{"id":3198,"date":"2012-04-15T16:55:38","date_gmt":"2012-04-15T14:55:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3198"},"modified":"2018-10-02T22:19:47","modified_gmt":"2018-10-02T20:19:47","slug":"kozmolojiyi-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3198","title":{"rendered":"Kozmoloji biliminin kurucusu kimdir?"},"content":{"rendered":"<p>Kozmoloji K\u00e2inat\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131, bir b\u00fct\u00fcn h\u00e2linde\u00a0inceleyen ilim dal\u0131d\u0131r. Kozmoz kelimesi, uzay\u0131n g\u00fczelli\u011fi anlam\u0131na gelir. Kozmoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, \u00e7ok eski\u00a0zamanlara kadar uzanmaktad\u0131r. Modern kozmoloji ise <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/albert-einstein-kimdir\/\"><strong>Albert Einstein<\/strong><\/a>\u2019in iz\u00e2fiyet teorisi neticesinde 1917\u2019den\u00a0sonra ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kozmoloji ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar, tahm\u00eenen M.\u00d6. 4000 y\u0131llar\u0131nda <strong>Mezopotamya<\/strong>\u2019da ba\u015flad\u0131. Bu devirde\u00a0kozmoloji, astroloji ile astronominin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 idi ve k\u00e2inatdaki b\u00fct\u00fcn her\u015feyin d\u00fcny\u00e2 etr\u00e2f\u0131nda\u00a0d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc iddia ediliyordu.<\/p>\n<p>1500 senelerinde r\u00f6nesans hareketleri ba\u015flam\u0131\u015f ve Avrupa\u2019da, m\u00fcspet\u00a0d\u00fc\u015f\u00fcnen bilim adamlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Bunlardan <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/kopernik-nicolaus-copernicus-kimdir\/\"><strong>Kopernik<\/strong><\/a>, kozmoloji \u00fczerinde \u00e7ok is\u00e2betli g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Kopernik, g\u00fcne\u015fi \u0131\u015f\u0131k ve \u0131s\u0131dan ib\u00e2ret d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, k\u00e2in\u00e2t\u0131n\u00a0ortas\u0131nda kabul etmi\u015f, d\u00fcny\u00e2 ve gezegenlerin, g\u00fcne\u015f etraf\u0131nda bir y\u00f6r\u00fcngede d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemi\u015ftir.\u00a0<strong>Kepler<\/strong> ve <strong>Galileo<\/strong> da Kopernik\u2019in fikirlerini desteklemi\u015flerdir.<\/p>\n<p><strong>Galileo<\/strong>, 1610 senesinde j\u00fcpiterin d\u00f6rt uydusunu ke\u015ffetmi\u015ftir.\u00a0D\u00fcny\u00e2n\u0131n kendi etr\u00e2f\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi\u011finde, H\u0131ristiy\u00e2n \u00e2lemi birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f ve kendisi\u00a0aforoz edilmi\u015ftir. H\u0131ristiyanlar, 16. y\u00fczy\u0131lda bile h\u00e2l\u00e2 d\u00fcny\u00e2n\u0131n tepsi gibi d\u00fcz oldu\u011funu san\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/isaac-newton-kimdir\/\"><strong>Newton<\/strong><\/a>\u2019un, uzaydaki k\u00fctlelerin birbirini \u00e7ekmesi prensibini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan sonra modern kozmolojiye\u00a0ge\u00e7ilmeye ba\u015fland\u0131. Uzay\u0131n g\u00fcne\u015f sisteminin de \u00f6tesinde daha geni\u015f oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131. 1924 senesine\u00a0Amerikan astronomu <strong>Edwin Huble<\/strong>, Samanyolu y\u0131ld\u0131z sistemini (galaksi) te\u015fhis ederek, kozmolojide en\u00a0b\u00fcy\u00fck ad\u0131m\u0131 att\u0131. Fakat daha sonra k\u00e2in\u00e2tta Samanyolu galaksisi gibi daha bir\u00e7ok galaksilerin varl\u0131\u011f\u0131\u00a0anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f sistemi, samanyolu galaksisinde bir nokta gibi kalmaktad\u0131r. Samanyolu, spiral \u015feklinde, y\u0131ld\u0131zlar\u00a0k\u00fcmesi gibi kabul edilmektedir. G\u00fcne\u015f sisteminin bu Spiralin merkezine mes\u00e2fesi 30.000 \u0131\u015f\u0131k\u00a0senesidir. Y\u0131ld\u0131z hareketlerinin dikkatlice incelenmesi sonucu. Samanyolunun da d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc<br \/>\nanla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Samanyolu i\u00e7indeki y\u0131ld\u0131zlar\u0131n da belli y\u00f6r\u00fcngelerde d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc tesbit edilmi\u015ftir. Bu\u00a0d\u00f6nme h\u0131zlar\u0131, galaksi merkezine do\u011fru daha h\u0131zl\u0131d\u0131r. G\u00fcne\u015fin s\u00fcrati, galaksi merkezine g\u00f6re s\u00e2niyede\u00a0250 km ve peryodu 100 milyon senedir.<\/p>\n<p>1946 senesinde \u0130ngilizler, uzaydan gelen kuvvetli radyo dalgalar\u0131 tesbit ettiler. Bunlar, Cygus\u00a0galaksisinden geliyordu. 1949\u2019da ise Taurus A galaksisinden gelen radyo dalgalar\u0131 tesbit edildi.\u00a0Bunlar\u0131n, galaksideki muazzam infil\u00e2klardan h\u00e2s\u0131l oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131. Bu \u00e7e\u015fit radyo dalgas\u0131 galaksilere,<br \/>\nradyo galaksi veya kuaser denir. Bu radyo dalgalar\u0131n\u0131n tesbiti ile, k\u00e2in\u00e2tta, zamanla yeni yeni\u00a0galaksilerin meyd\u00e2na geldi\u011fi ve dolay\u0131s\u0131 ile k\u00e2in\u00e2t\u0131n durmadan de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ve yoktan var\u00a0oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m kozmolojisinde astronomi ve fizik \u00f6l\u00e7\u00fclerinde ilk \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapanlar <strong>El-B\u00eer\u00fbn\u00ee<\/strong> ile <strong>Kutbuddin\u00a0<\/strong><strong>\u015eir\u00e2z\u00ee<\/strong>\u2019dir. Bilhassa El-B\u00eer\u00fbn\u00ee\u2019nin astronomi ve matematikle, kozmoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kozmoloji K\u00e2inat\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131, bir b\u00fct\u00fcn h\u00e2linde\u00a0inceleyen ilim dal\u0131d\u0131r. Kozmoz kelimesi, uzay\u0131n g\u00fczelli\u011fi anlam\u0131na gelir. Kozmoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, \u00e7ok eski\u00a0zamanlara kadar uzanmaktad\u0131r. Modern kozmoloji ise Albert Einstein\u2019in iz\u00e2fiyet teorisi neticesinde 1917\u2019den\u00a0sonra ortaya&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[2742,836,2728,918,2085,2743,837],"class_list":["post-3198","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-el-biruni","tag-galileo","tag-kepler","tag-kopernik","tag-kozmoloji","tag-kutbuddin-sirazi","tag-newton"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3198"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3198"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12198,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3198\/revisions\/12198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}