{"id":2602,"date":"2014-06-06T02:15:02","date_gmt":"2014-06-06T00:15:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2602"},"modified":"2018-08-25T18:22:35","modified_gmt":"2018-08-25T16:22:35","slug":"deniz-fenerini-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2602","title":{"rendered":"Deniz Feneri&#8217;ni kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Geceleri gemilerin yollar\u0131n\u0131\u00a0bulmalar\u0131, tehlikelerden sak\u0131nmalar\u0131 i\u00e7in \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7arak gemilere yol g\u00f6steren \u0131\u015f\u0131k kulesi.\u00a0\u00c7ok eskiden deniz ta\u015f\u0131tlar\u0131na geceleri yol g\u00f6stermek i\u00e7in k\u0131y\u0131larda y\u00fcksek tepelerde ate\u015f yak\u0131l\u0131rd\u0131.<br \/>\nDaha sonralar\u0131 liman a\u011f\u0131zlar\u0131na konan ta\u015f s\u00fctunlar \u00fczerinde ate\u015f yak\u0131lm\u0131\u015f, gemilere yol g\u00f6sterme i\u015fine<br \/>\ndevam edilmi\u015ftir. Deniz Feneri olarak ad\u0131 ge\u00e7en en eski kule \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131n\u0131n Asya yakas\u0131nda<br \/>\nSigcion (Kumkale)dur. Yunancada \u201cPharaos\u201d, Deniz Feneri demektir.<\/p>\n<p>M\u0131s\u0131r\u2019da \u0130skenderiye \u015fehri k\u0131y\u0131s\u0131ndaki bir adada 120 m y\u00fcksekli\u011finde bir fener d\u00fcny\u00e2n\u0131n yedi<br \/>\nh\u00e2rikas\u0131ndan biri kabul edilmektedir. Bu fenerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, re\u00e7ineli odunlarla madensel ya\u011flar\u0131n b\u00fcy\u00fck<br \/>\nkazanlarda yak\u0131lmas\u0131ndan sa\u011flan\u0131yordu. Me\u015fhur bilgin <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/arsimet-archimedes-kimdir\/\">Ar\u015fimet<\/a>\u2019in bu kuleye monte etti\u011fi metalik \u00e7ukur<br \/>\naynalar v\u00e2s\u0131tas\u0131yla, yakla\u015f\u0131k elli kilometrelik mes\u00e2feye \u0131\u015f\u0131k sal\u0131nabiliyor, i\u015f\u00e2ret ve sinyal verilebiliyordu.<br \/>\nBu deniz feneri, M\u0131s\u0131r Kral\u0131 Ptolemaios Philadelphos taraf\u0131ndan M.\u00d6. 280 y\u0131llar\u0131nda, Knidoslu<br \/>\nSostratos\u2019un pl\u00e2n\u0131na uygun olarak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. M.S. 14. asra kadar ayakta kalan bu fener, bir deprem<br \/>\nesn\u00e2s\u0131nda y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Helenistik \u00e7a\u011flarda ve Romal\u0131lar devrinde kurulan fenerler daha k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fc. Bununla ber\u00e2ber ayn\u0131 pl\u00e2n<br \/>\nve modele uygun olarak yap\u0131l\u0131yordu. Bu \u00e7a\u011flarda en me\u015fhur fenerler, Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda, Ege\u2019de,<br \/>\n\u0130zmir ve \u0130stanbul\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130stanbul\u2019daki deniz feneri, Fener semtine ad olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130talya\u2019da<br \/>\nilk defa Messina\u2019da ve daha ba\u015fka b\u00f6lgelerinde yap\u0131ld\u0131. Eski \u00e7a\u011flar\u0131n me\u015fhur fenerlerinden biri de<br \/>\nMan\u015f Denizindeki Bolona feneridir. Bu fenerin y\u00fcksekli\u011fi 60 m idi. Roma \u0130mparatoru Caligula<br \/>\ntaraf\u0131ndan M.\u00d6. 41 y\u0131llar\u0131nda yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. M.S. 17. y\u00fczy\u0131la kadar ayakta kald\u0131. Dover, Frejus,<br \/>\nGuadalquir, Brigantium fenerleri, eski \u00e7a\u011flar\u0131n me\u015fh\u00fbr fenerleri ars\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Orta\u00e7a\u011flarda Cenova\u2019da 1139\u2019larda yap\u0131lan deniz feneri, 125 m y\u00fcksekli\u011findeydi. 