{"id":3365,"date":"2012-12-16T02:13:03","date_gmt":"2012-12-16T00:13:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3365"},"modified":"2018-09-27T16:44:10","modified_gmt":"2018-09-27T14:44:10","slug":"mekanigi-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3365","title":{"rendered":"Mekani\u011fi kim buldu"},"content":{"rendered":"

Mekanik<\/strong> cisimlerin denge ve hareketini inceleyen bilim\u00a0dal\u0131d\u0131r. Mekanik b\u00fct\u00fcn makinalar\u0131n ve yap\u0131lar\u0131n projelendirilmesinde m\u00fcracaat edilen ana kurallar\u00a0toplulu\u011fudur. Bu bilim dal\u0131, bir yandan k\u00e2inattaki maddi olaylar\u0131n kurallar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131rken, di\u011fer yandan\u00a0atom i\u00e7indeki olaylar\u0131 ayd\u0131nlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Fizik ve astronomide mekani\u011fin \u00f6nemi her ge\u00e7en g\u00fcn\u00a0artmaktad\u0131r.<\/p>\n

Mekanik, dengede bulunan cisimleri inceleyen statik ve hareket eden cisimleri inceleyen, dinamik gibi\u00a0iki b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131l\u0131r. Dinamik de ayr\u0131ca, sebebini ara\u015ft\u0131rmadan yaln\u0131z hareketi inceleyen kinematik ve\u00a0h\u0131z\u0131 de\u011fi\u015fen cisimleri inceleyen kinetik diye iki b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131labilir. Ancak bu ayr\u0131mlar o kadar kesin
\nde\u011fildir. Statik de, dinami\u011fin \u00f6zel bir h\u00e2li (h\u0131z\u0131 s\u0131f\u0131r) olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n

Mekanik Bilimi Tarihi<\/h2>\n

Eski \u00e7a\u011flarda, mekani\u011fin pratik uygulamas\u0131 mevcutsa da kaideleri hakk\u0131nda pek az \u015fey\u00a0bilinmekteydi. Kald\u0131ra\u00e7, e\u011fik d\u00fczlem, tekerler ve muhtemelen palanga sisteminin faydalar\u0131, eski\u00a0M\u0131s\u0131rl\u0131lar<\/strong> ve Babilliler<\/strong> taraf\u0131ndan bilinmekteydi. Eski Yunanl\u0131lar, ilk def\u00e2 hareketi teorik olarak\u00a0incelemi\u015flerse de, teorilerini g\u00f6zlemleriyle ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Ar\u015fimet<\/strong> <\/a>(M.\u00d6. 287-212),\u00a0balistik, hidrostatik, a\u011f\u0131rl\u0131k merkezi gibi temel mekanik kavramlar\u0131 kullanmas\u0131 ve bunlardan pratik\u00a0faydalar sa\u011flamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir istisna te\u015fkil eder.<\/p>\n

Sistemli olarak ilk def\u00e2 Ba\u011fdat\u2019ta ya\u015fayan Ben\u00ee M\u00fbs\u00e2<\/strong> karde\u015fler dokuzuncu as\u0131rda mekanik \u00e2letler\u00a0yapm\u0131\u015flard\u0131r. Ahmed bin M\u00fbs\u00e2; mekanik olarak \u00e7e\u015fitli tart\u0131\u00a0\u00e2letleri yan\u0131nda y\u00fckleri \u00e7ekmek ve kald\u0131rmakta kullan\u0131lan b\u00e2z\u0131 \u00e2letler yapt\u0131. Mekanik konular \u00fczerinde\u00a0titizlikle durdu. A\u011fabeyi ile birlikte b\u00fcy\u00fck bir bak\u0131r saat yapt\u0131. Ayr\u0131ca \u00fczerine ate\u015f yakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda fitili\u00a0otomatik olarak ortaya \u00e7\u0131kan kandiller yapm\u0131\u015ft\u0131. Kandilin fitili ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca ya\u011f da hemen fitilin \u00fczerine\u00a0yanacak miktarda f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yordu. Geli\u015ftirdi\u011fi zir\u00e2at ve sulama \u00e2leti, tarlada sulama yaparken, t\u00e2yin edilen\u00a0sulama miktar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nca hemen sinyal veriyordu.<\/p>\n

