{"id":130,"date":"2010-12-19T01:15:37","date_gmt":"2010-12-18T23:15:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imaxi.net\/?p=130"},"modified":"2018-02-28T17:15:03","modified_gmt":"2018-02-28T15:15:03","slug":"sulfirik-asiti-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=130","title":{"rendered":"S\u00fclf\u00fcrik Asiti Kim Buldu"},"content":{"rendered":"<p><b>S\u00fclf\u00fcrik <\/b>asit <b><strong>H<sub>2<\/sub>SO<sub>4\u00a0\u00a0<\/sub><\/strong><\/b>kesin olmamakla birlikte\u00a0Cabir bin Hayyan taraf\u0131ndan ke\u015ffedildi. 8. y\u00fczy\u0131lda tan\u0131mlamas\u0131n\u0131 yenime u\u011frat\u0131c\u0131, renksiz ve yo\u011funlu\u011fu y\u00fcksek s\u0131v\u0131 olarak yapm\u0131\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn asitler aras\u0131nda en g\u00fc\u00e7l\u00fclerinden biri olan s\u00fclf\u00fcrik asit, ilk kez 16. y\u00fczy\u0131lda Avrupal\u0131 kimyac\u0131lar taraf\u0131ndan tan\u0131mland\u0131. Ne var ki, geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte \u00fcretime olanak veren ilk y\u00f6ntem, ancak 1746&#8217;da, \u0130ngiliz bilgin <strong>John Roebuck<\/strong> taraf\u0131ndan geli\u015ftirildi.<\/p>\n<p>Kur\u015fun oda\u00a0 y\u00f6ntemi diye adland\u0131r\u0131lan bu y\u00f6ntemde, s\u00fclf\u00fcr\u00fcn tuzla yak\u0131lmas\u0131yla elde edilen s\u00fclf\u00fcr dioksit gaz\u0131, hava ile birlikte, kur\u015fun bir odaya\u00a0 g\u00f6nderilir. Bu odan\u0131n i\u00e7ine, bir yandan da su p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcl\u00fcr. Burada s\u00fclf\u00fcr dioksit gaz\u0131 s\u00fclf\u00fcr triokside d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ve suyla kar\u0131\u015farak\u00a0 s\u00fclf\u00fcrik asidi meydana getirir. 1831 y\u0131l\u0131nda \u0130ngiliz \u015farap imalat\u00e7\u0131s\u0131 Peregrine Phillips, platin ya da vanadyumu kataliz\u00f6r olarak\u00a0 kullanarak s\u00fclf\u00fcr dioksidi, s\u00fclf\u00fcr triokside d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ve b\u00f6ylece daha bol miktarda s\u00fclf\u00fcrik asidi, daha k\u0131sa zamanda elde etmeyi ba\u015fard\u0131.<\/p>\n<p><b>S\u00fclf\u00fcrik asit<\/b>, <strong>H<sub>2<\/sub>SO<sub>4<\/sub><\/strong>, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir mineral asididir.\u00a0\u00c7ok \u00f6nemli bir kimyasal madde olan s\u00fclf\u00fcrik asit sanayide de\u011fme y\u00f6ntemi ya da kur\u015fun odalar y\u00f6ntemi ile \u00fcretilir. Bu y\u00f6ntemlerde k\u00fck\u00fcrt dioksit \u00e7e\u015fitli kataliz\u00f6rler e\u015fli\u011finde oksijenle y\u00fckseltgenerek k\u00fck\u00fcrt triokside d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr ard\u0131ndan k\u00fck\u00fcrt trioksit suyla tepkimeye sokularak s\u00fclf\u00fcrik asit elde edilir. S\u00fclf\u00fcrik asit \u00e7e\u015fitli deri\u015fimleri halinde g\u00fcbre, pigment, boyar madde, patlay\u0131c\u0131 madde, ila\u00e7lama, inorganik tuz ve petrol ar\u0131t\u0131m ve metalurji i\u015flemlerinde kullan\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca \u00e7e\u015fitli pillerin yap\u0131m\u0131nda da s\u00fclf\u00fcrik asitten yararlan\u0131l\u0131r. Halk aras\u0131nda &#8220;ak\u00fc asidi&#8221; diye bilinir. Elektri\u011fi iletir. Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e7ok y\u00fcksek \u0131s\u0131 \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>S\u00fclf\u00fcrik asit renksiz, ya\u011f\u0131ms\u0131 bir s\u0131v\u0131d\u0131r. Konsantre s\u00fclf\u00fcrik asit, k\u00fctlece\u00a0%96-98 oran\u0131nda H<sub>2<\/sub>SO<sub>4<\/sub> i\u00e7erir. \u00d6zelliklerinden biri de, suya yak\u0131n bir madde olmas\u0131d\u0131r. Konsantre s\u00fclf\u00fcrik asit, bir\u00e7ok organik maddeden suyu \u00e7eker ve \u0131s\u0131veren (ekzotermik) bir tepkime olu\u015fturur. Bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131, temas edildi\u011finde cilde b\u00fcy\u00fck zararlar verebilir. Yine ayn\u0131 sebepten dolay\u0131, s\u00fclf\u00fcrik asiti seyreltme i\u015flemi \u00e7ok dikkatli yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Hangi konsantrasyonda olursa olsun, g\u00f6zlerle temas\u0131 tehlikelidir. Deri\u015fik s\u00fclf\u00fcrik asit gayet ka\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 olup, deride \u015fiddetli yan\u0131klar meydana getirir. Temas halindeki b\u00f6lge g\u00f6z du\u015fu veya seyreltik baz ile y\u0131kanmal\u0131d\u0131r. Su ile y\u0131kand\u0131\u011f\u0131 takdirde \u0131s\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kacakt\u0131r ve as\u0131l yanmay\u0131 bu olay ger\u00e7ekle\u015ftirecektir. Temas edilen yerde renk a\u00e7\u0131m\u0131 ve iz b\u0131rak\u0131c\u0131 yaralar olu\u015fur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00fclf\u00fcrik asit H2SO4\u00a0\u00a0kesin olmamakla birlikte\u00a0Cabir bin Hayyan taraf\u0131ndan ke\u015ffedildi. 8. y\u00fczy\u0131lda tan\u0131mlamas\u0131n\u0131 yenime u\u011frat\u0131c\u0131, renksiz ve yo\u011funlu\u011fu y\u00fcksek s\u0131v\u0131 olarak yapm\u0131\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn asitler aras\u0131nda en g\u00fc\u00e7l\u00fclerinden biri olan s\u00fclf\u00fcrik asit,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10463,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[2797,112],"class_list":["post-130","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","tag-cabir-bin-hayyan","tag-sulfirik-asit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=130"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10464,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130\/revisions\/10464"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10463"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}