{"id":2053,"date":"2011-10-09T15:27:22","date_gmt":"2011-10-09T13:27:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2053"},"modified":"2018-02-27T01:29:30","modified_gmt":"2018-02-26T23:29:30","slug":"kagit-parayi-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2053","title":{"rendered":"Ka\u011f\u0131t (banknot) Paray\u0131 Kim Buldu"},"content":{"rendered":"<p>Ka\u011f\u0131t paran\u0131n icad\u0131 ile ilgili Do\u011fu&#8217;da ve Avrupa&#8217;da iki halk\u0131n ba\u015frol\u00fc \u00fcstlendi\u011fi biliniyor. Fakat her g\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z, ticaretin en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131 olan ka\u011f\u0131t paray\u0131 kim buldu sorusunun cevab\u0131n\u0131 vermeden \u00f6nce ka\u011f\u0131t para neden bir ihtiya\u00e7 oldu sorusuna a\u00e7\u0131kl\u0131k getirelim.<\/p>\n<p>Bilindi\u011fi gibi ka\u011f\u0131t para icat edilmeden \u00f6nce alt\u0131n veya g\u00fcm\u00fc\u015f sikkeler kullan\u0131lmaktayd\u0131. \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck miktarda madeni paran\u0131n saklanmas\u0131, bir yerden bir yere ta\u015f\u0131nmas\u0131 olduk\u00e7a zahmetli idi ve g\u00fcvenlik sorunlar\u0131n\u0131 beraberinde getiriyordu. Bu nedenlerden dolay\u0131 insanlar b\u00fcy\u00fck para tutan ticaretlerinde \u00fczerinde yaz\u0131lar olan ve de\u011fer ifade eden, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ki senetlere benzer ka\u011f\u0131tlar kullanmaya ba\u015flad\u0131lar. Bu senetler daha sonralar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacak ka\u011f\u0131t paran\u0131n ilk formu olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<h3>Ka\u011f\u0131t paray\u0131 kim icat etti<\/h3>\n<p>\u0130\u015fte ka\u011f\u0131t paran\u0131n erken formu olan bu senetlerin ilk yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131 M.\u00d6. 650 li y\u0131llarda \u00c7in&#8217;de ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Avrupa k\u0131tas\u0131nda paray\u0131 icat eden halk ise \u0130sve\u00e7liler oldu. Do\u011fudan y\u00fczlerce y\u0131l sonra Avrupa&#8217;da kullan\u0131lmaya ba\u015flanan ka\u011f\u0131t para, \u00fczerinde resim kullan\u0131m\u0131 ve standartla\u015fmas\u0131 \u0130sve\u00e7liler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131.\u00a0 Daha sonra ka\u011f\u0131t para kullan\u0131m\u0131 t\u00fcm Avrupa&#8217;ya ve d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Ka\u011f\u0131t paran\u0131n kullan\u0131m\u0131 \u00e7o\u011fumuzun verdi\u011fi \u015feylerden biridir. Tabii ki bunun beklenmesi gereken \u015fey, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u015fey bir \u015fekilde ka\u011f\u0131t paran\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 da i\u00e7erdi\u011finden. Bu nedenle para bir bi\u00e7imde para kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131 hayal etmek zordur, zira para bir form olarak ka\u011f\u0131t kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok ge\u00e7 bir d\u00f6neme girdi. Bu, \u00e7o\u011fu ki\u015finin akl\u0131nda ka\u011f\u0131t paran\u0131n icat edildi\u011fi sorusunu sorulmaz bir sorgu haline getirir. Fakat \u00f6nemi ile birlikte, kimin ka\u011f\u0131t paray\u0131 icat etti\u011fini bilmek kesinlikle iyi bir \u015fey.<\/p>\n<p>Ka\u011f\u0131t paray\u0131 kim icat etti? Ka\u011f\u0131t paras\u0131, bunlar\u0131 ilk kez tasarlayan ve yaratan bir mucit sayesinde ortaya \u00e7\u0131kan di\u011fer ara\u00e7lardan farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, cevaplamak basit bir soru de\u011fildir. Bunun nedeni, ka\u011f\u0131t para kullan\u0131m\u0131n\u0131n tek bir ki\u015finin \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmedi\u011fidir. Daha ziyade ka\u011f\u0131t paran\u0131n kullan\u0131m\u0131, b\u00fcy\u00fck miktarda biriktirmenin, \u00f6zellikle de b\u00fcy\u00fck miktarlar\u0131n yerden yere ta\u015f\u0131nmas\u0131nda zorluklar yarataca\u011f\u0131ndan, bozuk para kullanman\u0131n hantal oldu\u011funu fark etmi\u015f bir grup taraf\u0131ndan kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h3>Ka\u011f\u0131t paray\u0131 icat eden bu insanlar kimdi?