Tavla iki ki\u015fi ile oynanan en eski masa oyunlar\u0131ndan bir tanesidir. Tavlan\u0131n tarih\u00e7esi bundan 5000 y\u0131l \u00f6ncesini i\u015faret etmektedir. Satran\u00e7a kar\u015f\u0131l\u0131k olarak icat edildi\u011fi iddia edilmektedir. Tavla, \u00f6zel bir platform \u00fczerinde 15 siyah, 15 beyaz ta\u015fla oynanan iki ki\u015filik bu oyun d\u00fcnyan\u0131n en pop\u00fcler oyunlar\u0131ndan bir tanesidir. Peki tavlay\u0131 kim icat etti.<\/p>\n
Pers imparatorlu\u011funa ait Shahr-e Sokhteh (Yanm\u0131\u015f \u015eehir) adl\u0131 yerde yap\u0131lan kaz\u0131larda M.\u00d6. 3000 y\u0131llar\u0131na ait tavlaya benzer, 2 zer ve 60 tane ta\u015f ile oynanan bir oyun bulunmu\u015ftur. UR da yap\u0131lan kaz\u0131larda ise \u00fczerinde y\u0131lan resmedilmi\u015f ve ilk bulunan kal\u0131tlardan 200 y\u0131l kadar daha eski bu oyuna ait tahta bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
M.\u00d6. yedinci ve sekizinci y\u00fczy\u0131la ait kal\u0131nt\u0131larda Hintlilere ait zar ve ta\u015flarla, kumar oynamak i\u00e7in oynanan benzer bir oyuna rastlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
M\u0131s\u0131rda da tavlaya benzer baz\u0131 oyunlar\u0131n oynand\u0131\u011f\u0131na dair tabletler \u00fczerine resmedilmi\u015f kal\u0131tlar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bilindi\u011fi kadar\u0131 ile, 1400 y\u0131l \u00f6nce \u0130ran \u015fah\u0131 (Pers imparatoru) Nev\u015fiyan’\u0131n ba\u015f veziri B\u00fczur Mehir taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015ftir. Zaman kavram\u0131ndan al\u0131nan ilhamla tasarlanan oyunun t\u00fcm zamanlar\u0131n en \u00e7ok oynanan oyunlar\u0131 aras\u0131nda olmas\u0131 son derece etkileyicidir.<\/p>\n
Tavlada esinlenilen zaman kavram\u0131 \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Senenin birli\u011fi olarak tavla bir tanedir. 4 k\u00f6\u015fesi 4 mevsimi, tavlan\u0131n i\u00e7indeki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 6’sar hane 12 ay\u0131, pullar\u0131n toplam\u0131 ayin 30 g\u00fcn\u00fcn\u00fc, siyah ta\u015flar geceyi beyaz ta\u015flar g\u00fcnd\u00fcz\u00fc, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 12’\u015fer hane g\u00fcn\u00fcn 24 saatini simgeler.<\/p>\n
Rivayete g\u00f6re eski zamanlarda Hint \u0130mparatoru, satran\u00e7 oyununu Pers imparatoruna, yan\u0131nda bir mektup ile hediye olarak g\u00f6ndermi\u015ftir.<\/p>\n
Mektubunda oyunla ilgili hi\u00e7 bir a\u00e7\u0131klama yapmazken \u015f\u00f6yle bir mesaj yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Pers imparatoruna:<\/p>\n
Kim daha \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor,
\nKim daha iyi biliyor,
\nKim daha ileriyi g\u00f6r\u00fcyorsa
\nO kazan\u0131r.
\n\u0130\u015fte hayat budur…<\/p>\n
Pers \u0130mparatoru d\u00f6nemin en \u00e2lim veziri olan Buzur Mehir ile bu mesaj\u0131 payla\u015farak, ondan oyunu \u00e7\u00f6zmesi ve kendisinin de kar\u015f\u0131l\u0131k olarak Hint \u0130mparatoruna hediye edilmek \u00fczere ba\u015fka bir oyun icat etmesini ister. Vezir haftalarca \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra g\u00f6nderilen satranc\u0131n her tas hareketini ve oyunu \u00e7\u00f6zer daha sonra da on g\u00fcnde tavlay\u0131 icad eder ve imparatora sunar.<\/p>\n
Hint \u0130mparatoruna tavla oyunuyla birlikte g\u00f6nderilmek \u00fczere \u015f\u00f6yle bir mesaj haz\u0131rlan\u0131r Hint imparatoruna:<\/p>\n
Evet,Kim daha \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor,
\nKim daha iyi biliyor,
\nKim daha ileriyi g\u00f6r\u00fcyorsa
\nO kazan\u0131r.Ama biraz da \u015fanst\u0131r.
\n\u0130\u015fte hayat budur…<\/p>\n
Tavlada, 4500 den fazla hamle ihtimali bulundu\u011fundan oyunda ustala\u015fmak zamanla ve oyunun \u00e7ok oynanmas\u0131 ile sa\u011flanmaktad\u0131r.\u00a0 Ancak zar’\u0131n \u015fans\u0131 simgelemesinden dolay\u0131 \u015fans fakt\u00f6r\u00fc de kendisini hissettirmektedir.<\/p>\n
Osmanl\u0131 Devleti’nde 1400’l\u00fc y\u0131llarda T\u00fcrklerde tavla oyunu yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131’n\u0131n y\u00fckseli\u015f d\u00f6neminde tavla \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde tavla gelene\u011fi T\u00fcrklerde devam etmektedir. T\u00fcrkiye’de \u00e7ok yayg\u0131n bir oyun olan tavlada usta oyuncular bir gelenek bi\u00e7iminde zar kombinasyonlar\u0131n\u0131n Fars\u00e7a’dan T\u00fcrk\u00e7e’ye ge\u00e7en isimlerini kullan\u0131rlar. Yek (1), D\u00fc (2), Se (3), Cehar (4), Penc (5), \u015ee\u015f (6).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tavla iki ki\u015fi ile oynanan en eski masa oyunlar\u0131ndan bir tanesidir. Tavlan\u0131n tarih\u00e7esi bundan 5000 y\u0131l \u00f6ncesini i\u015faret etmektedir. Satran\u00e7a kar\u015f\u0131l\u0131k olarak icat edildi\u011fi iddia edilmektedir. Tavla, \u00f6zel bir platform…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10149,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[1296],"class_list":["post-2221","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-eglence","tag-tavla"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2221"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2221"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2221\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8135,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2221\/revisions\/8135"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2221"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2221"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2221"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}