Kimyevi (kimyasal) \u00f6zellikleri dolay\u0131s\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc, yaralay\u0131c\u0131 veya tahri\u015f edici tesir g\u00f6steren veya ge\u00e7ici olarak\u00a0fel\u00e7, k\u00f6rl\u00fck, sa\u011f\u0131rl\u0131k yapan, g\u00f6z ya\u015fartan veya \u015fuur kayb\u0131na sebeb olan; sis, iz ve yang\u0131n hus\u00fble
\ngetiren; kat\u0131, s\u0131v\u0131 veya gaz h\u00e2lindeki kimyev\u00ee maddeler kullan\u0131larak yap\u0131lan sil\u00e2hlar. D\u00fc\u015fmandan
\nsaklanmak veya d\u00fc\u015fman\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtmak g\u00e2yesiyle kullan\u0131lan sis ve yang\u0131n bombalar\u0131 ile d\u00fc\u015fman\u0131n yerini
\nbelirlemek g\u00e2yesiyle kullan\u0131lan kimyev\u00ee yaprak d\u00f6k\u00fcc\u00fcler ve ot \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcler de kimyasal sil\u00e2h olarak
\nkabul edilir.<\/p>\n
\u0130lk olarak Almanlar\u0131n Birinci D\u00fcny\u00e2 Sava\u015f\u0131nda, \u00f6nce Rus ve Polanyal\u0131lara, sonra da \u0130ngiliz ve
\nFrans\u0131zlara kar\u015f\u0131 kullan\u0131p, ba\u015far\u0131lar kazand\u0131klar\u0131 kimyasal sil\u00e2hlar, \u00cetil\u00e2f devletlerince de yap\u0131l\u0131p
\nkullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Bu sava\u015fta kullan\u0131lan hardal (iperit) gaz\u0131, bir milyon \u00fc\u00e7 y\u00fcz bin ki\u015fiye tesir etti
\nve bunlardan 91.000 ki\u015fi hay\u00e2t\u0131n\u0131 kaybetti. \u0130kinci D\u00fcny\u00e2 Sava\u015f\u0131nda Almanlar taraf\u0131ndan bug\u00fcnk\u00fc
\nkimyasal sil\u00e2hlar\u0131n \u00e7ekirde\u011fini te\u015fkil eden sinir gazlar\u0131 geli\u015ftirildi.<\/p>\n
Bu korkun\u00e7 sil\u00e2hlar milletleraras\u0131\u00a0antla\u015fmalarla yasaklanmas\u0131na ra\u011fmen, son y\u0131llarda cerey\u00e2n eden Afganistan, Kambo\u00e7ya, Tayland,\u00a0Eritre ve Irak-\u0130ran sava\u015flar\u0131nda kullan\u0131ld\u0131. Bug\u00fcn ABD, Rusya, \u0130ngiltere, Fransa, Almanya, \u0130sr\u00e2il vb.\u00a0devletlerin elinde Birinci ve \u0130kinci D\u00fcny\u00e2 sava\u015flar\u0131nda kullan\u0131lan gazlardan y\u00fczlerce def\u00e2 daha zehirli\u00a0ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc \u00f6zellikte kimyasal sil\u00e2hlar mevcuttur.<\/p>\n
a) Bo\u011fucu maddeler: Bu gruptaki maddeler buhar h\u00e2linde solunum yolu ile girerek akci\u011ferlere zarar
\nverirler. Zarar g\u00f6ren akci\u011fer solunum g\u00f6revini yapamaz duruma gelmekle \u00f6l\u00fcmlere sebeb olur. Klor,
\nklorpikrin, fosgen ve difosgen bu gruptand\u0131r. Koruyucu maskeler tam bir koruma sa\u011flar. Maske yoksa
\nbu gazlar 24-48 saat i\u00e7inde \u00f6l\u00fcme sebeb olabilir. Hastalananlar\u0131n temiz ve a\u00e7\u0131k haval\u0131 yerlerde tam
\nistir\u00e2hat\u0131 gerekir. Akci\u011ferler zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, hi\u00e7bir zaman sun\u2019\u00ee solunum yapt\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Doktor
\ngelinceye kadar hasta s\u0131cak tutulmal\u0131, battaniye \u00f6rt\u00fclmeli ve \u00e7ay gibi kalbi kuvvetlendirici s\u0131v\u0131lar
\ni\u00e7irilmelidir.<\/p>\n
b) Kan zehirleyici maddeler: Bu gibi maddeler kandaki hemoglobinin oksijen almas\u0131n\u0131,
\nhemoglobindeki oksijenin kan dokular\u0131na gitmesini engeller. Asitli, siyan\u00fcrl\u00fc, hidrojenli, klorlu, florlu
\nbile\u015fikler kullan\u0131l\u0131r. Damar a\u00e7\u0131c\u0131, solunum ve kalbi kuvvetlendirici il\u00e2\u00e7lar verilir. Koruyucu maskeler bu
\ngazlara kar\u015f\u0131 korunma sa\u011flarlar. Hasta temiz ve bol haval\u0131 bir yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclmeli, sun\u2019\u00ee teneff\u00fcs
\nyapt\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
c) Sinir y\u0131prat\u0131c\u0131 ve bozucu maddeler: Bu gruptaki maddeler v\u00fccuda girdiklerinde sinirler \u00fczerine
