Ebu Nasr Muhammed\u00a0el-Farabi\u00a0M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyas\u0131ndaki en \u00fcnl\u00fc T\u00fcrk \u0130slam Alimlerinden biridir.\u00a0Yunanca Aristo ve Plato eserlerini terc\u00fcme eden ve onlara kendi felsefi eklemelerini yapan ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir dilbilimciydi. \u0130kinci usta veya ikinci \u00f6\u011fretmen anlam\u0131ndaki Mallim-e-Sani olarak an\u0131l\u0131rd\u0131. Bat\u0131 da\u00a0Alpharabius<\/strong> ad\u0131yla bilinmektedir.\u00a0Farabi’nin eserleri Ibni Sina ve Ibni R\u00fc\u015fd gibi \u0130slam alimlerinin, Bat\u0131\u2019l\u0131 filozof ve bilim adamlar\u0131n\u0131n en \u00e7ok ba\u015fvurdu\u011fu kaynaklardan oldu.<\/p>\n T\u00fcrkistan\u2019da Farab y\u00f6resinde 850 y\u0131l\u0131nda do\u011fan Ebu Nasr el-Farabi, ilk e\u011fitimini Farab ve Buhara’da tamamlad\u0131. Babas\u0131 Muhammed ad\u0131nda bir komutand\u0131. Y\u00fcksek e\u011fitimini ald\u0131\u011f\u0131 ve uzun s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilim merkezi ve k\u00fclt\u00fcr merkezi Ba\u011fdat’a gitti. Bu d\u00f6nemde Fars\u00e7a, Arap\u00e7a ve Yunanca\u00a0 dillerinin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7e\u015fitli bilgi ve teknoloji dallar\u0131nda ustal\u0131k kazand\u0131. Farabi bilim, felsefe, mant\u0131k, sosyoloji, t\u0131p, matematik ve m\u00fczi\u011fe \u00f6nemli katk\u0131larda bulunmu\u015ftur. En b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131 felsefe, mant\u0131k ve sosyoloji alanlar\u0131nda oldu. Ansiklopedist (ansiklopedi yazan, d\u00fczenleyen veya katk\u0131da bulunan ki\u015fi) olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n Bir filozof olarak Farabi, felsefeyi ilahiyattan ay\u0131ran ilk ki\u015fi oldu. Orta \u00c7a\u011f’dan itibaren Farabi’nin fikirlerinden hem M\u00fcsl\u00fcman ve hem de H\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131nda\u00a0etkilenmemi\u015f bir filozof bulmak zordur. D\u00fcnyay\u0131 dengeli zeka \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla yaratan Y\u00fcce Varl\u0131\u011fa inan\u0131yordu. Ayn\u0131 rasyonel yetene\u011fin yani zekan\u0131n insan\u0131n\u00a0 \u00f6l\u00fcms\u00fcz olan tek par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fc ve b\u00f6ylece, zekay\u0131 geli\u015ftirmenin en b\u00fcy\u00fck insani hedef oldu\u011funu s\u00f6yledi. Herhangi bir \u0130slami filozofla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda politik teoriye daha fazla dikkat \u00e7ekmi\u015ftir.<\/p>\n Politik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda Farabi, y\u00f6netici olmak i\u00e7in gerekli olan nitelikleri Platon (Eflatun) \u00fcslubuyla ortaya koydu. El-Farabi\u2019nin politik felsefesinin merkezinde, insanlar\u0131n memnuniyet kazanmak i\u00e7in i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 mutluluk kavram\u0131 vard\u0131r. Mutlulu\u011fun en \u00fcst noktas\u0131, ruhu \u201cAktif Ak\u0131l ile oldu\u011fu gibi birle\u015fik\u201d olan ideal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k olarak tan\u0131mlad\u0131. Farabi, orta \u00e7a\u011f\u0131n ayd\u0131nlar\u0131 i\u00e7in muazzam bir bilgi kayna\u011f\u0131 olarak hizmet etti. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bilgisine muazzam katk\u0131lar yapm\u0131\u015f, kendinden sonraki filozof ve M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnya d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Farabi \u015eam\u2019a, Halep\u2019e ve M\u0131s\u0131r\u2019a gitti, kendi zaman\u0131n\u0131n neredeyse b\u00fct\u00fcn bilim dallar\u0131yla ve m\u00fczikle ilgilendi. Eski Yunan felsefesini ve \u00f6zellikle Aristo (Aristotales) ve Eflatun\u2019un (Platon) eserlerini inceledi. Aristo ve Plato’nun eserlerini Arap\u00e7aya \u00e7evirdi kendi katk\u0131lar\u0131n\u0131 da yaparak \u00e7ok de\u011ferli eserler ortaya koydu. Eserlerinde daha \u00e7ok metafizik konular\u0131ni inceledi. Felsefe ile \u0130sl\u00e2m dini aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 ve \u00e7eli\u015fkileri ak\u0131l ve mant\u0131k ilkelerine dayanarak gidermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Felsefenin temelinde dini de\u011fi\u015fmez bir \u00f6z olarak ald\u0131. Dinle felsefenin ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fc. \u0130sl\u00e2m dinine felsefi bir nitelik kazand\u0131rmaya \u00f6nem verdi. Farab\u00ee, do\u011falc\u0131 felsefeyi bir yana b\u0131rakarak ak\u0131lc\u0131 felsefeye y\u00f6neldi. Ona g\u00f6re, ak\u0131lc\u0131 felsefenin en g\u00fcvenilir ilkesi Aristo mant\u0131\u011f\u0131na dayanan ak\u0131ld\u0131r, insan zihni, akl\u0131n ilkelerine ve mant\u0131\u011f\u0131n kurallar\u0131na uyarak i\u015fleyece\u011fi konular\u0131 a\u00e7\u0131klayabilir.<\/p>\n Farabi\u2019nin mant\u0131k, psikoloji, siyaset, matematik, geometri, kimya ve do\u011fa ile ilgili y\u00fcz \u00fc\u00e7 eser yazd\u0131. Bunlardan ba\u015fl\u0131calar\u0131; El Medinet-\u00fcl Faz\u0131la (Erdemli Toplum), El Maan\u00ee-\u00e2l Akl (Akl\u0131n Anlamlar\u0131), El \u0130hsa-\u00fcl Ul\u00fbm (Bilimlerin Say\u0131m\u0131), F\u00fcsus-\u00fcl Hikem\u2019dir (Hikmetlerin \u00d6zleri), Kitab\u00fcl Musikiy\u00fcl Kebir (B\u00fcy\u00fck Musiki Kitab\u0131).<\/p>\n Farabi epistemolojisinin (Epistemoloji: bilginin do\u011fas\u0131, kapsam\u0131 ve kayna\u011f\u0131 ile ilgilenen felsefe dal\u0131d\u0131r ) hem bir Neo-platonik hem de Aristo boyutu vard\u0131. Farabi’nin bilgi s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 i\u00e7in en iyi kaynak Kitab ihsa al-ulum (Bilimlerin Say\u0131m\u0131)’dur. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, Farabi\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini hem sadece bilgi sahibi insanlar\u0131n anlayabilece\u011fi bir dilde hem de herkesin anlayaca\u011f\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6stermektedir. T\u00fcm bunlara dyanarak \u00f6ncelikle bu eserde Aristo vurgusu hissedilmektedir. Bu nedenle, el-Farabi\u2019nin epistemolojisinin, hem Neo-platonik hem de Aristotelesyan bir y\u00f6n oldu\u011fu ve ayn\u0131 zamanda ansiklopedik oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n Farabi, M\u00fcsl\u00fcman sosyolojisi \u00fczerine El Medinet-\u00fcl Faz\u0131la (Erdemli Toplum) kitab\u0131n\u0131 yazd\u0131. Kitab\u00fcl Musikiy\u00fcl Kebir (B\u00fcy\u00fck Musiki Kitab\u0131) adl\u0131 eseri ile m\u00fczik \u00fczerine kayda de\u011fer bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131. Bu kitap, ger\u00e7ekte Fars m\u00fczik teorisi \u00fczerine yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmad\u0131r, ancak Bat\u0131’da Arap m\u00fczi\u011fi \u00fczerine bir kitap olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fczik notalar\u0131 bilgisine katk\u0131da bulunman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00e7e\u015fitli m\u00fczik enstr\u00fcmanlar\u0131 icat etti. M\u00fczik aletlerini insanlar\u0131 g\u00fcld\u00fcrecek ya da a\u011flatacak kadar iyi \u00e7alabilece\u011fini s\u00f6yledi. Farabi ayr\u0131ca bu eserinde m\u00fczi\u011fin ruhla ilgili tedavi edici etkileri ve\u00a0 m\u00fczik terapisi \u00fczerine konular\u0131 ele ald\u0131.<\/p>\n Farabi, hayat\u0131 boyunca bir\u00e7ok uzak \u00fclkeye seyahat etti ve bir\u00e7ok deneyim kazand\u0131. Sonu\u00e7 olarak, hala hat\u0131rlanan ve kabul edilen pek \u00e7ok katk\u0131 yapt\u0131. Bir\u00e7ok zorlukla y\u00fczle\u015fmesine ra\u011fmen, \u00f6zveriyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve ad\u0131n\u0131 tarihin en \u00fcnl\u00fc bilim adamlar\u0131 aras\u0131nda yazd\u0131rd\u0131. Ba\u011fdat\u2019ta kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine \u015eam\u2019a gidip yerle\u015fen Farabi 950 y\u0131l\u0131nda \u015eam’da bekar bir adam olarak 80 ya\u015f\u0131nda vefat etti.<\/p>\n Farabi\u2019nin eserlerinin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde etkileri olmu\u015ftur. Bat\u0131 kaynaklar\u0131nda ad\u0131 Latince Alfarabius olarak ge\u00e7er, Ibni Sina ve Ibni R\u00fc\u015fd onun etkisinde kalm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Farabi kimdir, hayat\u0131, felsefesi, eserleri Ebu Nasr Muhammed\u00a0el-Farabi\u00a0M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyas\u0131ndaki en \u00fcnl\u00fc T\u00fcrk \u0130slam Alimlerinden biridir.\u00a0Yunanca Aristo ve Plato eserlerini terc\u00fcme eden ve onlara kendi felsefi eklemelerini yapan ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir dilbilimciydi….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12207,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3117],"tags":[3151],"class_list":["post-12206","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-insanlari","tag-farabi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12206"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12206"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12208,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12206\/revisions\/12208"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\u0130lk Y\u0131llar\u0131<\/h3>\n
Felsefesi<\/h3>\n
Eserleri<\/h3>\n
\u00d6l\u00fcm\u00fc<\/h3>\n