{"id":2413,"date":"2015-03-16T22:51:40","date_gmt":"2015-03-16T20:51:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2413"},"modified":"2018-02-24T17:20:23","modified_gmt":"2018-02-24T15:20:23","slug":"atomu-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2413","title":{"rendered":"Atomu kim buldu"},"content":{"rendered":"

Maddenin en k\u00fc\u00e7\u00fck ve temel yap\u0131 ta\u015f\u0131 olan atomun ismi Yunanca’da b\u00f6l\u00fcnemez anlam\u0131ndaki atomos<\/strong> kelimesinden gelmektedir.\u00a0 Modern mikroskoplarla bile g\u00f6r\u00fclemeyen Atom, teorilerle desteklenerek bulunmu\u015ftur. Modern atom<\/a> teorisinin babas\u0131 \u0130ngiliz kimyager ve fizik\u00e7i John Daltondur. John Dalton<\/strong> 1803 y\u0131l\u0131nda maddenin b\u00f6l\u00fcnemez ayr\u0131k par\u00e7ac\u0131klardan olu\u015ftu\u011fu teorisini geli\u015ftiren ve\u00a0 kan\u0131tlayan ilk ki\u015fidir.<\/p>\n

Asl\u0131nda maddenin k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131klardan olu\u015ftu\u011fu teorisi ne kimyac\u0131lardan ne de fizik\u00e7ilerden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Antik Yunan ve Hindistanda maddenin do\u011fas\u0131 teorisi bir felsefe ak\u0131m\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kimya alan\u0131ndaki geli\u015fmeler artt\u0131k\u00e7a, bu felsefenin do\u011frulu\u011funu kan\u0131tlanmaya ba\u015flanm\u0131\u015f ve 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda bilimin alan\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\n

Ancak, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren elektromanyetizma ve radyoaktivite ile yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli deneyler yoluyla, fizik\u00e7iler, s\u00f6zde “b\u00f6l\u00fcnmez atom” un asl\u0131nda ayr\u0131 par\u00e7ac\u0131klar\u0131ndan (\u00e7ekirdek, elektron, proton ve n\u00f6tronlar) olu\u015ftu\u011funu ke\u015ffettiler.\u00a0 Atomlar\u0131n asl\u0131nda b\u00f6l\u00fcnebilir oldu\u011funun bulunmas\u0131ndan sonra fizik\u00e7iler b\u00f6l\u00fcnmez par\u00e7ac\u0131klar anlatmak i\u00e7in “temel par\u00e7ac\u0131klar” terimini kullanmaya ba\u015flad\u0131\u015flar.<\/p>\n

John Dalton’un atom teorisinden sonra bir \u00e7ok bilim adam\u0131 yeni atom teorilerini kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n

Di\u011fer Atom<\/a> Teorileri<\/h2>\n

Rutherford (1911)<\/strong>, ince bir maden (alt\u0131n) levhadan alfa tanecikleri ge\u00e7irdi. Alfalar\u0131n \u00e7o\u011fu, serbest\u00e7e do\u011fru ge\u00e7ip binde biri, yolundan sapt\u0131. Madenler atom \u015febekesi oldu\u011fundan, alfalar\u0131n do\u011fru ge\u00e7mesi atomlar\u0131n i\u00e7inin bo\u015f oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Demek ki atomlar\u0131n ortas\u0131nda, atomun art\u0131 elektrik y\u00fck\u00fcn\u00fc ve ayn\u0131 zamanda b\u00fct\u00fcn k\u00fctlesini havi bir \u00e7ekirdek vard\u0131r. Bu \u00e7ekirde\u011fin \u00e7ap\u0131 atomun tekmil \u00e7ap\u0131ndan y\u00fcz bin defa daha k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Atomlar elektrik\u00e7e n\u00f6tr oldu\u011fu i\u00e7in, \u00e7ekirdek etraf\u0131nda, \u00e7ekirdekteki art\u0131 elektrik kadar elektron bulunmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n

Rutherford, atomlar\u0131 planet modeline benzeterek, elektronlar\u0131n bo\u015flukta geli\u015fig\u00fczel hareket ettiklerini ileri s\u00fcrd\u00fc. Ancak bu model, elektronlar\u0131n y\u00f6r\u00fcngelerindeki ivmeleri dolay\u0131s\u0131yla zamanla enerjilerini kay\u0131p ederek, \u00e7ekirdek \u00fczerine d\u00fc\u015fmeleri gerekece\u011fi sorusuna cevap veremedi.<\/p>\n

Bu soruya 1913 y\u0131l\u0131nda Niels Bohr<\/strong><\/a> , quanta y\u00f6r\u00fcnge modelini geli\u015ftirerek cevap verdi. Bohr<\/strong>, elektronlar\u0131n \u00e7ekirdek \u00e7evresinde belirli y\u00f6r\u00fcngelerinin oldu\u011funu ve bir y\u00f6r\u00fcngeden di\u011ferine ganta atlamalar\u0131 \u015feklinde ge\u00e7tiklerini ileri s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n

