8217;s\u0131n\u0131n Teselya b\u00f6lgesine do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131lar. Damad\u0131 Polybus ise Hipokrat&#8217;\u0131n Kos adas\u0131ndaki t\u0131bbi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 devrald\u0131.<\/p>\n<h4>Hipokrat ve Veba<\/h4>\n<p>K\u0131rkl\u0131 ya\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda M.\u00d6. 420 y\u0131l\u0131nda Hipokrat neredeyse t\u00fcm Yunanistan\u0131 gezdi, hem bir gezgin hem de bir doktor olarak, o\u011fullar\u0131 ve \u00f6\u011frencileri ile birlikte bir \u00e7ok insana \u015fifa da\u011f\u0131tt\u0131. Yunanistan&#8217;\u0131n kuzeyindeki topraklarda ya\u015fayan (barbarians) \u201cbarbarlarla\u201d tan\u0131\u015ft\u0131 ve onlar\u0131 etkileyen veba ile tan\u0131\u015ft\u0131 ve hastal\u0131k hakk\u0131nda bilgi sahibi oldu. \u0130klim ve r\u00fczgar y\u00f6nlerini de\u011ferlendirdi. Veba&#8217;n\u0131n Yunanistan&#8217;\u0131n merkezine kadar yay\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve Yunan \u015fehirlerini etkisi alt\u0131na alaca\u011f\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde tahmin etti.\u00a0Atina \u015fehri senatosu, Hipokrat&#8217;\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 yararl\u0131 i\u015fler i\u00e7in alt\u0131n bir ta\u00e7 ile \u00f6d\u00fcllendirdi.\u00a0Bu bilginin kayna\u011f\u0131, Hipokrat&#8217;\u0131n takip\u00e7ilerinden biri olan senato temsilcisinin yaz\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>Hipokrat&#8217;\u0131n T\u0131p Bilimine Katk\u0131s\u0131<\/h3>\n<ul>\n<li>T\u0131p bilimini sistemle\u015ftirdi.<\/li>\n<li>Antik d\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck t\u0131p doktoru e\u011fiti\u00e7 ve \u00f6\u011fretim okulunu kurdu.<\/li>\n<li>Herkes taraf\u0131ndan bilinen \u00fcnl\u00fc Hipokrat Yemini icat etti.<\/li>\n<li>O ve onun takip\u00e7ileri b\u00fcy\u00fck bir t\u0131bbi literat\u00fcr yazd\u0131lar.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Hipokrat Okulunun ba\u015far\u0131lar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131:<\/h4>\n<ul>\n<li>Hastal\u0131klar\u0131 do\u011fa\u00fcst\u00fc sebeplerden ziyade do\u011fal nedenlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlad\u0131lar.<\/li>\n<li>Hastal\u0131klar\u0131n sihir, b\u00fcy\u00fc veya tanr\u0131lara kurban verme yoluyla tedavi etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak yerine rasyonel ve ak\u0131l ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme ile tedavi edilebilece\u011fini g\u00f6sterdiler.<\/li>\n<li>Diyetin ve ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131lar ve do\u011fru beslenme ve do\u011fru ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n, hastan\u0131n iyile\u015fmesine katk\u0131da bulunabilece\u011fini ispatlad\u0131rlar.<\/li>\n<li>Tedavilerde nezaket ve temizlik kurallar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131lar<\/li>\n<li>Her bir hasta i\u00e7in t\u0131bbi kay\u0131tlar\u0131n tutulmas\u0131 sayesinde pratisyen hekimlerin bile profesyonelce \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in y\u00f6ntemler geli\u015ftirdiler.<\/li>\n<li>Prognoz &#8211; bir\u00e7ok hasta i\u00e7in detayl\u0131 kay\u0131t tutma, hekimin hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisinde muhtemel yolu \u00f6ng\u00f6rmesini ve bilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Hipokrat, hastal\u0131\u011f\u0131n bat\u0131l inan\u00e7tan ayr\u0131lmas\u0131na ,bilim ve sa\u011fl\u0131\u011fa yapt\u0131\u011f\u0131 hizmet olduk\u00e7a b\u00fcykt\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, hasta bir insan\u0131n k\u00f6t\u00fc bir ruh taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmi\u015f olmas\u0131 s\u00f6ylemleri yerine mant\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131klamalar kullanarak hastal\u0131\u011f\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak, insani geli\u015fme d\u00fczeyinde kritik bir ad\u0131md\u0131.<\/p>\n<p>Hipokrat&#8217;a atfedilen t\u0131bbi kitaplar\u0131n hi\u00e7biri asl\u0131nda onun taraf\u0131ndan yaz\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r diyebiliriz \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kitaplar\u0131 ki\u015fisel olarak yazd\u0131\u011f\u0131na dair do\u011frudan bir kan\u0131t yoktur. 60 Hipokrat eserinin bir k\u0131sm\u0131 veya tamam\u0131 kesinlikle damad\u0131 olan Polybus gibi doktrinlerinin takip\u00e7ileri taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Eserlerin \u00e7o\u011fu kaybolmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Hipokrat t\u0131bb\u0131, Antik Roma&#8217;n\u0131n en \u00f6nemli hekimlerinden olan Galen\u2019in eserleri ortaya \u00e7\u0131kana kadar, 500 y\u0131l boyunca t\u0131p d\u00fcnyas\u0131n\u0131 domine etmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hipokrat (Hippocrates ) M.\u00d6. 460 &#8211; M\u00d6 370 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Bat\u0131&#8217;da t\u0131bb\u0131n babas\u0131 olarak kabul edilir.\u00a0T\u0131bbi tedavileri sistemle\u015ftirmi\u015f, onlar\u0131 din ve bat\u0131l inan\u00e7lardan ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Hekimleri kendi y\u00f6ntemleri ile e\u011fitmi\u015ftir ve&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11910,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3117,18],"tags":[891],"class_list":["post-11906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-insanlari","category-saglik","tag-hipokrat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11906"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11906"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11911,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11906\/revisions\/11911"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}