{"id":2240,"date":"2011-12-31T15:34:04","date_gmt":"2011-12-31T13:34:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2240"},"modified":"2018-03-06T12:41:18","modified_gmt":"2018-03-06T10:41:18","slug":"yilbasini-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2240","title":{"rendered":"Y\u0131lba\u015f\u0131n\u0131 kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Y\u0131lba\u015f\u0131 yada yeni y\u0131l kutlamalar\u0131 tarihin bilinen en eski tatil ve kutlama aktivitesidir. Bilinen ilk y\u0131lba\u015f\u0131 kutlamas\u0131 M.\u00d6. 4000 li y\u0131llarda Babil&#8217;de g\u00f6zlenmi\u015ftir. M.\u00d6. 2000 li y\u0131llarda Babillilerin yeni y\u0131l\u0131 yeni ay\u0131n g\u00f6r\u00fcnmesi ile ba\u015flamakta ve bahar\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc ile sona ermektedir. Bahar\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 yeni bir y\u0131la ba\u015flamak i\u00e7in en mant\u0131kl\u0131 zaman olarak g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Her\u015feyden \u00f6nce Bahar yeni \u00fcr\u00fcnlerin ekimi ve \u00e7i\u00e7ek a\u00e7mas\u0131 ve yeniden do\u011fu\u015fun mevsimidir. Babilde yeni y\u0131l kutlamalar\u0131 11 g\u00fcn s\u00fcrmekteydi ve her g\u00fcn\u00fcn ayr\u0131 bir kutlama ve \u00f6nemi bulunmaktayd\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan 1 Ocak tarihi hi\u00e7 bir astronomik veya tar\u0131msal \u00f6neme sahip olmamas\u0131na ra\u011fmen y\u0131lba\u015f\u0131 olarak kutlanmaktad\u0131r. Y\u0131lba\u015f\u0131 veya Yeni Y\u0131l bir y\u0131l\u0131n bitiminin ve yeni bir y\u0131la ba\u015flang\u0131c\u0131n kutland\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel bir olayd\u0131r. Y\u0131ll\u0131k takvime sahip k\u00fclt\u00fcrler taraf\u0131ndan kutlanmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye dahil Gregoryen (Miladi) takvim&#8217;inin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok \u00fclkede y\u0131l\u0131n ilk resmi g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<h2>Y\u0131lba\u015f\u0131 ve Noel Ayr\u0131m\u0131<\/h2>\n<p>Y\u0131lba\u015f\u0131 \u00e7o\u011fu zaman Noel yada Christmas ile bir tutulmaktad\u0131r. Fakat bu yanl\u0131\u015f bir alg\u0131d\u0131r. Y\u0131lba\u015f\u0131, bir h\u0131ristiyan bayram\u0131 olan ve \u0130sa&#8217;n\u0131n do\u011fu\u015funu kutlayan Noel&#8217;den tamamen ayr\u0131 olarak kutlan\u0131r. Ancak \u00f6zellikle Hristiyan \u00fclkelerde Noel ve Y\u0131lba\u015f\u0131 tatilleri birle\u015ftirilir. Bu birle\u015ftirme nedeniyle baz\u0131 gelenekler de kar\u0131\u015fm\u0131\u015f durumdad\u0131r. San\u0131lan\u0131n aksine a\u011fa\u00e7 s\u00fcsleme ve hediyele\u015fme gibi aktiviteler y\u0131lba\u015f\u0131nda de\u011fil, Noel&#8217;de ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda Noel kutlamalar\u0131n\u0131n ilk ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 da Hristiyan dini kaynakl\u0131 de\u011fildir. Noel yada Christmas&#8217;\u0131n orijini Antik Roma&#8217;ya dayanmaktad\u0131r. Antik Roma&#8217;da her y\u0131l 17 &#8211; 23 Aral\u0131k tarihlerinde Tanr\u0131 Sat\u00fcrn ad\u0131na\u00a0Saturnalia ad\u0131 verilen bir festival d\u00fczenlenmekteydi. Saturnalia festivali s\u0131n\u0131rs\u0131z \u00f6zg\u00fcrlik anlam\u0131na gelmekteydi. festival boyunca insanlar