{"id":12305,"date":"2018-10-06T15:49:14","date_gmt":"2018-10-06T13:49:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=12305"},"modified":"2019-07-30T15:11:59","modified_gmt":"2019-07-30T13:11:59","slug":"icatlarin-toplum-hayatindaki-onemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=12305","title":{"rendered":"\u0130catlar\u0131n toplum hayat\u0131ndaki \u00f6nemi"},"content":{"rendered":"

\u0130catlar genellikle insan bilgisinin, deneyiminin veya kabiliyetinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletir. \u0130catlar\u0131n toplum hayat\u0131ndaki \u00f6nemi ve topluma etkileri bir ka\u00e7 fakl\u0131 a\u00e7\u0131dan incelenebilir ve icatlar temelde \u00fc\u00e7 ana alana ayr\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0\u00d6ncelikle\u00a0icat nedir<\/a> sorusunu cevaplamak gerekir.<\/p>\n

\u0130cat benzersiz veya yeni bir cihaz, y\u00f6ntem, bile\u015fim veya i\u015flemdir. \u0130cat s\u00fcreci, genel m\u00fchendislik ve \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirme a\u015famalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu makine veya \u00fcr\u00fcn \u00fczerinde bir geli\u015fme, bir nesne veya sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in yeni bir s\u00fcre\u00e7 olabilir. Tamamen benzersiz bir i\u015flev veya sonuca ula\u015fan bir bulu\u015f, radikal bir at\u0131l\u0131m olabilir. Bir mucit icat etti\u011fi \u015fey ile b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131m at\u0131yor olabilir.<\/p>\n

Baz\u0131 icatlar patentli olabilir. Patent, mucitlerin fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131 yasal olarak korur ve onun bir bulu\u015f oldu\u011funu yasal olarak kabul eder. Bir bulu\u015fu patentlemek i\u00e7in kurallar ve \u015fartlar \u00fclkeden \u00fclkeye de\u011fi\u015fmektedir.<\/p>\n

\u0130cad\u0131n bir ba\u015fka anlam\u0131 ise insanlar taraf\u0131ndan benimsenen ve ba\u015fkalar\u0131na aktar\u0131lan yenilik\u00e7i sosyal davran\u0131\u015flar dizisi olan k\u00fclt\u00fcrel icatlard\u0131r. Bulu\u015f veya icat ayr\u0131ca, sanat ve tasar\u0131m yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir bile\u015fenidir.<\/p>\n

\u0130catlar\u0131n\u00a0\u00dc\u00e7 Temel Alan\u0131<\/h3>\n

Bilimsel-teknolojik (t\u0131p dahil), sosyopolitik (ekonomi ve hukuk dahil) ve k\u00fclt\u00fcrel olarak icatlar \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fide ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Bilimsel Teknolojik \u0130catlar<\/h4>\n

Bilimsel-teknolojik icatlar aras\u0131nda demiryolu, havac\u0131l\u0131k, a\u015f\u0131lama, hibridizasyon, antibiyotik, astronot, holografi, atom bombas\u0131, bilgisayar, internet ve ak\u0131ll\u0131 telefon gibileri bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sosyopolitik \u0130catlar<\/h4>\n

Sosyo-politik icatlar, sosyal davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerini de\u011fi\u015ftiren ve yeni insan etkile\u015fim ve \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imleri olu\u015fturan yeni yasalar\u0131, kurumlar\u0131 ve prosed\u00fcrleri i\u00e7ermektedir. \u00d6rnekler aras\u0131nda \u0130ngiltere Parlamentosu, ABD Anayasas\u0131, Manchester (\u0130ngiltere) Ticaret Genel Sendikas\u0131, \u00c7ocuk \u0130zciler, K\u0131z\u0131l Ha\u00e7, Olimpiyat Oyunlar\u0131, Birle\u015fmi\u015f Milletler, Avrupa Birli\u011fi ve \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi yer almaktad\u0131r. Sosyalizm, Siyonizm, Pasif Direni\u015f, Feminizm, Hayvan haklar\u0131 ve Vegan<\/a> veya Veganizm gibi \u00e7e\u015fitli toplumsal hareketler de bu alana dahildir.<\/p>\n

K\u00fclt\u00fcrel \u0130catlar<\/h4>\n

K\u00fclt\u00fcrel \u0130catlar, k\u00fclt\u00fcr\u00fc b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kapsamakta ve insanlara bilimi kabul ettirmelerine ra\u011fmen, bilimlerde oldu\u011fu gibi, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc ve \u00f6nemli niteliktedir. Dilbilim alan\u0131nda, \u00f6rne\u011fin, pek \u00e7ok alfabeler veya yeni kelimeler (Shakespeare, yakla\u015f\u0131k 1,700 kelime icat etmi\u015ftir) bu alana dahildir. Edebi icatlar aras\u0131nda epik, trajedi, komedi, roman, sonnet, R\u00f6nesans, neoklasizm, Romantizm, Sembolizm, Estetizm, Sosyalist Ger\u00e7ek\u00e7ilik, S\u00fcrrealizm, postmodernizm ve (Freud’a g\u00f6re) psikanaliz yer al\u0131r. Sanat\u00e7\u0131 ve m\u00fczisyenlerin icatlar\u0131 aras\u0131nda ya\u011fl\u0131boya, bas\u0131m, foto\u011fraf, sinema, m\u00fczikal tonalite, atonalite, caz, rock, opera ve senfoni orkestras\u0131 gibileri yer al\u0131r. Filozoflar mant\u0131k, diyalektik, idealizm, materyalizm, \u00fctopya, anar\u015fizm, g\u00f6stergebilim, fenomenoloji, davran\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131k, pozitivizm, pragmatizm ve yap\u0131s\u0131zla\u015ft\u0131rmay\u0131 icat etmi\u015flerdir. Dini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, monoteizm, panteizm, Metodizm, Mormonizm, ikonoklazma, p\u00fcritizm, deizm, laiklik, ek\u00fcmenlik ve Baha\u2019i gibi icatlardan sorumludurlar. Bu disiplinlerin, t\u00fcrlerin ve e\u011filimlerin baz\u0131lar\u0131, \u00e7ok eskiden beri ya da kendili\u011finden kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnebilir, ama \u00e7o\u011funun mucitleri vard\u0131r.<\/p>\n