De Broglie<\/strong>, Bohr modelinin ortaya koydu\u011fu serbest y\u00f6r\u00fcngeleri, o andaki elektronun madde dalgas\u0131n\u0131n kendi i\u00e7inde kapal\u0131 olarak titre\u015fti\u011fi ve b\u00f6ylece duran dalgalar\u0131n meydana geldi\u011fi alanlar olarak a\u00e7\u0131klad\u0131. Fakat bu madde dalgas\u0131 fikri ile de atom yap\u0131s\u0131na fiziksel bir berrakl\u0131k getirilemedi.<\/p>\n

De Broglie\u2019nin fikirlerinden hareket eden Schr\u00f6dinger <\/strong>ve Heisenberg<\/strong> (1927) muhtelif matematik ifadelerle modern atom teorisini ortaya koymu\u015flard\u0131. Bu teoriye g\u00f6re, elektron i\u00e7in \u00e7ekirdek etraf\u0131nda belirli bir yol ve y\u00f6r\u00fcnge yoktur. Ancak elektron orbital veya y\u00fck bulutu ad\u0131 verilen alanlarda bulunabilir. Elektronun bulunma ihtimalinin oldu\u011fu b\u00f6lgeler Schr\u00f6dinger\u2019in ortaya koymu\u015f oldu\u011fu dalga fonksiyonunun mutlak karesi al\u0131narak bulunabilir.<\/p>\n

Atom<\/a> Nedir?<\/h2>\n

Atom i\u00e7inde organize tanecikler bulunan ve bunlara b\u00f6l\u00fcnebilen yine de maddenin temel yap\u0131 ta\u015f\u0131 olarak bilinen bir birimdir. B\u00fct\u00fcn maddeleri meydana getiren 105 \u00e7e\u015fit element bilinmektedir. Element, kendisinden ba\u015fka \u00f6zellikte maddeler \u00e7\u0131kar\u0131lmayan saf madde demektir. \u0130\u015fte bu elementlerin her birini meydana getiren en k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131 ta\u015flar\u0131 atomlard\u0131r. Ayn\u0131 cins atomlar elementi meydana getirir. Mesela hidrojen ve demir birer elementtir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yap\u0131lar\u0131nda birer \u00e7e\u015fit atom vard\u0131r. Farkl\u0131 atomlar\u0131n bir araya gelmesinden olu\u015fan maddelere bile\u015fik diyoruz. Su element de\u011fil, bir bile\u015fiktir. Oksijen ve hidrojen atomlar\u0131ndan meydana gelmi\u015ftir. Su, toprak, ate\u015f, etraf\u0131m\u0131zdaki b\u00fct\u00fcn maddeler, bu 105 \u00e7e\u015fit elementin, yani bunlar\u0131n yap\u0131 ta\u015f\u0131 olan atomlar\u0131n muhtelif \u015fekillerde bir araya gelmesi ile meydana gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Bug\u00fcn bilinen yap\u0131ya g\u00f6re atom, art\u0131 elektrik y\u00fck\u00fcne sahip protonlar\u0131n ve y\u00fcks\u00fcz n\u00f6tronlar\u0131n bulundu\u011fu bir \u00e7ekirdek ile, \u00e7ekirdek etraf\u0131ndaki eksi elektrik y\u00fck\u00fcne sahip elektronlardan meydana gelmi\u015ftir. Bir atomdaki proton ve elektron say\u0131lar\u0131 birbirine e\u015fit oldu\u011funda atom n\u00f6trd\u00fcr. Art\u0131 ve eksi y\u00fckler aras\u0131ndaki \u00e7ekim, elektronlar\u0131 \u00e7ekirde\u011fe yak\u0131n tutar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maddenin en k\u00fc\u00e7\u00fck ve temel yap\u0131 ta\u015f\u0131 olan atomun ismi Yunanca’da b\u00f6l\u00fcnemez anlam\u0131ndaki atomos kelimesinden gelmektedir.\u00a0 Modern mikroskoplarla bile g\u00f6r\u00fclemeyen Atom, teorilerle desteklenerek bulunmu\u015ftur. Modern atom teorisinin babas\u0131 \u0130ngiliz kimyager…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8515,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[1044,2469,1383,2470,2471,2472,1379,1380,1382,1377,1378,1381],"class_list":["post-2413","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","tag-atom","tag-atom-kim-buldu","tag-atom-teorisi","tag-atomu-kim-buldu","tag-atomu-kim-bulmustur","tag-atomu-kim-icat-etti","tag-bohr","tag-de-broglie","tag-heisenberg","tag-john-dalton","tag-rutherford","tag-schrodinger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2413"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2413"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2413\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9947,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2413\/revisions\/9947"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}