{"id":12066,"date":"2018-09-30T23:17:02","date_gmt":"2018-09-30T21:17:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=12066"},"modified":"2018-10-03T16:42:29","modified_gmt":"2018-10-03T14:42:29","slug":"marie-curie-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=12066","title":{"rendered":"Marie Curie kimdir?"},"content":{"rendered":"<h2>Marie Curie hayat\u0131 ve bulu\u015flar\u0131<\/h2>\n<p>Marie Curie; radyum ve polonyum elementini ke\u015ffeden bilim insan\u0131d\u0131r. <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/uranyumu-kim-buldu\/\">Uranyum<\/a> \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda radyoaktiviteyi\u00a0 ke\u015ffetmi\u015ftir.\u00a0T\u00fcm\u00f6rlerin tedavisinde radyasyon (Kanser i\u00e7in I\u015f\u0131n Tedavisi) kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik ilk ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapt\u0131 ve \u00f6nemli t\u0131bbi ara\u015ft\u0131rma merkezleri olan Curie Enstit\u00fcleri&#8217;nin kurucusu oldu.\u00a0Hem fizik hem de kimya alan\u0131nda Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc kazanan tek ki\u015fidir.<\/p>\n<h3>\u00c7ocukluk Y\u0131llar\u0131 ve E\u011fitimi<\/h3>\n<p>Maria Salomea Sklodowska 7 Kas\u0131m 1867&#8217;de Polonya&#8217; n\u0131n Var\u015fova \u015fehrinde d\u00fcnyaya geldi.\u00a0 O zamanlar Var\u015fova Rus \u0130mparatorlu\u011funun y\u00f6netimi alt\u0131ndayd\u0131. Ailede bilim ile ilgilenmeyen neredeyse yoktu; dedesi fizik ve kimya \u00f6\u011fretmeniydi, babas\u0131 da fizik ve matematik \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yordu. 10 ya\u015f\u0131ndayken annesi \u00f6ld\u00fc ve yat\u0131l\u0131 okullara gitmek zorunda kald\u0131. Marie dahi bir \u00e7ocuktu daha 15 ya\u015f\u0131nda liseden mezun olmu\u015ftu ve s\u0131n\u0131f birincisiydi. Asi bir k\u0131z olan Marie ald\u0131\u011f\u0131 e\u011fitimlerin sonuna kadar gitmek istiyordu bu amac\u0131 i\u00e7in \u00f6n\u00fcne bir \u00e7ok engel \u00e7\u0131km\u0131\u015f olsa da hepsinin \u00fcstesinden gelmeyi bir \u015fekilde ba\u015fard\u0131. Marie liseden sonra illegal olan &#8220;Gezici \u00dcniversitesine&#8221; kat\u0131ld\u0131 ve burada zorlu \u015fartlar\u0131n \u00fcstesinden geldi. Fransa&#8217;ya giderek Sorbonne \u00dcniversitesine ba\u015flad\u0131. \u00dcniversite de matematik, kimya ve fizik e\u011fitimi ald\u0131. Marie i\u00e7in bu d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olmu\u015ftu \u00e7\u00fcnk\u00fc do\u011fdu\u011fu Polonya&#8217;da kad\u0131nlar \u00fcniversiteye gidemiyordu. Sonras\u0131nda Marie Frans\u0131z vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7ti ve &#8220;Manya&#8221; ismiyle do\u011fan Marie ismini de frans\u0131z tarz\u0131na \u00e7evirmi\u015f oldu.\u00a01893 yaz\u0131nda daha 26 ya\u015f\u0131ndayken y\u00fcksek lisans derecesini fizik alan\u0131nda tamamlad\u0131. Bilgiye olan inanc\u0131 s\u00fcrekli olarak e\u011fitime devam etmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<h3>Pierre Curie ile Evlili\u011fi<\/h3>\n<p>1895 y\u0131l\u0131nda Paris\u2019te <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/pierre-curie-kimdir\/\">Pierre Curie<\/a> ile evlendi. Pierre yeni doktoras\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131 ve\u00a036 ya\u015f\u0131ndayd\u0131.\u00a0Bilime olan a\u015fklar\u0131 onlar\u0131 bir araya getirmi\u015fti. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctebilece\u011fi bir\u00a0 laboratuvar ar\u0131yordu ve\u00a0Paris End\u00fcstriyel Fizik ve Kimya Okulu\u2019nun laboratuvar\u0131nda bir araya geldiler.\u00a0Pierre manyetizma konusunda ara\u015ft\u0131rmalar yaparken, Marie uranyumdan gelen \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya y\u00f6neldi \u00e7\u00fcnk\u00fc bir \u00f6nce y\u0131l\u00a0Henri Becquerel uranyum taraf\u0131ndan yay\u0131lan \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n metalden ge\u00e7ebilece\u011fini ke\u015ffetmi\u015fti.\u00a0Ke\u015ffettikleri ilk element\u00a0 Marie taraf\u0131ndan isimlendirilen polonyum oldu.