istedikleri her \u015feyi yapabilirler fakat su\u00e7 ta olsa cezaland\u0131r\u0131lmazd\u0131. Romal\u0131lar, bu d\u00f6nemi f\u0131rsat olarak g\u00f6r\u00fcp sarho\u015f olurlar, \u00e7\u0131plak halde dola\u015f\u0131rlar ve di\u011fer zamanlarda kabul edilemez cinsel eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftirirlerdi. K\u00f6lelerin bile bu d\u00f6nemde efendilerine hakaret etme haklar\u0131 vard\u0131. hatta bu d\u00f6nemde k\u00f6le efendi olgusu tersine d\u00f6ner k\u00f6lelere ziyafetler d\u00fczenlenir ve hizmet edilirdi. Festival s\u00fcresince t\u00fcm mahkemeler ve kolluk kuvvetleri kapal\u0131 olurdu.<\/p>\n<p>Saturnalia festivalinde bir ki\u015fi g\u00fcnah ke\u00e7isi olarak se\u00e7ilir, festival boyunca her t\u00fcrl\u00fc zevki tadabilmesi i\u00e7in s\u0131n\u0131rs\u0131z imkan tan\u0131n\u0131r fakat festivalin son g\u00fcn\u00fc Tanr\u0131 Sat\u00fcrn&#8217;e kurban olarak \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<h2>Saturnalia&#8217;dan Noel&#8217;e Ge\u00e7i\u015f<\/h2>\n<p>Hristiyanlar Pagan (Putperest) olan Romal\u0131lar\u0131n dinlerini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in ak\u0131ll\u0131ca bir taktik kulland\u0131. En \u00f6nemli Roma festivalinin H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa uymas\u0131 i\u00e7in \u00f6rf ve adetleri ayn\u0131 kalmak suretiyle ad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi ve k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler yapt\u0131. Baz\u0131 eski uygulamalar\u0131 aynen kabul etti. H\u0131ristiyanlar, Saturnalia y\u0131l\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u015f\u00f6leni oldu\u011fu i\u00e7in kendi kurtar\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc kutlamalar\u0131 ile birle\u015ftirdi. Asl\u0131nda H\u0131ristiyanlar 25 Aral\u0131\u011f\u0131n \u0130sa&#8217;n\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyi biliyorlard\u0131 fakat bu birle\u015ftirme, Paganlar\u0131n daha h\u0131zl\u0131 asimile olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<h2>Y\u0131lba\u015f\u0131 A\u011fac\u0131, Hediyeleri ve Noel Baba<\/h2>\n<p>Bir \u00e7ok Noel sembol\u00fc ve gelene\u011finin H\u0131ristiyanl\u0131k ile ilgisi yoktur ve Paganlardan gelmektedir. Y\u0131lba\u015f\u0131 a\u011fac\u0131 Asheira k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden gelmektedir. \u0130skandinav mitolojisinde ve Druidlerde kullan\u0131lan bir \u00e7ok sembol Noel de de kullan\u0131lmaktad\u0131r. paganlar\u0131n Tanr\u0131 Saturn&#8217;e hediyeler sunmas\u0131 zamanla de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131 ve insanlar kendi aralar\u0131nda hediyelik e\u015fyalar vermeye ba\u015flad\u0131lar. Bu d\u00f6nemin pop\u00fcler hediyelik e\u015fyalar\u0131 yaz\u0131l\u0131 tabletler, mumlar ve topraktan yap\u0131lma heykelcikler (biblolar)\u00a0 oldu. Daha sonralar\u0131 H\u0131ristiyanlar \u00e7o\u00e7uklara hediyeler vererek y\u0131lba\u015f\u0131nda onlar\u0131 sevindiren Aziz Nicholas yada Noel Baba fig\u00fcr\u00fcn\u00fc icat ettiler.