{"id":2887,"date":"2014-12-13T04:29:29","date_gmt":"2014-12-13T02:29:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2887"},"modified":"2016-12-25T13:30:08","modified_gmt":"2016-12-25T11:30:08","slug":"gumusu-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=2887","title":{"rendered":"G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>G\u00fcm\u00fc\u015f Kimyada simgesi Ag olan, beyaz, parlak, k\u0131ymetli bir\u00a0metalik elementtir. Atom numaras\u0131 47, atom a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 107,87\u2019dir. Erime noktas\u0131 961,9\u00b0C, kaynama noktas\u0131\u00a01950\u00b0C ve \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 da 10,5 gr\/cm3t\u00fcr. \u00c7o\u011fu bile\u015fiklerinde +1 de\u011ferliklidir. Ag sembol\u00fc L\u00e2tince\u00a0argentum kelimesinden gelir.<\/p>\n<h2>G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn Tarihi<\/h2>\n<p>G\u00fcm\u00fc\u015f \u00e7ok eskiden beri bilinmektedir. Fakat yine de alt\u0131n ve bak\u0131rdan sonra ke\u015ffedilmi\u015ftir.<br \/>\nAlt\u0131n az olmas\u0131na ra\u011fmen, d\u00fcny\u00e2n\u0131n her yan\u0131na yay\u0131lmas\u0131 sebebiyle daha \u00f6nce kullan\u0131lmaya<br \/>\nba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca do\u011fal h\u00e2lde g\u00fcm\u00fc\u015f az olup, \u00e7ok derinlerde bulunuyordu. G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn M.\u00d6. 3100<br \/>\ny\u0131llar\u0131nda <strong>M\u0131s\u0131rl\u0131lar<\/strong> ve M.\u00d6. 2500 y\u0131llar\u0131nda <strong>\u00c7inliler<\/strong> ve <strong>Persler<\/strong> taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<br \/>\nAtina\u2019daki g\u00fcm\u00fc\u015f madenlerine Yunan t\u00e2rihinde rastlan\u0131r. M.\u00d6. 800 y\u0131llar\u0131na do\u011fru g\u00fcm\u00fc\u015f, Nil Nehri<br \/>\nhavalisinde <strong>para<\/strong> olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. <strong>G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc ilk olarak Romal\u0131lar\u0131n i\u015flemeye ba\u015flad\u0131klar\u0131\u00a0<\/strong><strong>iddi\u00e2 edilmektedir.<\/strong><\/p>\n<p>End\u00fcstri ilerledik\u00e7e daha kar\u0131\u015f\u0131k ve saf olmayan g\u00fcm\u00fc\u015f filizleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Bug\u00fcn<br \/>\ng\u00fcm\u00fc\u015f b\u00fcy\u00fck bir nisbette bak\u0131r, kur\u015fun ve \u00e7inko istihsalindeki yan \u00fcr\u00fcnlerden elde edilir. \u00c7ok n\u00e2dir<br \/>\nolarak da b\u00e2z\u0131 yerlerde s\u00e2dece g\u00fcm\u00fc\u015f istihs\u00e2li ile u\u011fra\u015f\u0131l\u0131r. Bu da \u00e7ok pahal\u0131ya m\u00e2l olur.<\/p>\n<h2>G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn Bulunu\u015fu<\/h2>\n<p>\u00c7ok eskiden g\u00fcm\u00fc\u015f, d\u00fcny\u00e2n\u0131n bir\u00e7ok yerlerinde az miktarda bulunan tabi\u00ee g\u00fcm\u00fc\u015f<br \/>\nkaynaklar\u0131ndan elde ediliyordu. Tabi\u00ee g\u00fcm\u00fc\u015f; saf veya daha \u00e7ok alt\u0131n, bak\u0131r, civa ve di\u011fer metallerle<br \/>\nala\u015f\u0131mlar h\u00e2linde bulunuyordu. Norve\u00e7\u2019te G\u00fcney Peru\u2019da, Colorado\u2019da kaz\u0131larda i\u015flenmi\u015f b\u00fcy\u00fck<br \/>\nk\u00fcl\u00e7eler bulunmu\u015ftur. 1860\u2019ta sekiz tonluk bir k\u00fcl\u00e7e \u0130spanya\u2019da \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcm\u00fc\u015f, daha \u00e7ok yer<br \/>\nkabu\u011funa da\u011f\u0131lm\u0131\u015f bile\u015fikler h\u00e2linde bulunur. En \u00e7ok rastlanan g\u00fcm\u00fc\u015f filizleri argentit (Ag2S) ve<br \/>\ng\u00fcm\u00fc\u015f klor\u00fcr (AgCl) olmaktad\u0131r. Arsenik veya antimonla kar\u0131\u015fm\u0131\u015f s\u00fclf\u00fcr filizleri de vard\u0131r.