{"id":3070,"date":"2012-12-13T03:27:51","date_gmt":"2012-12-13T01:27:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3070"},"modified":"2016-12-27T03:18:19","modified_gmt":"2016-12-27T01:18:19","slug":"kafeini-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3070","title":{"rendered":"Kafeini kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7ayda, kahvede, kolada bulunan uyar\u0131c\u0131 ve rahatl\u0131k<br \/>\nverici \u00f6zelli\u011fiyle tan\u0131nan bir madde. P\u00fcrin baz\u0131n\u0131 ihtiv\u00e2 eden ksantin maddesinin metilli t\u00fcrevidir. \u0130lk<br \/>\nolarak 1920 y\u0131llar\u0131nda Runge taraf\u0131ndan kahveden elde edildi. Bug\u00fcn bir\u00e7ok memleketlerde kullan\u0131lan<br \/>\n\u00e7ay, kahve ve benzeri alkols\u00fcz ve uyar\u0131c\u0131 me\u015frubatlar, \u00e7e\u015fitli bitkilerin \u00fcr\u00fcnleri ile haz\u0131rlan\u0131rlar ve hepsi<br \/>\nde\u011fi\u015fik nisbetlerde ksantin bile\u015fikleri ismi ile an\u0131lan m\u00fcessir (etken) maddelerden en az birini ihtiv\u00e2<br \/>\nederler. T\u0131bb\u00ee ve farmokoloji bak\u0131m\u0131ndan kafein, teofilin ve teobromin diye an\u0131lan \u00fc\u00e7 ksantin<br \/>\nbile\u015fi\u011finden en etkili olan\u0131 kafeindir.<\/p>\n<p>\u00c7ay\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda kullan\u0131lan \u201cthea chinensis\u201d yapraklar\u0131nda % 1,5-5 oran\u0131nda kafein bulunur.<br \/>\nKahvenin haz\u0131rlanmas\u0131nda kullan\u0131lan \u201ccaffea arabica\u201d t\u00e2neleri % 1-2 oran\u0131nda kafein ihtiv\u00e2 eder.<br \/>\nBir bardak \u00e7ay veya bir fincan kahve, a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 e\u015fit miktarlarda 0,1 il\u00e2 0,2 gr kadar kafein ta\u015f\u0131r. Z\u00eera<br \/>\n\u00e7ay yapraklar\u0131 daha fazla kafein ihtiv\u00e2 etmelerine ra\u011fmen, haz\u0131rlan\u0131\u015f tekni\u011fi dolay\u0131s\u0131yle bu fazlal\u0131k<br \/>\nortadan kalkar.<\/p>\n<p>Orta Afrika yerlilerinin keyif verici i\u00e7ki haz\u0131rlamak i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 kola t\u00e2neleri ve Arjantin\u2019de \u00e7ay gibi,<br \/>\nenf\u00fczyon (s\u0131cakta bitkisel materiyeli su ile kaynatmak ve etken maddeyi ay\u0131rma us\u00fbl\u00fc) \u015feklinde<br \/>\nhaz\u0131rlanan mat\u00e9 veya Paraguay \u00e7ay\u0131 yapraklar\u0131 az miktarda kafein ihtiv\u00e2 ederler.<\/p>\n<p>Kafein \u00e7ok y\u00fcksek dozda huzursuzluk, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, asabiyet, uykusuzluk ve reflekslerin \u015fiddetlenmesine<br \/>\nsebeb olur. Kahve ve \u00e7ay gibi i\u00e7eceklerle al\u0131nan kafeine kar\u015f\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k husule geldi\u011fi bilinmektedir.<br \/>\nAncak bu al\u0131\u015fkanl\u0131k basit bir al\u0131\u015fkanl\u0131k \u015feklindedir; y\u00e2ni psikolojik ba\u011fl\u0131l\u0131k vard\u0131r, fizik\u00ee ba\u011fl\u0131l\u0131k yoktur.<br \/>\nUzun s\u00fcre kullan\u0131lmakla ksantin bile\u015fiklerinin bilhassa idrar miktar\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131c\u0131 (di\u00fcretik) ve damar<br \/>\ngeni\u015fletici (vazodilatat\u00f6r) etkilerine kar\u015f\u0131 al\u0131\u015fma hus\u00fble gelir. Devaml\u0131 olarak kafeinli i\u00e7ecekler<br \/>\nkullananlarda kafeinin sebeb oldu\u011fu uyku ka\u00e7\u0131r\u0131c\u0131 etkiye kar\u015f\u0131 bir miktar tolerans (al\u0131\u015farak etkilenme)<br \/>\ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc de ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>Kafeinin insan i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc dozunun 10 gram\u0131n \u00fczerinde oldu\u011fu kabul<br \/>\nedilmektedir. Zehirlenme belirtileri, \u015fiddetleri doza ba\u011fl\u0131 olmak \u00fczere, yukar\u0131da belirtilen farmakolojik<br \/>\ntesirlerden ib\u00e2rettir. Yaln\u0131z son safhada hipotansiyon (tansiyon d\u00fc\u015fmesi) ve solunum felci hus\u00fble gelir.<br \/>\nMerkez\u00ee sinir sistemlerinin daha hassas olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ocuklarda zehirlilik daha y\u00fcksektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ayda, kahvede, kolada bulunan uyar\u0131c\u0131 ve rahatl\u0131k verici \u00f6zelli\u011fiyle tan\u0131nan bir madde. P\u00fcrin baz\u0131n\u0131 ihtiv\u00e2 eden ksantin maddesinin metilli t\u00fcrevidir. \u0130lk olarak 1920 y\u0131llar\u0131nda Runge taraf\u0131ndan kahveden elde edildi. Bug\u00fcn&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[2141],"class_list":["post-3070","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yiyecek-icecek","tag-kafein"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3070"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3070"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7703,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3070\/revisions\/7703"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}