<\/p>\n<h2>Takvimlere G\u00f6re Y\u0131lba\u015f\u0131<\/h2>\n<ul>\n<li>1 Ocak: T\u00fcrkiye dahil, \u00e7o\u011fu \u00fclke taraf\u0131ndan kullan\u0131lan Miladi takvime g\u00f6re y\u0131l\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Hicri Takvimde y\u0131lba\u015f\u0131 Muharrem ay\u0131n\u0131n 1&#8217;inde ger\u00e7ekle\u015fir. Hicri Takvim 12 kameri aya g\u00f6re d\u00fczenlendi\u011finden 354 g\u00fcne denk gelir, dolay\u0131s\u0131yla Miladi takvime g\u00f6re y\u0131lba\u015f\u0131 her y\u0131l 11 g\u00fcn \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fir. B\u00f6ylece 2008 y\u0131l\u0131nda Miladi y\u0131l boyunca Hicri takvimde iki adet y\u0131lba\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Ro\u015fa\u015fana (\u0130branice yeni y\u0131l): Musevi y\u0131lba\u015f\u0131d\u0131r. Hamursuz Bayram\u0131&#8217;ndan 163 g\u00fcn sonra kutlan\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Do\u011fu Ortodoks Kilisesi&#8217;nde y\u0131lba\u015f\u0131 (\u0130sa&#8217;n\u0131n s\u00fcnnet y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcne de denk gelen) 14 Ocak&#8217;da kutlan\u0131r (J\u00fclyen Takvimine g\u00f6re 1 Ocak). Ancak en b\u00fcy\u00fck 12 Do\u011fu Ortodoks Kilisesinin sekizi, iki tarihin ayn\u0131 g\u00fcne geldi\u011fi G\u00fcncellenmi\u015f J\u00fclyen Takvimini benimsemi\u015ftirler (Bulgaristan, K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti, M\u0131s\u0131r, Polonya, Romanya, Suriye, T\u00fcrkiye ve Yunanistan). G\u00fcrcistan, \u0130srail, Rusya ve S\u0131rbistan Ortodoks Kiliseleri ise J\u00fclyen Takvimi kullanmaya devam ederler.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>\u00c7in y\u0131lba\u015f\u0131 her y\u0131l ilk kameri ay\u0131n\u0131n\u0131n yeni Ay g\u00fcn\u00fcnde kutlan\u0131r, ki bu da kabaca ilkbahara denk gelir. Tam tarihi, Miladi takvime g\u00f6re 21 Ocak ile 21 \u015eubat aras\u0131na d\u00fc\u015fer. \u00c7in&#8217;de y\u0131l\u0131n en \u00f6nemli bayram\u0131 konumundad\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>\u0130ran takviminde y\u0131lba\u015f\u0131 Norous (Nevruz) olarak an\u0131l\u0131r ve ilkbahar\u0131n ba\u015f\u0131nda kutlan\u0131r (20 veya 21 Mart).<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Tayland, Kambo\u00e7ya ve Laos&#8217;da y\u0131lba\u015f\u0131 13 Nisan&#8217;dan 15 Nisan&#8217;a kadar kutlan\u0131r. \u00d6zellikle Tayland&#8217; bu kutlama su d\u00f6kerek ger\u00e7ekle\u015fir.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u0131lba\u015f\u0131 yada yeni y\u0131l kutlamalar\u0131 tarihin bilinen en eski tatil ve kutlama aktivitesidir. Bilinen ilk y\u0131lba\u015f\u0131 kutlamas\u0131 M.\u00d6. 4000 li y\u0131llarda Babil&#8217;de g\u00f6zlenmi\u015ftir. M.\u00d6. 2000 li y\u0131llarda Babillilerin yeni y\u0131l\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11057,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,22],"tags":[1304,1301,1302,1305,1300,1303,1306],"class_list":["post-2240","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-eglence","category-toplum","tag-christmas","tag-noel","tag-noel-baba","tag-yeni-yil","tag-yilbasi","tag-yilbasi-agaci","tag-yilbasi-kutlama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2240"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2240"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2240\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7973,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2240\/revisions\/7973"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}