{"id":3138,"date":"2014-04-13T04:59:14","date_gmt":"2014-04-13T02:59:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3138"},"modified":"2016-12-25T18:59:48","modified_gmt":"2016-12-25T16:59:48","slug":"kisaltmalari-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3138","title":{"rendered":"K\u0131saltmalar&#8217;\u0131 kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Yazma kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak, yaz\u0131dan ve\u00a0yerden tasarruf etmek g\u00e2yesiyle kelime veya c\u00fcmleler yerine kullan\u0131lan harfler veya k\u0131sa yaz\u0131l\u0131\u015flar.\u00a0\u00c7ok eski \u00e7a\u011flara giden k\u0131saltmalar, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze m\u00e2den\u00ee paralardan ve yaz\u0131lardan gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Papirus ve par\u015f\u00f6menin geli\u015fmesiyle, yaz\u0131 da ilerlemi\u015f ve k\u0131saltmalar elde kopya edilmede zamandan\u00a0tasarruf i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilim, teknoloji ve i\u015f hayat\u0131n\u0131n geli\u015fmesi \u00e7ok farkl\u0131 k\u0131saltmalar\u0131n\u00a0do\u011fmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Fizik ve matematik gibi b\u00e2z\u0131 alanlarda haflerden farkl\u0131 olarak \u00e7e\u015fitli semboller\u00a0k\u0131saltmalar i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><b>K\u0131saltma<\/b>, herhangi bir s\u00f6zc\u00fck veya s\u00f6zc\u00fck grubunu olu\u015fturan harflerin bir k\u0131sm\u0131 kullan\u0131larak olu\u015fturulmu\u015f k\u0131sa s\u00f6zc\u00fck. K\u0131saltmalar tek bir harften olu\u015fabildi\u011fi gibi, harf ve noktalama i\u015faretlerinden veya noktalama i\u015fareti olmaks\u0131z\u0131n yan yana dizilmi\u015f harflerden de meydana gelebilir.<\/p>\n<h2>K\u0131saltmalar\u0131n\u00a0Kullan\u0131m\u0131<\/h2>\n<ul>\n<li>Metinlerde s\u0131k kullan\u0131lan baz\u0131 terimler k\u0131salt\u0131l\u0131r (vb. bkz. M\u00d6 gibi).<\/li>\n<li>Uzun ifadeler, kurum\/kurulu\u015f adlar\u0131 ve standartla\u015fm\u0131\u015f baz\u0131 bilimsel kavramlar zaman ve yerden tasarruf etmek i\u00e7in k\u0131saltma h\u00e2line getirilirler (AIDS, TBMM, RAM gibi).<\/li>\n<\/ul>\n<p>K\u0131saltmalar okuma ve yazmay\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilgisayar, ak\u0131ll\u0131 telefon gibi cihazlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 sonucu k\u0131saltma kullan\u0131m\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131da k\u0131saltmalar ile ilgili baz\u0131 kurallar listelenmi\u015ftir. Bu kurallar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye iyice yerle\u015fmi\u015f ve k\u0131saltman\u0131n kayna\u011f\u0131 olan a\u00e7\u0131k kavramdan daha \u00e7ok kullan\u0131l\u0131r h\u00e2le gelmi\u015f pek \u00e7ok k\u0131saltma i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n<ul>\n<li>Genel usulde birden fazla kelimenin k\u0131salt\u0131lmas\u0131nda bunlar\u0131n ba\u015f harfleri al\u0131n\u0131r, araya nokta konulmaz.<\/li>\n<li>K\u0131saltmaya ek geldi\u011finde okunu\u015f, k\u0131saltma kelime gibi okunuyorsa kelimeye g\u00f6re, okunam\u0131yorsa son harfe g\u00f6redir (\u0130SO&#8217;nun, TBMM&#8217;nin gibi).<\/li>\n<li>Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda \u00f6zet b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde k\u0131saltma kullan\u0131lmaz.<\/li>\n<li>K\u0131saltmalar metinden \u00f6nce veya sonra bir tabloda verilir.<\/li>\n<li>Metinde bir k\u0131saltma ilk kez ge\u00e7ti\u011fi yerde a\u00e7\u0131k yaz\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li>Tablolarda kullan\u0131lan k\u0131saltmalar tablo alt\u0131nda a\u00e7\u0131klan\u0131r.<\/li>\n<li>\u015eekillerdeki k\u0131saltmalar metin i\u00e7inde a\u00e7\u0131k verilir.<\/li>\n<li>Terim olmayan k\u0131saltmalar\u0131n sonuna genel olarak nokta konur, bunlara kesme i\u015fareti konulmaz (vb., bkz. gibi).<\/li>\n<li>Yabanc\u0131 k\u0131saltmalar aynen kullan\u0131l\u0131r (IMF, ILO, WHO).<\/li>\n<li>\u00d6l\u00e7\u00fc birimleri uluslararas\u0131 sistemlere g\u00f6redir.<\/li>\n<li>Dipnot ve sonnotlarda Latince ibid, op cit, loc cit, passim kullan\u0131lmaz; bunlar\u0131n T\u00fcrk\u00e7eleri kullan\u0131l\u0131r (a.e., a.g.e.).<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130simleri yazarken soyaddan \u00f6nceki bir veya iki ad\u0131n k\u0131saltmas\u0131nda i\u00e7 noktalar aras\u0131nda bo\u015fluk b\u0131rak\u0131lmaz, ikinci noktadan sonra b\u0131rak\u0131l\u0131r (&#8220;\u015e.S. Aydemir&#8221;, &#8220;M.K. Atat\u00fcrk&#8221; gibi). Sayfa, cilt k\u0131saltmas\u0131ndan sonra bir bo\u015fluk b\u0131rak\u0131l\u0131r (&#8220;s. 100&#8221;, &#8220;c. 1&#8221; gibi). Kurum k\u0131saltmalar\u0131nda noktadan sonra bir bo\u015fluk bulunur<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yazma kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak, yaz\u0131dan ve\u00a0yerden tasarruf etmek g\u00e2yesiyle kelime veya c\u00fcmleler yerine kullan\u0131lan harfler veya k\u0131sa yaz\u0131l\u0131\u015flar.\u00a0\u00c7ok eski \u00e7a\u011flara giden k\u0131saltmalar, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze m\u00e2den\u00ee paralardan ve yaz\u0131lardan gelmi\u015ftir. Papirus ve par\u015f\u00f6menin&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[2239],"class_list":["post-3138","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-egitim","tag-kisaltmalar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3138"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3138"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6777,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3138\/revisions\/6777"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}