<\/h3>\n<p>Ka\u011f\u0131t paran\u0131n \u00f6nc\u00fc kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131n olarak 650 AD civar\u0131nda kullan\u0131lan \u00c7inlilere bor\u00e7ludur. Ka\u011f\u0131t paray\u0131 icat edenlerin kim oldu\u011funu soracak olursak, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak ba\u015fka bir \u00f6nemli soru da getirecektir: neden? Ka\u011f\u0131t paran\u0131n kullan\u0131m\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n zenginli\u011finden korunmak i\u00e7in k\u00e2r elde eden giri\u015fimci \u015fahs\u0131n m\u00fclkiyetindeki tonozlara (hepsi parayla) b\u00fcy\u00fck miktarda para yat\u0131rmaya karar verdiklerinde ba\u015flad\u0131. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, mudiler bu giri\u015fimci \u015fah\u0131slardan tonozlarda b\u0131rakt\u0131klar\u0131 paran\u0131n miktar\u0131n\u0131 belirten senet temin eder. S\u00f6z\u00fc edilen bu belge daha sonra ilk ka\u011f\u0131t paraya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc; zira bunlar, ba\u015fkalar\u0131 ile ticaret yapmak i\u00e7in kullan\u0131labilecek belgelerden dolay\u0131 daha sonra para birimi olarak kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u0130sve\u00e7liler en az\u0131ndan Avrupa k\u0131tas\u0131nda ka\u011f\u0131t para icat eden di\u011fer gruptur. Ka\u011f\u0131t paran\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 benimsemeleri \u00c7inlilerin y\u00fczlerce y\u0131l geride kalm\u0131\u015f olabilir ancak resmi ka\u011f\u0131t para birimi kullan\u0131m\u0131 Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda yayg\u0131n bir kullan\u0131ma neden oldu. \u0130sve\u00e7 ka\u011f\u0131t paray\u0131 kulland\u0131ktan sonra sadece Avrupa&#8217;da de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnyada h\u00fck\u00fcmetler ka\u011f\u0131t paray\u0131 bir ticaret ve ticaret zanaat\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Ka\u011f\u0131t paralar\u0131, paralar kar\u015f\u0131s\u0131nda kullan\u0131m\u0131n\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck ticaretin paha bi\u00e7ilemez bir unsurudur ve bunun i\u00e7in \u00c7inlilere ve \u0130sve\u00e7lilere te\u015fekk\u00fcr ederiz, zira bunlar ka\u011f\u0131t para icat eden ve daha sonraki yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015f ki\u015filerdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ka\u011f\u0131t paran\u0131n icad\u0131 ile ilgili Do\u011fu&#8217;da ve Avrupa&#8217;da iki halk\u0131n ba\u015frol\u00fc \u00fcstlendi\u011fi biliniyor. Fakat her g\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z, ticaretin en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131 olan ka\u011f\u0131t paray\u0131 kim buldu sorusunun cevab\u0131n\u0131 vermeden \u00f6nce&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10238,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[317],"tags":[1219,886,1221,1218,451,1220],"class_list":["post-2053","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-is-dunyasi","tag-banknot","tag-cin","tag-isvec","tag-kagit-para","tag-para","tag-senet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2053"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2053"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2053\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10239,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2053\/revisions\/10239"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}