Sentetik kortizon i\u00e7eren ila\u00e7larla yap\u0131lan tedavilerle, egzama, kolit ya da artrit gibi iltihapl\u0131 hastal\u0131klar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilmektedir. Sentetik steroidlerin t\u0131pta tedavi edici olarak ilk kullan\u0131m\u0131, 1939 y\u0131l\u0131nda ABD’nin Baltimore kentindeki John Hopkins Hastanesi’ nde, Dr. George Thorn taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n
Bedensel i\u015flevlerimizi denetleyen ve de\u011fi\u015ftiren hormonlar\u0131n en \u00f6nemlilerinden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de steroid grubuna girenlerdir. \u00d6rne\u011fin, kortizon, v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131n\u0131n ula\u015f\u0131m yollar\u0131ndan v\u00fccut dokular\u0131na olan y\u00f6nelmelerini y\u00f6nlendirir. V\u00fccuttaki kortizon miktar\u0131 artt\u0131\u011f\u0131nda, a\u011fr\u0131 ve \u015fi\u015fkinliklerin yan\u0131 s\u0131ra iltihaplanmalar da ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
Kortikosteroidler ile tedavi inflamatuvar ba\u011f\u0131rsak hastal\u0131\u011f\u0131 olan hastalar i\u00e7in de \u00f6nemli bir ilerleme sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. 1950’lerde bu hastalar\u0131n ya\u015fam beklentisi olduk\u00e7a azalm\u0131\u015ft\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131n ciddi akut alevlenmeleri i\u00e7in hi\u00e7bir etkili tedavi bulunmamaktayd\u0131.<\/p>\n
Bu nedenle, pek \u00e7ok gen\u00e7 hasta hastal\u0131klar\u0131 nedeniyle \u00f6lmekteydiler. Kortikosteroidlerin kullan\u0131ma girmesi Crohn ve \u00fclseratif kolit hastalar\u0131n\u0131n ya\u015fam beklentilerini neredeyse normal de\u011ferlere getirmi\u015ftir. Bug\u00fcn i\u00e7in kortikosteroidlerle ana tedavi hedefi; bu ila\u00e7lar\u0131 hastalar\u0131n y\u00fcksek ya\u015fam kalitesine sahip olacaklar\u0131 \u015fekilde kullanmakt\u0131r.<\/p>\n
Bu tedavi y\u00f6nteminin en \u00f6nemli yan etkileri olarak kemik incelmesi, kan bas\u0131nc\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi ve a\u015f\u0131r\u0131 kilo alma say\u0131labilir.<\/p>\n
Ancak yine de her y\u0131l milyonlarca insan kortizonlu ila\u00e7lar\u0131n bilin\u00e7li kullan\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck yarar g\u00f6rmektedir.<\/p>\n
Kortizon<\/b>, b\u00f6brek \u00fcst\u00fc bezinin kabuk b\u00f6lgesince salg\u0131lanan, iltihaplanma \u00f6nleyici \u00f6zellikleri olan hormondur.<\/p>\n
Kortizon, hastal\u0131\u011f\u0131n \u015fiddetine g\u00f6re, doktor taraf\u0131ndan s\u00fcrekli izlenilerek, yerinde ve belirli miktarlarda al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131nda ciddi ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayacak hastal\u0131klara yol a\u00e7abilmektedir. Protein, ya\u011f ve karbonhidrat metabolizmalar\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Kortizon fazla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, obezite (a\u015f\u0131r\u0131 \u015fi\u015fmanl\u0131k), kemik erimesi gibi hastal\u0131klara yol a\u00e7abildi\u011fi gibi v\u00fccudun hormonal dengesini de bozabilmektedir.<\/p>\n
Kortizol\u00fcn 1937’de E. Kendall ve Wintersteiner taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmesi ve ilk kez 1938’de T. Reichstein taraf\u0131ndan sentezlenmesi, 1948’de Ph. S. Hench’nin bu maddeyi romatizmal eklem inflamasyonu olan bir hastay\u0131 tedavi etmek \u00fczere ilk kez kullanmas\u0131na olanak sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Kortizol, kortikosteroidler olarak bilinen (g\u00fcnl\u00fck konu\u015fmada basit\u00e7e kortizon olarak s\u00f6z edilen) bir hormon s\u0131n\u0131f\u0131na dahildir. Hormonlar v\u00fccudun kendi mesaj ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. Kelime k\u00f6keni Yunanca’dan gelmektedir ve “harekete ge\u00e7irmek” anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Hormonlar genellikle bir uyar\u0131ya yan\u0131t olarak \u00f6zel bezlerden serbestle\u015firler ve v\u00fccuttaki hedeflerine kan i\u00e7inde ta\u015f\u0131n\u0131rlar. Daha sonra hormonlar hedef organlar\u0131nda \u00e7e\u015fitli metabolik s\u00fcre\u00e7leri kontrol alt\u0131na al\u0131rlar. Kortikosteroidlerin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve h\u0131zl\u0131 anti-inflamatuvar etkisi akut ve kronik inflamatuvar hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde h\u0131zl\u0131 bir ilerlemeye yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r ve \u00fc\u00e7 ka\u015fifine 1950’de “Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc” kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
O zaman bile kortikosteroidlerin istenen aktivitelerine istenmeyen yan etkilerin e\u015flik etti\u011fi saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Zamanla ki\u015filer kortikosteroidlerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n hedefe y\u00f6nelik olmas\u0131na \u00e7abalam\u0131\u015f ve ayr\u0131ca kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rarak yan etkilerden olabildi\u011fince nas\u0131l uzak kal\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015flerdir.<\/p>\n
“Kortizon korkusu” halkta ve ayn\u0131 zamanda inflamatuar ba\u011f\u0131rsak hastal\u0131\u011f\u0131 bulunan bir\u00e7ok hastada yetersiz bilgi varl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan ciddi bir sorundur. Kortizon korkusu, kortizonun yan etkileri nedeniyle insanlar\u0131n kortizon kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmas\u0131d\u0131r. Ancak uygun dozda kullan\u0131l\u0131rsa kortizonun yan etkileri en az d\u00fczeyde olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sentetik kortizon i\u00e7eren ila\u00e7larla yap\u0131lan tedavilerle, egzama, kolit ya da artrit gibi iltihapl\u0131 hastal\u0131klar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilmektedir. Sentetik steroidlerin t\u0131pta tedavi edici olarak ilk kullan\u0131m\u0131, 1939 y\u0131l\u0131nda ABD’nin Baltimore kentindeki John…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[893,973,764,106],"class_list":["post-1450","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-saglik","tag-hastalik","tag-kortizon","tag-kortizon-tedavisi","tag-tedavi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1450"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1450"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1450\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7633,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1450\/revisions\/7633"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}