\u00a0Ke\u015ffedilen ikinci elemen ise radyum oldu ve ad\u0131 da Latince \u0131\u015f\u0131n anlam\u0131na gelen kelimeden geldi. Birlikte bulduklar\u0131 ke\u015fif olan &#8221;<a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/radyoaktiviteyi-kim-buldu\/\">radyoaktivite<\/a>&#8221; ise onlara b\u00fcy\u00fck \u00fcn kazand\u0131rd\u0131. Tan\u0131m olarak radyoaktivite, uranyum, toryum, polonyum ve radyum gibi\u00a0<em>radyoaktif elementler\u00a0<\/em>taraf\u0131ndan olu\u015fur.<\/p>\n<h3><strong>1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda ki yard\u0131m\u0131\u00a0<\/strong><\/h3>\n<p>Marie, 1914 y\u0131l\u0131nda\u00a0\u201cPetitesCuries\u201d adl\u0131 ara\u00e7lardan olu\u015fan bir konvoy olu\u015fturdu. Bu konvoylarda portatif X-ray makinalar\u0131 ta\u015f\u0131n\u0131yordu. Marie nin yard\u0131m\u0131yla doktorlar\u0131n k\u0131r\u0131k kemikleri, insanlar\u0131n v\u00fccudundaki \u015farapnel ve mermi par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnebiliyordu.<\/p>\n<h3>Fizikte Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc<\/h3>\n<p>Marie radyoaktivite ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fcn\u00fc kazanan ilk kad\u0131n bilim insan\u0131 olmu\u015ftur.\u00a01903\u2019\u00fc fizikteki Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan dolay\u0131 kocas\u0131 Pierre Curie ile payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Marie Curie 1921 y\u0131l\u0131nda ilk kez Amarika ya gitti\u011finde Amerikan ba\u015fkan\u0131\u00a0Harding taraf\u0131ndan kendisine tahmini de\u011feri 100.000 $ olan\u00a01 gr radyum hediye etti.<\/p>\n<h3>Kimyada Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc<\/h3>\n<p>1910&#8217;da Marie 12 y\u0131l \u00f6nce ke\u015ffetti\u011fi metalik element radyumun saf bir \u00f6rne\u011fini izole etti.\u00a01911&#8217;de \u201celementler radyum ve polonyumun ke\u015ffi, radyumun izolasyonu ve bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc elementin do\u011fas\u0131 ve bile\u015fikleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131\u201d i\u00e7in Nobel Kimya \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fc ald\u0131.<\/p>\n<p>Yine Marie Curie kal\u0131plar\u0131 k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131: hem fizik hem de kimya alan\u0131nda Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc kazanan ilk ve tek ki\u015fi oldu.<\/p>\n<h4>\u00c7ocuklar\u0131<\/h4>\n<p>1897&#8217;de Marie ve Pierre Curie&#8217;nin\u00a0ilk k\u0131z\u0131, <span class=\"w8qArf\">\u00a0<\/span><span class=\"LrzXr kno-fv\"><a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/irene-joliot-curie-kimdir\/\"><strong>Ir\u00e8ne Joliot-Curie<\/strong><\/a> do\u011fdu<\/span>. Ir\u00e8ne annesinin ayak izlerini takip etti ve 1935 y\u0131l\u0131nda,\u00a0yeni radyoaktif elementlerin sentezlenmesi alan\u0131nda e\u015fi Fr\u00e9d\u00e9ric Joliot ile birlikte Kimyada Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fc kazand\u0131.<\/p>\n<p>\u0130kinci k\u0131zlar\u0131\u00a0<strong>\u00c8ve Curie<\/strong>, in 1904 y\u0131l\u0131nda do\u011fdu. Bir aile gelene\u011fi olan bilim insan\u0131 olmay\u0131 de\u011fil yazar olmay\u0131 se\u00e7ti. 1937 de annesinin ilk biyografisini yazd\u0131.<\/p>\n<h3><strong>Marie Curie nin yasak a\u015fk\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>Marie kocas\u0131 Pierre \u00f6ld\u00fckten sonra, 1910 y\u0131l\u0131nda Pierre\u2019 in eski \u00f6\u011frencilerinden olan\u00a0 Paul Langevin ile bir ili\u015fki ya\u015famaya ba\u015flad\u0131. Langevin ise evli ve d\u00f6rt \u00e7ocuk sahibiydi. Yasak a\u015fk olan bu durumdan dolay\u0131 \u00e2\u015f\u0131klar, Paris\u2019 te herkesten gizli bir daire kiralam\u0131\u015flard\u0131. Ya\u015fananlar\u0131n sonunda Langevin\u2019 in e\u015fi, ikilinin tutkulu mektuplar\u0131n\u0131 buldu ve bu durumu topluma if\u015fa etti etti. \u00dcz\u00fcc\u00fc olay ise Marie\u2019 nin ikinci Nobel\u2019 ini almas\u0131 birka\u00e7 g\u00fcn vard\u0131. Ya\u015fananlar\u0131n \u00f6d\u00fcl komitesi \u00fcyelerinin duymas\u0131 \u00fczerine, Marie\u2019 den, Stockholm\u2019 e \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc bizzat almaya gelmemesi istendi.