<br \/>\n\u00dcretim: G\u00fcm\u00fc\u015f, t\u00e2rihte bir\u00e7ok us\u00fbllerle filizlerinden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. En eski metodlardan biri, kur\u015funla<br \/>\nkar\u0131\u015ft\u0131rma us\u00fbl\u00fcd\u00fcr. Bu us\u00fblde g\u00fcm\u00fc\u015f filizleri veya saf olmayan g\u00fcm\u00fc\u015f \u00fcr\u00fcnleri kur\u015fun veya kur\u015fun<br \/>\nfilizleriyle basit bir f\u0131r\u0131nda eritilir ve g\u00fcm\u00fc\u015f-kur\u015fun kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 elde edilir. Buradan da kolay bir \u015fekilde saf<br \/>\ng\u00fcm\u00fc\u015f kazan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Di\u011fer bir y\u00f6ntem de, amalgama metodudur. \u00c7amur h\u00e2line getirilen g\u00fcm\u00fc\u015f filizleri, tuz ve civayla mu\u00e2mele<br \/>\nedilerek, elementel g\u00fcm\u00fc\u015f elde edilir. Bundan ba\u015fka siyanat us\u00fbl\u00fc gibi bir\u00e7ok g\u00fcm\u00fc\u015f elde etme<br \/>\nus\u00fblleri geli\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n<h2>G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn \u00d6zellikleri<\/h2>\n<p>G\u00fcm\u00fc\u015f; \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok iyi yans\u0131tan, d\u00f6v\u00fclebilen, s\u00fcnek bir metaldir. Bir gr g\u00fcm\u00fc\u015ften 2000 m<br \/>\nuzunlu\u011funda ince tel \u00e7ekilebilir. Elektrik sistemde k\u00fcp ve alt\u0131gen olarak kristallenir. Koordinasyon<br \/>\nsay\u0131s\u0131 alt\u0131 oldu\u011fu hallerde, yakla\u015f\u0131k atom \u00e7ap\u0131 1,444 ansgtrom de\u011ferini al\u0131r.<\/p>\n<p>Atmosferde oksitlenmeye kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir muk\u00e2vemet g\u00f6sterir. Bak\u0131rdan daha zor, alt\u0131ndan ise daha<br \/>\nkolay oksitlenir. Standart elektrot potansiyeli 0,7978 v. dir. Asitlere ve birka\u00e7 organik maddeye kar\u015f\u0131<br \/>\na\u015f\u0131nmaz. Fakat nitrik asit ve deri\u015fik s\u0131cak s\u00fclfirik asitte kolayca eritilir. Ayr\u0131ca k\u00fck\u00fcrt ve bir\u00e7ok k\u00fck\u00fcrt<br \/>\nbile\u015fikleriyle hemen birle\u015fir. G\u00fcm\u00fc\u015f e\u015fy\u00e2 \u00fczerindeki kararman\u0131n sebebi, havadaki hidrojen s\u00fclf\u00fcr ve<br \/>\nyumurta gibi b\u00e2z\u0131 yiyeceklerde bulunan k\u00fck\u00fcrtt\u00fcr.<\/p>\n<p>Periyodik tabloda a\u011f\u0131r metaller grubu i\u00e7inde yer alan g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn, \u00e7o\u011fu \u00f6zellikleri bak\u0131r\u0131n \u00f6zelliklerine<br \/>\nbenzemekle ber\u00e2ber bak\u0131r, \u00e7o\u011fu bile\u015fiklerinde iki de\u011ferlikli olmas\u0131 ile g\u00fcm\u00fc\u015ften farkl\u0131d\u0131r.<br \/>\nAla\u015f\u0131mlar\u0131: Saf g\u00fcm\u00fc\u015f kolay paslanmaz. Elektrik ve \u0131s\u0131y\u0131 \u00e7ok iyi iletir. Fakat, \u00e7ok yumu\u015fak olup,<br \/>\nmekanik kuvvete kar\u015f\u0131 direnci azd\u0131r. Ayr\u0131ca atmosferde parlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybederek donukla\u015f\u0131r. Bu<br \/>\nsebepten daha sert di\u011fer metallerle ala\u015f\u0131mlar\u0131 h\u00e2linde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn kadmiyum ve \u00e7inko ile yapt\u0131\u011f\u0131 ala\u015f\u0131mlar, parlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok daha yava\u015f kaybeder. Buna<br \/>\nantimon ve kalay il\u00e2ve edilirse, bu parlakl\u0131k ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131k daha da artar. G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn di\u011fer metallerle<br \/>\nyapm\u0131\u015f oldu\u011fu daha bir\u00e7ok ala\u015f\u0131mlar\u0131 vard\u0131r. Bunlar end\u00fcstride saf g\u00fcm\u00fc\u015ften \u00e7ok daha fazla kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcm\u00fc\u015f Kimyada simgesi Ag olan, beyaz, parlak, k\u0131ymetli bir\u00a0metalik elementtir. Atom numaras\u0131 47, atom a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 107,87\u2019dir. Erime noktas\u0131 961,9\u00b0C, kaynama noktas\u0131\u00a01950\u00b0C ve \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 da 10,5 gr\/cm3t\u00fcr. \u00c7o\u011fu bile\u015fiklerinde +1&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[2271],"class_list":["post-2887","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-gumus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2887"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2887"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6539,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2887\/revisions\/6539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}