1611\u2019de Fransa\u2019da<br \/>\nyap\u0131lan Gironbe Feneri, 1698\u2019de \u0130ngiltere\u2019de yap\u0131lan Pleymouth\u2019daki Eddystone Feneri, 1811\u2019de Bell<br \/>\nRock Feneri, 1884\u2019te Argyllshire Feneri, 1867-81 y\u0131llar\u0131nda Fransa\u2019n\u0131n Sein Adas\u0131ndaki Ar-Men Feneri,<br \/>\n1885\u2019te Almanya\u2019da Roter Sand Feneri, Orta\u00e7a\u011flar\u0131n di\u011fer me\u015fhur fenerleridir.<br \/>\nG\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en me\u015fhur fenerleri ise \u015funlard\u0131r: Wolfrock Halbowlinrock ve Maplin (\u0130ngiltere), Heaut de<br \/>\nBrehet, Jument D\u2019ouessant, Les Triagoz (Fransa), Helgoland, Arkona, Br\u00fcsterort (Almanya), H\u00fcrriyet<br \/>\nHeykeli Feneri, Minots Ledga, St. George\u2019s Reef (Amerika). Deniz fenerleri \u0130spanya, Avustralya ve<br \/>\ndi\u011fer d\u00fcny\u00e2 \u00fclkelerinde de mevcuttur.<\/p>\n<p>D\u00fcny\u00e2ca me\u015fhur en eski deniz fenerleri de \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir: 60 m y\u00fcksekli\u011finde, Man\u015f Denizi<br \/>\n\u00fczerinde, \u0130mparator Caligula taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan Gesoriacum (Boulogne) Feneri. Bu fener M.\u00d6.<br \/>\n41 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f ve 18. y\u00fczy\u0131la kadar gelebilmi\u015ftir. Portus Dubris (Dover) \u015fehri a\u011fz\u0131nda, Forum Julii<br \/>\n(Frajus) Feneri, Baetis (Guadalguivir) \u015fehrinin a\u011fz\u0131ndaki fener ve Brigantium (La Coruna) Feneridir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli deniz fenerleri de \u015funlard\u0131r:\u0130ngiltere-Cornwallada Wolft Rock; Fransa\u2019da<br \/>\nLes Triagoz, Jument el\u2019Ousseat, Heaut de Breher; yine \u0130ngiltere\u2019de Maplin, Haulbowline Rock;<br \/>\nAlmanya\u2019da Br\u00fcsterort, Krkona, Helgoland; Amerika Birle\u015fik Devletlerinde New York liman\u0131ndaki<br \/>\nH\u00fcrriyet An\u0131t\u0131, St. George\u2019s Reef, Minots, Ledge; \u0130spanya\u2019da Capo Villana, Punta Galea, Castillo de<br \/>\nSan Sebastian; Arjantin\u2019de, Island; \u0130talya\u2019da Punta Caprera, Faro del Tino, Livorno. Bug\u00fcn d\u00fcny\u00e2da<br \/>\n\u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde toplam olarak 25.000 kadar deniz feneri oldu\u011fu s\u00f6ylenmektedir.<br \/>\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lan deniz fenerleri, birka\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden meydana gelmektedir. Bu b\u00f6l\u00fcmler; fener,<br \/>\nfenerin i\u015fletilmesini sa\u011flayan d\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcm, yak\u0131t anbar\u0131, sarn\u0131\u00e7, depolar, fenerci odas\u0131, di\u011fer oturma<br \/>\nb\u00f6l\u00fcmleri.<\/p>\n<p>Fener kuleleri dayan\u0131kl\u0131 olduklar\u0131ndan \u00e7o\u011funlukla ta\u015ftan \u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ta\u015f, denizin dalgalar\u0131na ve tuzlu suyun<br \/>\na\u015f\u0131nd\u0131rmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7ok dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Demirden yap\u0131lan fenerlerde dekromlu \u00e7elik kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\nDeniz fenerlerinde ilk zamanlarda ate\u015f, re\u00e7ineli odunlar veya madensel ya\u011flar yak\u0131larak \u0131\u015f\u0131k vermeleri<br \/>\nsa\u011flan\u0131yordu. Daha sonra deniz fenerleri hafif m\u00e2denden yap\u0131larak i\u00e7lerinde \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in,<br \/>\nayna ve mercek bulunup kullan\u0131ld\u0131. G\u00fcm\u00fc\u015f kapl\u0131 bill\u00fbrdan yap\u0131lan parabolik reflekt\u00f6rlerle \u0131\u015f\u0131k sa\u011fland\u0131.