T\u00e2rih\u00ee maddecili\u011fin on dokuzuncu y\u00fczy\u0131ldan
\n\u00eetib\u00e2ren yeniden d\u00fczenlenmi\u015f \u015fekli. Karl Marx ve Friedrich Engels\u2019in \u201cdiyalektik metodu\u201d, iktisat t\u00e2rih,
\ninsan, cemiyet, ilim ve sosyal h\u00e2diselere tatbik ederek meydana getirdikleri felsef\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015flerin, ideolojik
\nd\u00fcny\u00e2 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc. Marxizm g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte kapitalizmle libaralizmin \u00eez\u00e2h ve tenkidine y\u00f6nelik bir felsefe olarak do\u011fdu.<\/p>\n
Marx ve Engels, Alman felsefecilerinden hegel\u2019in diyalekti\u011fini, \u0130ngiliz iktisat\u00e7\u0131lar\u0131ndan Adam Smith ve
\nRicardo\u2019nun ekonomi-politi\u011fini, Frans\u0131z sosyalistlerinden Saint Simon, Forrier ve Prudhon\u2019un fikirlerini,
\nA\u011fustino Thirry ve Guizot\u2019un t\u00e2rihle al\u00e2kal\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerini kullanarak Marxist felsefenin temellerini ortaya
\nkoydular.<\/p>\n
Engels\u2019e g\u00f6re diyalektik, \u201ctabiata, insana, cemiyete ve um\u00fbm\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnceye \u00e2it hareket ve tek\u00e2m\u00fcl\u00fcn
\nmant\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\u201d Diyalektik, Marxizmin metodu olup, Hegel\u2019in felsefesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re her varl\u0131k,
\nkendi i\u00e7inde z\u0131dd\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131makta, bir arada bulunan iki z\u0131dd\u0131n birbiriyle m\u00fcc\u00e2delesinin belli bir
\nsafhas\u0131ndan sonra, ortaya yeni bir varl\u0131k \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Y\u00e2ni tez-anti tez m\u00fcc\u00e2delesinden sentez
\ndo\u011fmakta, o da anti tezi ile m\u00fcc\u00e2dele ederek, bir senteze var\u0131lmaktad\u0131r. Bu tez-anti tez m\u00fcc\u00e2delesi
\ns\u00fcr\u00fcp gitmekte, hareketin geli\u015fme ve de\u011fi\u015fmesinin motoru say\u0131lmaktad\u0131r. Diyalektik metoda g\u00f6re bu
\nm\u00fcc\u00e2dele s\u0131ras\u0131nda kemmiyet birikimleri belirsiz bir \u015fekilde meydana gelirken, belli bir safhadan sonra
\n\u201cs\u0131\u00e7rama\u201d, \u201cpatlama\u201d ve \u201cihtil\u00e2ller\u201d net\u00eecesinde keyfiyet de\u011fi\u015fikliklerine yol a\u00e7maktad\u0131r. Ancak Hegel\u2019in
\ndiyalekti\u011finde vetire (s\u00fcre\u00e7) \u201cidea\u201ddan (ruh) kaynaklan\u0131rken Marxizmde maddeden do\u011fdu\u011fu \u00f6ne
\ns\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Maddenin diyalektik mant\u0131\u011fa g\u00f6re g\u00f6sterdi\u011fi de\u011fi\u015fmeler net\u00eecesinde varl\u0131klar meydana
\ngelmektedir. Buna g\u00f6re maddenin geli\u015fimi ve de\u011fi\u015fimi atomdan molek\u00fcle, ondan canl\u0131 h\u00fccreye,
\nbitkiye, hayvana, insana ve cemiyete do\u011fru olmaktad\u0131r. Bu noktada Darwinizm\u2019i (evrimi) aynen
\nbenimseyen Marxizmin me\u015fhur ideolo\u011fu Marx, Serm\u00e2ye (Das Kapital) isimli eserini Darwin\u2019e ith\u00e2f
\netmi\u015ftir.<\/p>\n
Marxizm\u2019e g\u00f6re her \u015fey maddeden kaynaklanmakta, madde spontane bir kuvvete s\u00e2hip temel
\nbelirleyici olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Hegel\u2019in diyalektik metodu ile h\u00e2diseler buna g\u00f6re yorumlanarak,
\ndiyalektik materyalist felsefe meydana getirilmi\u015ftir. Engels, Hegel\u2019den ald\u0131klar\u0131 diyalektik metodu kendi
\ng\u00f6r\u00fc\u015fleri istik\u00e2metinde nas\u0131l kulland\u0131klar\u0131n\u0131; \u201cHegel\u2019in diyalekti\u011fi ba\u015f\u0131 \u00fczerinde duruyordu, biz onu
\nayaklar\u0131 \u00fczerine oturttuk.\u201d s\u00f6zleriyle \u00eez\u00e2h etmeye kalkm\u0131\u015fsa da, bu ayn\u0131 zamanda Marxizmin
\ntemelindeki kaosu g\u00f6steren bir \u00eetir\u00e2ft\u0131r.<\/p>\n