12. yy\u00a0sonlar\u0131na do\u011fru Dicle ve F\u0131rat nehirleri aras\u0131ndaki Cezire b\u00f6lgesinde ya\u015f\u0131yan Cezer\u00ee\u00a0<\/strong>otomatik \u00e2letler yapt\u0131. Cezer\u00ee s\u00e2dece otomatik \u00e2letler yapmakla kalmay\u0131p, otomatik olarak \u00e7al\u0131\u015fan\u00a0sistemler aras\u0131nda denge kurmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Sekiz as\u0131r gibi bir aradan sonra \u0130ngiliz n\u00f6roloji profes\u00f6r\u00fc
\nDr. Ross Ashby<\/strong> ancak 1951 senesinde \u00fcst\u00fcn denge durumunu ortaya koydu. Cezer\u00ee; ayn\u0131 zamanda\u00a0haberle\u015fme, kontrol, denge kurma ve ayarlama ilmi olan siberneti\u011fin ilk kurucusudur. \u0130nsanlarda ve\u00a0makinalarda bilgi al\u0131\u015f-veri\u015fi, bunlar\u0131n kontrol\u00fc ve denge durumu siberneti\u011fin esas konusudur. Bu ilmin\u00a0geli\u015fmesiyle elektronik beyinler ve otomasyon denilen sistemler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu bak\u0131mdan yapt\u0131\u011f\u0131\u00a0mekanik makinalarla bu ilmin temeli Cezer\u00ee taraf\u0131ndan at\u0131ld\u0131.<\/p>\n

16. Y\u00fczy\u0131lda\u00a0Galileo Galilei<\/a><\/strong> (1564-1642), Tycho Brahe<\/strong><\/a>\u00a0 (1546-1601) Johannes Kepler<\/strong> <\/a>(1571-1630)\u00a0g\u00f6k mekani\u011finde g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen temel kurallar\u0131 koymu\u015flard\u0131r. Galileo,\u00a0d\u00fc\u015fen cisimleri ve sarkac\u0131 inceleyen, kontroll\u00fc deney yapan birisiydi. Simon Stevin<\/strong> (1548-1620)\u00a0kuvvetlerin bile\u015fke prensibini geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelerden sonra Isaac Newton<\/strong><\/a> (1642-1727);\u00a0Hareketin \u00dc\u00e7 K\u00e2nunu\u2019nu ortaya koymu\u015ftur. Daha sonra mekanikteki geli\u015fmelerin pek \u00e7o\u011fu, bu k\u00e2nun\u00a0\u00fczerine kurulmu\u015ftur. Daha sonra gelenler analiz metodlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirirken, daha kolay bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131\u00a0aram\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Jean Le Rond d\u2019Alembert<\/strong> (1717-1783), dinamik problemlerini il\u00e2ve kuvvetlerle statik\u00a0problemlere \u00e7evirmi\u015f, Sim\u00e9on Denis Poisson<\/strong> (1781-1840), hareket eden eksen tak\u0131m\u0131nda problemleri\u00a0\u00e7\u00f6zmeyi denemi\u015f, Joseph Louis Lagrange<\/strong> (1736-1813) genelle\u015ftirilmi\u015f koordinatlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme dahil\u00a0etmi\u015f, virt\u00fcelis kavram\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015f, Josiah Willard Gibbs<\/strong> (1839-1903), problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde\u00a0vekt\u00f6r hesab\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer bir aray\u0131\u015f da, hareket k\u00e2nunlar\u0131n\u0131n tek bir \u015fekilde if\u00e2de edilmesi\u00a0olmu\u015ftur. B\u00fct\u00fcn bunlar, ekstremum prensiplerine y\u00f6nelme\u011fi getirmi\u015ftir.<\/p>\n

