{"id":2830,"date":"2012-01-26T02:54:16","date_gmt":"2012-01-26T00:54:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2830"},"modified":"2016-12-24T19:16:50","modified_gmt":"2016-12-24T17:16:50","slug":"gaz-turbinini-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2830","title":{"rendered":"Gaz T\u00fcrbini&#8217;ni kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Gaz T\u00fcrbinleri, \u00f6nce gaz\u0131 yada havay\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p, sonra ise yak\u0131t\u0131n yanmas\u0131 sonucu \u0131s\u0131 ile geni\u015flemesini, d\u00f6nme hareketine \u00e7evirir. Bu hareket devaml\u0131 ve d\u00fczenli olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Bu \u00f6zelli\u011fi y\u00f6n\u00fcnden benzin ve dizel motorlar\u0131ndan fark eder. Benzin ve dizel motorlar\u0131nda d\u00f6nme hareketini elde etmek i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan krank miline burada gerek yoktur. Gaz t\u00fcrbinleri hemen hemen b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7 motorlar\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca elektrik elde edilmesinde, gazlar\u0131n boru ile iletilmesinde \u00f6nemli bir yeri vard\u0131r.<\/p>\n<h2>Gaz T\u00fcrbinini kim icat etti?<\/h2>\n<p>Gaz t\u00fcrbininin prensibi, \u00e7ok \u00f6nceleri, ate\u015f \u00fczerinde et pi\u015firirken gerekli olan \u015fi\u015flerin devaml\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesinde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131ktaki havadan d\u00f6nme elde etmek i\u00e7in, kanatlar da kullan\u0131lmaktayd\u0131. Her ne kadar gaz t\u00fcrbininin ke\u015ffi 1791\u2019de patent alan \u0130ngiliz <strong>John Barber<\/strong>\u2019e dayanmaktaysa da, kompres\u00f6rl\u00fc ilk gaz t\u00fcrb\u00fcn\u00fc 1894\u2019te Fransa\u2019da, 1900\u2019de Almanya\u2019da, 1902\u2019de ABD ve 1903\u2019te Norve\u00e7\u2019te ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n verimleri d\u00fc\u015f\u00fck, kendileri b\u00fcy\u00fckt\u00fc. \u0130lk sanayi gaz t\u00fcrbini \u0130svi\u00e7re\u2019de Brown- Boveri taraf\u0131ndan monte edilmi\u015ftir. 4000 kilowattl\u0131k bir jenarat\u00f6r\u00fc tahrik etmek i\u00e7in kullan\u0131lmakta ve verim ise % 18 civar\u0131ndayd\u0131. \u00c7abuk devreye girebilmesi, g\u00fc\u00e7-a\u011f\u0131rl\u0131k oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 yedek olarak se\u00e7ilmesinde etkili olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ancak gaz t\u00fcrbinlerindeki en \u00f6nemli geli\u015fme, u\u00e7aklarda kullan\u0131lmalar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu t\u00fcr uygulamada s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f gaz k\u0131smen geni\u015fleyerek ancak kompres\u00f6r \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racak kadar bir enerji vermektedir. Gazdaki geriye kalan enerji ise gaza y\u00fcksek h\u0131z vermek ve bunun sonucu u\u00e7a\u011f\u0131 tahrik etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Jet motorlar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda h\u0131z kazanm\u0131\u015ft\u0131r. O zamandan bu yana jet motorlu u\u00e7aklar yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. U\u00e7aklarda, jet motorlar\u0131, jet motorunun itici g\u00fcc\u00fcnden (turbojet) veya t\u00fcrbindeki d\u00f6nme pervaneye aktar\u0131larak (turboprop olarak) kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda gaz t\u00fcrbinlerinin di\u011fer yayg\u0131n bir kullan\u0131\u015f yeri de, Amerika ve Orta Do\u011fudaki tabi\u00ee gaz hatlar\u0131nda\u00a0pompalama i\u015fleridir. Bu t\u00fcrbinlerin g\u00fcc\u00fc 5000 ile 10.000 beygir g\u00fcc\u00fc civ\u00e2r\u0131ndad\u0131r. Ayr\u0131ca dizel motorlu elektrik jenarat\u00f6rlerinin yan\u0131nda g\u00fcn\u00fcn belirli saatlerindeki isteklere cevap vermek i\u00e7in takviye jenarat\u00f6r\u00fc olarak kullan\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca kamyon, otob\u00fcs ve a\u011f\u0131r hafriyat makinalar\u0131nda da kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bunlar 200-400 beygir g\u00fcc\u00fc civar\u0131ndad\u0131r. Sava\u015f gemilerinde de gaz t\u00fcrbinleri, y\u00fcksek h\u0131z elde etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ticari gemilerde ise, verim d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve k\u0131sm\u00ee y\u00fckleme y\u00f6n\u00fcnden kullan\u0131m\u0131 sadece deneme mahiyetindedir.\u00a0Demiryollar\u0131nda; yolcu trenlerinde y\u00fcksek g\u00fcc\u00fcn ve d\u00fc\u015f\u00fck a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n istendi\u011fi durumlarda tercih edilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gaz T\u00fcrbinleri, \u00f6nce gaz\u0131 yada havay\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p, sonra ise yak\u0131t\u0131n yanmas\u0131 sonucu \u0131s\u0131 ile geni\u015flemesini, d\u00f6nme hareketine \u00e7evirir. Bu hareket devaml\u0131 ve d\u00fczenli olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Bu \u00f6zelli\u011fi y\u00f6n\u00fcnden benzin&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[345,317,19],"tags":[1544,1514],"class_list":["post-2830","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-askeri","category-is-dunyasi","category-otomobil","tag-gaz-turbini","tag-jet-motoru"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2830"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2830"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2830\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6445,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2830\/revisions\/6445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}