{"id":17085,"date":"2019-07-20T11:59:41","date_gmt":"2019-07-20T09:59:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=17085"},"modified":"2024-08-13T08:57:05","modified_gmt":"2024-08-13T06:57:05","slug":"elektrik-pili-kim-icat-etti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=17085","title":{"rendered":"Pili kim icat etti"},"content":{"rendered":"\n<p>Elektrik tutkusu 1779 y\u0131l\u0131nda doruk noktas\u0131na ula\u015ft\u0131 ama hi\u00e7 kimse bir g\u00fcn bu elektrik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclebilce\u011fini veya bir i\u015fe yarayabilece\u011fini ciddi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Eski askeri m\u00fchendis Charles Augustin Coulomb, m\u0131knat\u0131slar\u0131n \u00f6zellikleri hakk\u0131nda bir incelemeyle kendini bilim d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131tt\u0131. Bir ipli\u011fin ucuna m\u0131knat\u0131sl\u0131 i\u011fne asarak onu etkileyen kuvvetleri inceledi ve manyetik moment i tan\u0131mlad\u0131. Elektrik y\u00fckl\u00fc iki cisim aras\u0131ndaki kuvveti \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in benzer bir d\u00fczenek (bir b\u00fckme terazisi) kullan\u0131larak, alt\u0131 y\u0131l sonra elektrostatik \u00e7ekim yasas\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Bu \u00e7ekim adeta evrensel \u00e7ekimi and\u0131r\u0131yordu (elektrik y\u00fck\u00fcn\u00fcn yerine k\u00fctleyi koymak yeterli olur).<\/p>\n<p>Coulomb\u2019 un elektrik k\u00fctlesi diye adland\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu kavram\u0131n\u0131n bizim bug\u00fcn elektrik y\u00fck\u00fc dedi\u011fimiz kavramla ayn\u0131 oldu\u011funu belirtirsek durum daha da ilgin\u00e7 hale gelir.<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada Bologna\u2019 da Luigi Galvani ad\u0131nda bir anatomi profes\u00f6r\u00fc hayvansal elektrik \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. Tesad\u00fcfler bazen bilimsel ke\u015fiflerde \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131r; i\u015fte Galvani\u2019 nin \u00e7engele as\u0131l\u0131 bir kurba\u011fan\u0131n kaslar\u0131n\u0131n yak\u0131ndaki bir elektrostatik makinenin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda kas\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmesi de b\u00f6yle insanl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutlu tesad\u00fcflerden biridir. \u0130talyan bilgini biyolojik elektrometresini balkona as\u0131nca ayn\u0131 olay\u0131n tekrarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rerek daha da mutlu oldu. Galvani kurba\u011fan\u0131n kaslar\u0131n\u0131n t\u0131pk\u0131 Leyde \u015fi\u015fesi gibi elektri\u011fi depolad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc ama Alessandro Volta ba\u015fka bir a\u00e7\u0131klama \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc hayvan demir balkona bak\u0131r bir \u00e7engelle as\u0131l\u0131 oldu\u011fundan elektri\u011fi bu ik\u015f metalin birbirine de\u011fmesi \u00fcretiyordu. Asitli suya dald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcm\u00fc\u015f ve \u00e7inko halkalar\u0131n istifinden olu\u015fan ilk elektrik pili i\u015fte bu varsay\u0131mdan do\u011facakt\u0131. S\u00fcrekli elektrik de\u015farj\u0131 sa\u011flayabilen bu harika \u015fey Londra da Royal Society \u00fcyelerinin karanl\u0131k ve takdirini kazand\u0131 o kadar ki Napolyon onun mucidine \u0130talyan krall\u0131\u011f\u0131nda kont ve senat\u00f6r unvanlar\u0131n\u0131 verdi. \u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elektrik tutkusu 1779 y\u0131l\u0131nda doruk noktas\u0131na ula\u015ft\u0131 ama hi\u00e7 kimse bir g\u00fcn bu elektrik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclebilce\u011fini veya bir i\u015fe yarayabilece\u011fini ciddi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu. Eski askeri m\u00fchendis Charles Augustin Coulomb, m\u0131knat\u0131slar\u0131n&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10455,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[645],"class_list":["post-17085","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-pil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17085"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17085"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17085\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17101,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17085\/revisions\/17101"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}