<br \/>\nBundan sonra da d\u00fcz parlak, metalden yap\u0131lm\u0131\u015f reflekt\u00f6rler denendi. Bununla \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n belli bir y\u00f6nden<br \/>\nyans\u0131mas\u0131 olay\u0131ndan yararlan\u0131ld\u0131. Reflekt\u00f6r d\u00f6nd\u00fcr\u00fclerek \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n da d\u00f6nmesi sa\u011fland\u0131. Bu sistem bug\u00fcn<br \/>\ns\u00e2dece k\u00fc\u00e7\u00fck fenerlerde kullan\u0131lmaktad\u0131r. B\u00fcy\u00fck fenerlerin \u0131\u015f\u0131k sistemi daha ba\u015fkad\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde son zamanlarda, otomatik deniz fenerleri de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan b\u00e2z\u0131s\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan<br \/>\nkumandal\u0131d\u0131r. Deniz k\u0131y\u0131s\u0131ndan id\u00e2re edilerek yan\u0131p s\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir. B\u00e2z\u0131s\u0131 da do\u011frudan do\u011fruya<br \/>\n\u015famand\u0131ra \u00fczerinde bulunur. Tam\u00e2men otomatik olup, bunlar\u0131n \u00f6zel b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bulunan bir m\u00e2den,<br \/>\nsabahleyin g\u00fcne\u015f do\u011funca s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n etkisiyle geni\u015fler ve otomatik olarak feneri s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. Ak\u015fam<br \/>\ng\u00fcne\u015f bat\u0131nca veya sisli ve \u00e7ok bulutlu havalarda m\u00e2den k\u00fc\u00e7\u00fclerek, bir s\u00fcpap\u0131 a\u00e7ar. B\u00f6ylece fenerin<br \/>\nyanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>Deniz fenerlerinin yan\u0131p s\u00f6nmesini sa\u011flamak i\u00e7in \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fit uygulama yap\u0131l\u0131r: 1)Fenerlerden kimisinin<br \/>\n\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli yanar. 2)B\u00e2z\u0131s\u0131n\u0131n ise, yan\u0131p s\u00f6ner. Bu yan\u0131p s\u00f6nenler de iki \u00e7e\u015fittir. Birincisinde fenerlerin<br \/>\nyan\u0131k ve s\u00f6n\u00fck oldu\u011fu m\u00fcddetler birbirine e\u015fittir. \u0130kincisinde fenerin s\u00f6n\u00fck oldu\u011fu s\u00fcre, yan\u0131k oldu\u011fu<br \/>\ns\u00fcreden daha uzundur. 3)\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc uygulama s\u0131n\u0131f\u0131na giren bir ba\u015fka fener \u00e7e\u015fidi daha vard\u0131r ki, bu<br \/>\nfenerde, \u0131\u015f\u0131k, karanl\u0131k devreden sonra, ard arda birka\u00e7 defa yan\u0131p s\u00f6ner. \u00d6zel olarak, yanyana<br \/>\nbulunan deniz fenerlerinin, ayr\u0131 ayr\u0131 \u015fekillerde \u0131\u015f\u0131k vermesi sa\u011flan\u0131r. Bu \u015fekilde gemiciler, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n<br \/>\nbi\u00e7imine bakmak s\u00fbretiyle feneri tan\u0131rlar. B\u00fcy\u00fck deniz fenerlerindeki \u0131\u015f\u0131klar genellikle 35-40 km<br \/>\nuzaktan g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Geceleri gemilerin yollar\u0131n\u0131\u00a0bulmalar\u0131, tehlikelerden sak\u0131nmalar\u0131 i\u00e7in \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7arak gemilere yol g\u00f6steren \u0131\u015f\u0131k kulesi.\u00a0\u00c7ok eskiden deniz ta\u015f\u0131tlar\u0131na geceleri yol g\u00f6stermek i\u00e7in k\u0131y\u0131larda y\u00fcksek tepelerde ate\u015f yak\u0131l\u0131rd\u0131. Daha sonralar\u0131 liman a\u011f\u0131zlar\u0131na konan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[428],"class_list":["post-2602","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gezi","tag-deniz-feneri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2602"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2602"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2602\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11699,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2602\/revisions\/11699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}