\u0130catlar toplum hayat\u0131n\u0131, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan nas\u0131l etkiler?<\/h3>\n

Cyrus McCormick’in mekanik bi\u00e7erd\u00f6veri, Charles Goodyear’\u0131n vulkanize araba lasti\u011fi ve Alexander Bell’in telefonu, 1800’lerde Amerika’n\u0131n sanayi devrimini te\u015fvik eden, end\u00fcstriler yaratan ve daha sonra Amerika’n\u0131n d\u00fcnyadaki ekonomik stat\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendiren icatlar aras\u0131nda olmu\u015ftur. \u0130catlar\u0131n\u00a0 sosyo-ekonomik ilerlemeyi sa\u011flama ve insan ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileme g\u00fcc\u00fc inkar edilemez.<\/p>\n

Sekt\u00f6rler Olu\u015fturur<\/h4>\n

\u0130catlar\u0131n do\u011frudan bir etkisi, yeni end\u00fcstrilerin ve bir\u00e7ok t\u00fcretilmi\u015f sekt\u00f6r\u00fcn olu\u015fumudur. \u00d6rne\u011fin Jack Kilby\u2019nin 1958\u2019deki entegre devreyi icat etmesi, elektronik end\u00fcstrisini ve daha sonraki d\u00f6nemlerde bilgisayarlar\u0131, bili\u015fim teknolojilerini ve mobil telefon \/ ileti\u015fim end\u00fcstrilerini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yenili\u011fi Te\u015ffik Eder<\/h4>\n

\u0130catlar inovasyonu te\u015fvik eden, \u00f6nemli at\u0131l\u0131mlara yol a\u00e7an ve yeni icatlar i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme faaliyetlerini te\u015fvik eden bir sistem yarat\u0131rlar. H\u00fck\u00fcmetler yeni fikirler i\u00e7in finansman sa\u011flarlar, savunma sanayi destekli programlar \u00e7\u0131kart\u0131rlar ve \u00fcniversitelerin ara\u015ft\u0131rma giri\u015fimleri i\u00e7in kaynaklar olu\u015ftururlar.<\/p>\n

Patent K\u00fclt\u00fcr\u00fc Olu\u015ftur ve Zenginle\u015ftirir<\/h4>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnyada patent k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc olu\u015fturan ilk \u00fclke Amerika olarak g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r.\u00a0 \u00d6rne\u011fin Thomas Edison\u2019un icatlar\u0131<\/a> i\u00e7in 1.093 tane patenti bulunmaktayd\u0131.\u00a0\u00c7ok say\u0131da Amerikal\u0131 mucit, teknoloji uzman\u0131 ve m\u00fchendis taraf\u0131ndan yap\u0131lan icatlar\u0131n yasal olarak kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve korunmas\u0131\u00a0 Amerika\u2019n\u0131n 20. y\u00fczy\u0131l boyunca bilim, m\u00fchendislik ve teknoloji alanlar\u0131nda \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131na ve Amerikan \u015firketlerinin ticari uygulamalardan \u00f6nemli gelirler elde etmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130stihdam Yarat\u0131r<\/h4>\n

\u0130catlar imalat, \u00fcretim, hizmet, pazarlama, m\u00fc\u015fteri deste\u011fi ve di\u011fer i\u015flere y\u00f6nelik taleplerin ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde uygulanmas\u0131 i\u00e7in yeni end\u00fcstriler ve yan sekt\u00f6rler olu\u015ftururlar. Her yeni end\u00fcstri ve yan sekt\u00f6r \u00e7al\u0131\u015facak insan g\u00fcc\u00fcne ihtiya\u00e7 duyar. Bu nedenle icatlar istihdam yarat\u0131rlar.<\/p>\n

Ya\u015fam Kalitesini Art\u0131r\u0131r<\/h4>\n

\u0130catlar ileti\u015fim, ula\u015f\u0131m ve geli\u015fmi\u015f ya\u015fam standartlar\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fimlere yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lerleyen teknoloji ve bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar sayesinde ortaya \u00e7\u0131kan bulu\u015flar, sa\u011fl\u0131k, t\u0131bbi bak\u0131m, standartlar\u0131n y\u00fckselmesi ve daha uzun insan ya\u015fam\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130catlar genellikle insan bilgisinin, deneyiminin veya kabiliyetinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletir. \u0130catlar\u0131n toplum hayat\u0131ndaki \u00f6nemi ve topluma etkileri bir ka\u00e7 fakl\u0131 a\u00e7\u0131dan incelenebilir ve icatlar temelde \u00fc\u00e7 ana alana ayr\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0\u00d6ncelikle\u00a0icat nedir sorusunu…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12314,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3105],"tags":[2493],"class_list":["post-12305","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-icatlar","tag-icatlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12305"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12305"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12305\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17106,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12305\/revisions\/17106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}