Kavramlar<\/h3>\n

Mekani\u011fin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda bir kavram birli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nemlidir. \u201cCisim\u201d, \u201ck\u00fctle\u201dsi olan
\nbir maddesel nesnedir. K\u00fctle, relatif bir kavram olup, \u201ca\u011f\u0131rl\u0131k\u201dla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekir. Bir cismin
\nk\u00fctlesi, \u201catalet\u201dinin, y\u00e2ni harekete ge\u00e7irilmesi s\u0131ras\u0131nda veya hareket s\u0131ras\u0131nda, y\u00f6n\u00fc de\u011fi\u015ftirilmek
\nistendi\u011finde g\u00f6sterdi\u011fi direncin, se\u00e7ilen cismin ivmesine oran\u0131d\u0131r. Bir cismin k\u00fctlesi de\u011fi\u015fmedi\u011fi halde
\nyer\u00e7ekiminin do\u011furdu\u011fu kuvvet olan a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, cismin, d\u00fcny\u00e2n\u0131n merkezinden olan uzakl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\nCisimler, boyutlar\u0131 ihmal edilebilen \u201cnoktasal k\u00fctleler\u201din toplulu\u011fudur.<\/p>\n

Metodlar<\/h3>\n

Mekani\u011fin problemleri, iki metodundan biriyle veya ikisi beraberce kullan\u0131larak \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Bu
\niki metodu; analitik ve grafik \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131d\u0131r. Analitik metod, matematik form\u00fclasyonu kullan\u0131rken,
\ngrafik \u00e7\u00f6z\u00fcmde diyagramlar kullan\u0131l\u0131r. Grafik metodda, en \u00e7ok kullan\u0131lan kavramlardan biri de
\n\u201cvekt\u00f6rler\u201ddir. Vekt\u00f6rel b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6zelli\u011fi, y\u00f6n\u00fc ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn olmas\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131nda, bu
\nb\u00fcy\u00fckl\u00fckler kendilerine has olan kurallarla hesaplan\u0131rlar. Mesel\u00e2, bir vekt\u00f6rel b\u00fcy\u00fckl\u00fck verilen belirli x,
\ny ve z eksenleri do\u011frultusunda bile\u015fenlere ayr\u0131labilir. Vekt\u00f6rler genellikle boyu, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne e\u015fit olan
\nbir okla g\u00f6sterilir.<\/p>\n

H\u0131z, ivme ve kuvvet<\/h3>\n

Hareketin iki \u00f6nemli kavram\u0131 \u201ch\u0131z\u201d ve \u201civme\u201ddir. H\u0131z, cismin yer de\u011fi\u015ftirmesinin
\nzamana ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fimidir. Birimi cm\/saniye, metre\/saniye veya kilometre\/saat olabilir. \u201cMomentum\u201d
\nveya \u201chareket miktar\u0131\u201d, cismin k\u00fctlesiyle h\u0131z\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131m\u0131ndan ib\u00e2rettir. H\u0131z\u0131n zamana g\u00f6re olan de\u011fi\u015fimi
\nise ivme olarak isimlendirilir, birimi cm\/s2 veya m\/s2 olabilir.
\nMekanikte kuvvet, cisimlerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkilerinden do\u011far. Ayr\u0131ca kuvvet, cisme ivme vererek etkisini
\ng\u00f6sterir. Meydana gelen ivme a, k\u00fctle\/m olmak \u00fczere bile\u015fke kuvvet F ile ayn\u0131 y\u00f6nde olup, F= ma
\nba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131ndan hesaplan\u0131r.<\/p>\n

Newton\u2019un hareket kanunlar\u0131<\/h3>\n

Pratik olarak mekanik, Newton\u2019un \u00fc\u00e7 k\u00e2nunu ve yer\u00e7ekimi teorisi\u00a0\u00fczerine kurulmu\u015ftur:<\/p>\n

    \n
  1. Bir cisme kuvvet etki etmedik\u00e7e ismin durumunda hi\u00e7bir de\u011fi\u015fiklik olmaz veya
    \nd\u00fczg\u00fcn do\u011fru hareketi yap\u0131yorsa, buna devam eder.<\/li>\n
  2. Bir cisme bir kuvvet etki ederse, kuvvet
    \ndo\u011frultusunda cisim ivme kazan\u0131r. Bu ivme, etkileyen kuvvetle do\u011fru, cismin k\u00fctlesiyle ters orant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/li>\n
  3. Her kuvvet z\u0131t y\u00f6nde ve e\u015fit \u015fiddette bir tepki do\u011furur.<\/li>\n<\/ol>\n

