{"id":2463,"date":"2011-06-07T01:56:01","date_gmt":"2011-06-06T23:56:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2463"},"modified":"2018-02-28T13:43:02","modified_gmt":"2018-02-28T11:43:02","slug":"benzeni-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2463","title":{"rendered":"Benzeni kim buldu, kim ke\u015ffetti"},"content":{"rendered":"<p>Benzen aren veya aromatik hidrokarbonlar olarak adland\u0131r\u0131lan organik bile\u015fikler s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en basit \u00fcyesidir. Renksiz, alevlenebilen, kaynama noktas\u0131 80.1\u00b0C, erime noktas\u0131 5,5\u00b0C olan bir s\u0131v\u0131d\u0131r. Molek\u00fcler form\u00fcl\u00fc C6H6\u2019d\u0131r. Benzen, end\u00fcstriyel bak\u0131mdan k\u0131ymetli oldu\u011fu gibi yap\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da kimya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h2>Benzen&#8217;i kim ke\u015ffetti<\/h2>\n<p>Kan h\u00fccrelerini \u00f6ld\u00fcrme etkisi oldu\u011fundan kanser yapan bile\u015fikler aras\u0131na girer. Eskiden balina ya\u011f\u0131n\u0131n \u0131s\u0131 etkisiyle bozunmas\u0131ndan elde edilen gaz, bas\u0131n\u00e7la evlere g\u00f6nderilir ve ayd\u0131nlatmada kullan\u0131l\u0131rd\u0131. Bu gazdan ya\u011f\u0131ms\u0131 bir k\u0131s\u0131m kal\u0131rd\u0131. Benzen, 1825 y\u0131l\u0131nda <strong>Michael Faraday<\/strong> taraf\u0131ndan bu ya\u011f\u0131ms\u0131 k\u0131s\u0131mda ke\u015ffedildi. Yakla\u015f\u0131k sekiz sene sonra ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayn\u0131 maddeyi benzoik asidin kire\u00e7le oksidasyonundan elde ettiler.<\/p>\n<p>1845\u2019te <strong>A.W Hafmann<\/strong> benzen diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 maddeyi elde etmek i\u00e7in k\u00f6m\u00fcr katran\u0131 kulland\u0131. Benzen, karbon atomlar\u0131n\u0131n d\u00fczlemde d\u00fczg\u00fcn alt\u0131gen \u015feklinde dizilmesinden meydana gelen bir yap\u0131ya sahiptir. Karbonlar aras\u0131nda mesafe 1397 angstrondur. K\u00f6\u015felerde bulunan her karbon atomuna bir hidrojen atomu ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Benzenin Reaksiyon Kabiliyeti<\/h2>\n<p>Benzenin yap\u0131s\u0131n\u0131n kimyasal reaksiyonlara ne \u015fekilde bir tepki g\u00f6sterdi\u011fi \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, organik kimya teorilerinin geli\u015fmesinde \u00f6nemi b\u00fcy\u00fck olmu\u015ftur. Hidrojen atomlar\u0131n\u0131n karbon atomlar\u0131na oran\u0131n\u0131n b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu bir bile\u015fikten umulan kat\u0131lma reaksiyonlar\u0131 benzende olmaz. Benzenin g\u00f6sterdi\u011fi tipik reaksiyonlardan biri, substit\u00fcsyon reaksiyonlar\u0131d\u0131r. Bu reaksiyon bir aktif grubun benzendeki bir hidrojeni \u00e7\u0131kar\u0131p onun yerine ge\u00e7mesi \u015feklinde tezah\u00fcr eder. Bu davran\u0131\u015f\u0131 izah etmek alt\u0131 elektronun (benzende varm\u0131\u015f gibi g\u00f6sterilen 3 tane \u00e7ifte ba\u011fdan ileri gelen) belli karbonlarda de\u011fil b\u00fct\u00fcn benzen karbonlar\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmekle m\u00fcmk\u00fcn olur. Elektronlar\u0131n b\u00f6yle da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 (belli karbonlarda olmamas\u0131) molek\u00fcl\u00fcn kararl\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve\u00a0yine bu molek\u00fcl\u00fcn fiziksel ve kimyasal \u00f6zelliklerini belirler.<\/p>\n<h2>Benzenin Elde Edili\u015fi<\/h2>\n<p>Benzenin s\u00fcbstit\u00fcsyon (yer de\u011fi\u015ftirme) reaksiyonlar\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, aromatik bile\u015fiklerin pek \u00e7o\u011fu bu reaksiyonlarla te\u015fekk\u00fcl ettirilir. \u0130kinci Cihan Harbinden \u00f6nce benzenin \u00f6nemli kayna\u011f\u0131 maden k\u00f6m\u00fcr\u00fcnden elde edilen katran idi. \u0130kinci Cihan Harbi s\u0131ras\u0131nda benzen ve bununla ilgili aromatik hidrokarbonlara (toluen, ksilen vb.) duyulan b\u00fcy\u00fck ihtiya\u00e7 sebebiyle ba\u015fka kaynaklar\u00a0aranmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Amerika\u2019da \u00fcretilen benzenin % 75\u2019i petrolden olup, toluenin (C6H5-CH3) veya toluen ihtiva eden petrol\u00fcn dealkilizasyonu i\u015flemi ile yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu i\u015flem hidrojen kullanmay\u0131, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, bas\u0131nc\u0131 ve bir de kataliz\u00f6r\u00fc gerektirmektedir. \u0130kinci bir metod naftence zengin petrol\u00fcn y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k ve bas\u0131n\u00e7ta dehidrojenlenmesidir. Benzen, fenol\u2019\u00fcn indirgenmesiyle ve asetilenin trimerizasyonundan elde edilir.<\/p>\n<h2>Benzen nerelerde kullan\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p>Benzen, end\u00fcstride plastik imalinde kullan\u0131lan stiren ve fenolun sentezinde ba\u015flang\u0131\u00e7 maddesi olarak, naylon bile\u015fenlerinde, sentetik deterjan imalinde kullan\u0131l\u0131r. U\u00e7ak benzinlerinde, boya yapmaya yarayan anilinin ba\u015flang\u0131\u00e7 maddesi ve b\u00f6cek \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak da benzen kullan\u0131l\u0131r. Benzen ayn\u0131 zamanda iyi bir \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Benzen aren veya aromatik hidrokarbonlar olarak adland\u0131r\u0131lan organik bile\u015fikler s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en basit \u00fcyesidir. Renksiz, alevlenebilen, kaynama noktas\u0131 80.1\u00b0C, erime noktas\u0131 5,5\u00b0C olan bir s\u0131v\u0131d\u0131r. Molek\u00fcler form\u00fcl\u00fc C6H6\u2019d\u0131r. Benzen, end\u00fcstriyel bak\u0131mdan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[1393,1394],"class_list":["post-2463","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-benzen","tag-michael-faraday"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2463"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2463"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10386,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2463\/revisions\/10386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}