<\/p>\n<p>Kocas\u0131 Pierre 1906 y\u0131l\u0131nda bir kazada \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc, \u00f6l\u00fcm\u00fcne \u00e7ok \u00fcz\u00fclse de kariyerinde bu durum i\u015fe yaram\u0131\u015ft\u0131. Piere&#8217; nin fizik b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki makam\u0131 Marie ye devredilmi\u015fti ve\u00a0Sorbonne\u2019 daki ilk kad\u0131n profes\u00f6r oldu. D\u00fcnyan\u0131n ilk uluslararas\u0131 fizik\u00e7iler ve kimyac\u0131lar toplant\u0131s\u0131 olan Solvay Konferans\u0131\u2019ndaki\u00a0 kat\u0131lan tek kad\u0131nd\u0131 ve y\u0131l 1911&#8217;di.<\/p>\n<h4>Miras\u0131<\/h4>\n<p>Marie Curie, hayat\u0131nda bir\u00e7ok at\u0131l\u0131m yapt\u0131. Bilimde \u00f6nde gelen bir fig\u00fcr, kad\u0131nlar i\u00e7in bir rol model oldu.\u00a0\u00c7ok say\u0131da onur \u00f6d\u00fclleri ald\u0131. E\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131 ve t\u0131p merkezleri olan\u00a0Curie Enstit\u00fclerini kurdu. Pierre ve Marie Curie \u00dcniversitesi, daha sonra UPMC olarak adland\u0131r\u0131lan \u00fcniversite onun ve e\u015finin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>1995 y\u0131l\u0131nda, Marie ve Pierre Curie&#8217;nin kal\u0131nt\u0131lar\u0131, Fransa&#8217;n\u0131n en b\u00fcy\u00fck beyinlerinin son dinlenme yeri olan Paris&#8217;teki Panth\u00e9on&#8217;a ta\u015f\u0131nd\u0131. Curie, orada dinlenecek ilk ve ilk be\u015f kad\u0131ndan biriydi. 2017&#8217;nin sonlar\u0131nda Panth\u00e9on, \u00f6nc\u00fc bilim insan\u0131n\u0131n 150. do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc onurland\u0131rmak i\u00e7in bir sergiye ev sahipli\u011fi yapt\u0131.<\/p>\n<p>1937&#8217;de k\u0131z\u0131 <strong>\u00c8ve Curie<\/strong>, birka\u00e7 y\u0131l sonra uzun metrajl\u0131 bir film haline gelen, \u00fcnl\u00fc annesine adanan bir\u00e7ok biyografi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ilkini yazd\u0131. \u00c8ve Curie bilim yerine yazarl\u0131\u011f\u0131 kariyer olarak se\u00e7en ve ailenin Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc kazanmam\u0131\u015f tek \u00fcyesiydi. Yazar\u0131n hikayesi, 2017&#8217;de b\u00fcy\u00fck Polonyal\u0131 aktris Karolina Gruszka&#8217;n\u0131n ba\u015f rol oynad\u0131\u011f\u0131 Bilginin Cesareti (The Courage of Knowledge) ile beyaz perdeye ta\u015f\u0131nd\u0131.<\/p>\n<h3>Mari Curie&#8217;nin \u00d6l\u00fcm\u00fc<\/h3>\n<p>Marie Curie 4 Temmuz 1934 tarihinde \u00f6ld\u00fc. \u00d6l\u00fcm sebebi ise nadir g\u00f6r\u00fclen\u00a0\u00a0bir kan hastal\u0131\u011f\u0131 olan aplastik anemi olmu\u015ftur. Laboratuvar \u00f6nl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn cebinde radyum test t\u00fcpleri ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 biliniyordu ve uzun y\u0131llar radyoaktif materyallerle \u00e7al\u0131\u015farak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar verdi\u011fi ve bu hastal\u0131\u011fa\u00a0radyum \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken maruz kald\u0131\u011f\u0131 radyasyon nedeniyle yakalnd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc. Fakat 1995 y\u0131l\u0131nda bir radyoloji uzman\u0131 taraf\u0131ndan cesedi \u00fczerinde testler yap\u0131ld\u0131. Ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda\u00a0radyasyon seviyesinin d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Daha sonras\u0131nda ise \u00f6l\u00fcm sebebinin\u00a0I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 zaman\u0131nda X-ray \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015f olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marie Curie hayat\u0131 ve bulu\u015flar\u0131 Marie Curie; radyum ve polonyum elementini ke\u015ffeden bilim insan\u0131d\u0131r. Uranyum \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda radyoaktiviteyi\u00a0 ke\u015ffetmi\u015ftir.\u00a0T\u00fcm\u00f6rlerin tedavisinde radyasyon (Kanser i\u00e7in I\u015f\u0131n Tedavisi) kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik ilk&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12094,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3117],"tags":[3165,3146,3167,2209,3166],"class_list":["post-12066","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-insanlari","tag-marie-curie","tag-pierre-curie","tag-polonyum","tag-radyoaktivite","tag-radyum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12066"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12261,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12066\/revisions\/12261"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}