\nyapt\u0131klar\u0131 etki ile insanlar\u0131 \u00e7\u0131ld\u0131rt\u0131r ve fel\u00e7 eder.\u00a0Zehirleme dereceleri \u00e7ok y\u00fcksektir. Tabun, sarin ve soman bu gruptand\u0131r. Sinir dengesi bozukluklar\u0131\u00a0\u00f6l\u00fcme yol a\u00e7abilir. Etki b\u00f6lgesinden uzakla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\nSald\u0131r\u0131dan \u00f6nce alarm ve \u00eekazla birlikte gaz maskesi tak\u0131lmal\u0131d\u0131r. K\u0131rk s\u00e2niye i\u00e7inde etki g\u00f6steren bu
\nkimyev\u00ee bile\u015fiklere kar\u015f\u0131 ilk yard\u0131m servisince yard\u0131m yap\u0131lamayaca\u011f\u0131ndan, etki alt\u0131nda kalan kimseye
\natropin ampul yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. En k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde etki alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
d) Yak\u0131c\u0131 maddeler: Bu gruptaki maddeler, cildi yakarak insan ve havanlara zarar verirler. \u0130perit,
\nlevizit, diklorarsin ve fosgen bu gruptand\u0131r. Etkisi ge\u00e7tir. Buhar h\u00e2linde ise, akci\u011ferlere ve g\u00f6zlere zarar
\nverirler. Deride kabarc\u0131klar yapar. Maske, koruyucu elbise ve M 5 merhemi yak\u0131c\u0131 maddelere kar\u015f\u0131 iyi
\nkorunma sa\u011flar.<\/p>\n
e) Kusturucu maddeler: \u0130nsanlar\u0131n sindirim ve sinir sistemlerini etkileyen kusturucu bile\u015fiklerdir.
\nDifenil klorarsin, difenil siyonarsin ve adamzit bu gruptand\u0131r.
\nTesirleri ge\u00e7ici oldu\u011fu i\u00e7in e\u011fitim ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde de kullan\u0131labilir. Maske ile korunma sa\u011flar.<\/p>\n
f) \u0130nsanlar\u0131n g\u00f6zlerinden ya\u015f getiren maddeler: Klorasetofenon ve ortoklorobenzol malononitril bu
\ngruptand\u0131r. \u00d6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc tesiri yoktur. Ge\u00e7ici olarak g\u00f6zya\u015f\u0131 getirdi\u011finden e\u011fitim ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde de
\nbu maddeler kullan\u0131labilir. Koruyucu maske ile tam bir korunma sa\u011flan\u0131r. Etki b\u00f6lgesinin d\u0131\u015f\u0131na
\n\u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Zehirli gazlar\u0131n zararlar\u0131ndan korunmada as\u0131l olan bunlara m\u00e2ruz kalman\u0131n
\n\u00f6nlenmesidir. Bunun i\u00e7in \u00eekaz sinyali verildi\u011fi anda; varsa filtreli havaland\u0131rmas\u0131 olan s\u0131\u011f\u0131naklara
\ngidilmeli, yoksa evin kap\u0131 ve pencerelerini s\u0131k\u0131ca kapatmal\u0131, aral\u0131klarla \u00e7ama\u015f\u0131r suyu ile \u0131slat\u0131lm\u0131\u015f havlu
\nvb. konmal\u0131 maske ve NBC denilen koruyucu elbise giyilmelidir. Maske yoksa, a\u011f\u0131z ve burunun \u0131slak
\nbezle kapat\u0131lmas\u0131 fosfen gibi bo\u011fucu gazlara kar\u015f\u0131 koruyuculuk sa\u011flayabilir.\u00a0E\u011fer sinir gaz\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 biliniyorsa, koruyucu olarak pridostigmin, il\u00e2ca m\u00e2ruz kald\u0131ktan sonra ise
\natropin, pam ve diazepam kullan\u0131l\u0131r. E\u011fer hardal gaz\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015fsa; g\u00f6z ve cild, seyreltilmi\u015f NaHCO3
\n(sodyum bikarbonat) ve ayr\u0131ca bol su ve sabunla y\u0131kan\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kimyevi (kimyasal) \u00f6zellikleri dolay\u0131s\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc, yaralay\u0131c\u0131 veya tahri\u015f edici tesir g\u00f6steren veya ge\u00e7ici olarak\u00a0fel\u00e7, k\u00f6rl\u00fck, sa\u011f\u0131rl\u0131k yapan, g\u00f6z ya\u015fartan veya \u015fuur kayb\u0131na sebeb olan; sis, iz ve yang\u0131n hus\u00fble getiren;…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[345],"tags":[2235],"class_list":["post-3160","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-askeri","tag-kimyasal-silah"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3160"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3160"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3160\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10379,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3160\/revisions\/10379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}