Diyalektik, materyalizmi t\u00e2rihe tatbik eden Marxizme g\u00f6re t\u00e2rih, s\u0131n\u0131flar m\u00fcc\u00e2delesinden ib\u00e2rettir. Bu
\nm\u00fcc\u00e2delede, maddenin h\u00e2kim oldu\u011fu \u00fcretim ili\u015fkileri (ekonomi) temel belirleyici unsurdur. \u00dcretim
\nili\u015fkileri, cemiyetin ekonomik yap\u0131s\u0131n\u0131 t\u00e2yin etmekte, s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki m\u00fcc\u00e2delede cemiyetin
\nekonomik geli\u015fmi\u015flik seviyesine g\u00f6re olmaktad\u0131r. \u00dcretim ili\u015fkileri \u201calt yap\u0131\u201dy\u0131; bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan din,
\nhukuk, d\u00fc\u015f\u00fcnce, ahl\u00e2k, devlet gibi m\u00fcesseseler \u201c\u00fcst yap\u0131\u201dy\u0131 te\u015fkil etmektedir. \u201c\u00dcst yap\u0131\u201dy\u0131 \u201calt yap\u0131\u201d
\nbelirlemekte, \u201calt yap\u0131\u201ddaki de\u011fi\u015fiklikler \u201c\u00fcst yap\u0131\u201dda da ba\u011fl\u0131l\u0131k ili\u015fkisi sebebiyle de\u011fi\u015fikli\u011fe sebeb
\nolmaktad\u0131r. \u00dcretim ili\u015fkilerine g\u00f6re belirlenen sistem en geli\u015fmi\u015f seviyesine ula\u015ft\u0131ktan sonra, diyalektik
\nmetodun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kurallar\u0131 sebebiyle y\u0131k\u0131l\u0131p, yeni bir cemiyet niz\u00e2m\u0131 ve \u00fcretim ili\u015fkileri ortaya
\n\u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n
Bunda tez-anti tez m\u00e2hiyetindeki temel m\u00fcc\u00e2dele, s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndad\u0131r. Kapitalizmin
\nte\u015fekk\u00fcl\u00fc ve tek\u00e2m\u00fcl\u00fcnden hareketle t\u00e2rihi \u00eez\u00e2ha \u00e7al\u0131\u015fan Marxizme g\u00f6re s\u0131n\u0131flar, \u00fcretim v\u00e2s\u0131talar\u0131na
\ns\u00e2hib olanlarla olmayanlardan m\u00fcte\u015fekkildir. Cemiyetler ilkel kom\u00fcnal, k\u00f6leci, feodal ve kapitalist
\nsafhalardan ge\u00e7erek sosyalist ve kom\u00fcnist bir niz\u00e2ma do\u011fru gitmektedirler. H\u00fcr olmak, diyalektik
\nmateryalist felsefeyi benimseyerek bu vetirenin (usul\u00fcn) idr\u00e2kine varmakt\u0131r. Bu yolda hareketi
\nh\u0131zland\u0131r\u0131p, her t\u00fcrl\u00fc v\u00e2s\u0131taya m\u00fcr\u00e2caat ederek, makyavelist metodu da kullanmak esast\u0131r (Hedefe
\nula\u015fmak i\u00e7in her yolu mubah g\u00f6rmek). Marxizmin \u00fczerinde durdu\u011fu k\u00e2nunlar\u0131n hemen hepsi daha
\n\u00f6nceleri, on sekizinci y\u00fczy\u0131ldan ba\u015flayarak, o \u00e7a\u011f\u0131n ileri san\u00e2yi \u00fclkesi olan \u0130ngiltere\u2019de Ricardo, Smiht
\nve Petty gibi iktisat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan ele al\u0131nm\u0131\u015f ve incelenmi\u015ftir. Fakat Marxizm d\u00fc\u015f\u00fcncesini, sistemli bir
\n\u015fekilde a\u00e7\u0131klayan, bir Alman Yah\u00fbd\u00eesi olan Marx\u2019t\u0131r (1818-1883). Marx, bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bir \u0130ngiliz
\nfabrikat\u00f6r\u00fcn\u00fcn o\u011flu olan Frederik Engels (1820-1895) ile birlikte geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00e2rih\u00ee maddecili\u011fin on dokuzuncu y\u00fczy\u0131ldan \u00eetib\u00e2ren yeniden d\u00fczenlenmi\u015f \u015fekli. Karl Marx ve Friedrich Engels\u2019in \u201cdiyalektik metodu\u201d, iktisat t\u00e2rih, insan, cemiyet, ilim ve sosyal h\u00e2diselere tatbik ederek meydana getirdikleri felsef\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015flerin,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[2161],"class_list":["post-3342","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-toplum","tag-marksizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3342"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3342"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3342\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4972,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3342\/revisions\/4972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}