    D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc k\u00e2nun olan k\u00fctlesel \u00e7ekim k\u00e2nunu, g\u00f6k cisimlerinin hareketlerini a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in
    \ngeli\u015ftirilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, herhangi iki cisim birbirlerini m1 ve m2 k\u00fctleleriyle orant\u0131l\u0131, aras\u0131ndaki d
    \nmes\u00e2fesinin karesiyle ters orant\u0131l\u0131 bir kuvvetle \u00e7ekerler.\u00a0F= G m1 m2\/d2\u00a0Burada G, k\u00fctlesel \u00e7ekim s\u00e2biti olup boyutlu bir b\u00fcy\u00fckl\u00fckt\u00fcr.\u00a0G= 6,670×10-8 dyne cm2\/g2.<\/p>\n

    Denge veya Statik<\/h3>\n

    Mekani\u011fin bir dal\u0131 olan statik, hareketsiz cisimlerin dengesiyle me\u015fgul olur. Bu t\u00fcr problemler,
    \nkararl\u0131 denge metodu ve virt\u00fcel i\u015f prensibi ile \u00e7\u00f6z\u00fclebilir. \u0130lk prensipte, cisme etki eden kuvvetlerin ve
    \nmomentlerin, her do\u011frultuda dengede oldu\u011fundan hareket edilir. Y\u00e2ni etki eden kuvvetlerin bile\u015fkesi
    \ns\u0131f\u0131r olmal\u0131d\u0131r. Bu, pratik olarak se\u00e7ilen dik eksen tak\u0131m\u0131nda, b\u00fct\u00fcn kuvvetlerin ayr\u0131 ayr\u0131 bile\u015fenlere
    \nayr\u0131lmas\u0131 ve sonra bunlar\u0131n her eksen i\u00e7in toplanarak s\u0131f\u0131r e\u015fitli\u011finin kontrol edilmesinden ib\u00e2rettir.<\/p>\n

    Moment<\/h3>\n

    \u015eekil de\u011fi\u015ftirmeyen bir cisim, \u00f6teleme hareketi yan\u0131nda, bir eksen etraf\u0131nda d\u00f6nme hareketi
    \nde yapabilir. Bu d\u00f6nme hareketi, birbirine paralel ve e\u015fit b\u00fcy\u00fckl\u00fckte kuvvet \u00e7ifti taraf\u0131ndan do\u011furulur.
    \nKuvvet \u00e7iftinin d\u00f6nd\u00fcrme etkisi, kuvvetlerin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve aralar\u0131ndaki mes\u00e2feyle do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte
    \nbu etki, moment olarak isimlendirilir. B\u00f6yle dengenin ikinci t\u00fcr \u015fart\u0131na gelinir. Bu \u015fart, cisme etkiyen
    \nmomentlerin bile\u015fkesinin s\u0131f\u0131r olmas\u0131d\u0131r. Bu da pratik olarak, cisme etkiyen kuvvetlerin, birbirine dik
    \nse\u00e7ilen eksen tak\u0131m\u0131na g\u00f6re olan momentlerin ayr\u0131 ayr\u0131 toplan\u0131p, s\u0131f\u0131r etmesi \u015fart\u0131yla kontrol edilir.
    \nDengedeki bir cisme etkiyen kuvvetler, e\u011fer cisim \u015fekil de\u011fi\u015ftirmez kabul ediliyorsa, etki eksenleri
    \nboyunca kayd\u0131r\u0131labilir. Bir kuvvetler sistemi, ancak bile\u015fkesi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde ve ters y\u00f6nde bir kuvvet
    \netkisiyle dengelenebildi\u011fi h\u00e2lde, bir kuvvet \u00e7ifti ancak momenti, y\u00e2ni d\u00f6nd\u00fcrme \u015fiddeti e\u015fit fakat ters
    \nolan bir kuvvet \u00e7iftiyle dengelenir.<\/p>\n

    K\u00fctle merkezi ve a\u011f\u0131rl\u0131k merkezi<\/h3>\n

    K\u00fctle merkezi, cisimdeki b\u00fct\u00fcn maddesel noktalar\u0131n momentlerinin
    \ntoplamlar\u0131n\u0131n s\u0131f\u0131r etti\u011fi noktad\u0131r. