{"id":2880,"date":"2012-02-12T04:24:00","date_gmt":"2012-02-12T02:24:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2880"},"modified":"2016-12-26T00:46:01","modified_gmt":"2016-12-25T22:46:01","slug":"gronlandi-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2880","title":{"rendered":"Gr\u00f6nland&#8217;\u0131 kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Gr\u00f6nland Atlantik Okyanusunun kuzeyinde Danimarka\u2019ya ba\u011fl\u0131, d\u00fcnyan\u0131n en kuzeyindeki kara par\u00e7as\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck adas\u0131d\u0131r. Bat\u0131s\u0131nda Davis Bo\u011faz\u0131, Baffin K\u00f6rfezi, Smith Ge\u00e7idi, Kennedy ve Robeson kanallar\u0131, Arktik Tak\u0131m Adalar\u0131ndan ay\u0131r\u0131r. Do\u011fuda Gr\u00f6nland Denizi, G\u00fcneydo\u011fuda ve g\u00fcneyde Atlas Okyanusu ile \u00e7evrilidir. Uzunlu\u011fu kuzeyde Morris Jesup Burnundan g\u00fcneyde Farvel Burnuna kadar 2650 km\u2019dir. Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 2.175.600 km2dir. Bu topraklar\u0131n 341.700 km2lik k\u0131sm\u0131 hari\u00e7 her taraf buzlarla kapl\u0131d\u0131r. Gr\u00f6nland&#8217;\u0131n n\u00fcfusu 56.500\u2019d\u00fcr. Halk\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 bat\u0131da olup, bir k\u0131sm\u0131 Eskimoca konu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>1967 y\u0131l\u0131ndan beri kendi y\u00f6neticilerini kendileri se\u00e7mektedir. 1979 y\u0131l\u0131ndan itibaren i\u00e7 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fmu\u015f ve kendi ile ilgili kararlar\u0131 kendi al\u0131p, kanunlar\u0131 kendileri yaparak 70 ki\u015filik parlamentosunu kurmu\u015ftur. B\u00fct\u00fcn bu serbestli\u011fine ra\u011fmen yine Danimarka\u2019ya ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Gr\u00f6nland ilk defa M.S. 900 y\u0131l\u0131na do\u011fru Gunnby\u00f6rn ad\u0131ndaki Vikingli bir denizci taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmi\u015ftir. Bir m\u00fcddet sonra (981-982) K\u0131z\u0131l Erich yapt\u0131\u011f\u0131 seyahatte buraya Ye\u015fil Toprak (Green Land) ad\u0131n\u0131 verdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun geldi\u011fi zamanda k\u0131y\u0131daki buzullar erimi\u015f, her yer ye\u015fil yosun ve dikenlerle kapl\u0131yd\u0131. Sonraki senelerde de ayn\u0131 ki\u015fi buralara gelerek iki s\u00f6m\u00fcrge kurmu\u015ftu. On be\u015finci y\u00fczy\u0131la kadar devam eden bu durum buradakilerin kendi hallerine b\u0131rak\u0131lmas\u0131yla de\u011fi\u015fti. Daha \u00f6nce gelenler Eskimolar taraf\u0131ndan ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131. Bu durum 1721 y\u0131l\u0131nda misyoner Hans Egeden\u2019in g\u00fcneybat\u0131ya \u00f6zel olarak yerle\u015fmesiyle Danimarkal\u0131lar\u0131n hakimiyeti ba\u015flad\u0131. Bundan sonraki senelerde ticaret geli\u015fti.<\/p>\n<p>Ancak 19. y\u00fczy\u0131lda ada incelenmeye ba\u015fland\u0131. Yirminci asr\u0131n ba\u015flar\u0131nda ise b\u00fct\u00fcn k\u0131y\u0131lar\u0131 incelendi. Daha sonra da adan\u0131n i\u00e7erilerine girildi. 1930-1935 y\u0131llar\u0131nda yap\u0131lan tetkiklerde u\u00e7aklar da kullan\u0131ld\u0131. \u0130kinci D\u00fcny\u00e2 Sava\u015f\u0131nda Amerikal\u0131lar bat\u0131 ve do\u011fu Gr\u00f6nland k\u0131y\u0131lar\u0131nda hava \u00fcstlerini, 1945\u2019ten sonra da kutuplar aras\u0131 bir hava \u00fcss\u00fc kurarak meteorolojik istasyonlar \u015febekesini geli\u015ftirmi\u015flerdi. 1951 y\u0131l\u0131nda Amerika, Danimarka ile bu adan\u0131n m\u00fc\u015fterek savunmas\u0131 i\u00e7in bir antla\u015fma imzalam\u0131\u015ft\u0131. Deniz a\u015f\u0131r\u0131 u\u00e7u\u015flar\u0131n teknolojik geli\u015fmelerden sonra artmas\u0131 buran\u0131n \u00f6nemini artt\u0131rd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gr\u00f6nland Atlantik Okyanusunun kuzeyinde Danimarka\u2019ya ba\u011fl\u0131, d\u00fcnyan\u0131n en kuzeyindeki kara par\u00e7as\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck adas\u0131d\u0131r. Bat\u0131s\u0131nda Davis Bo\u011faz\u0131, Baffin K\u00f6rfezi, Smith Ge\u00e7idi, Kennedy ve Robeson kanallar\u0131, Arktik Tak\u0131m Adalar\u0131ndan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[1524,1523],"class_list":["post-2880","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gezi","tag-greenland","tag-gronland"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2880"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2880"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2880\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7217,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2880\/revisions\/7217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}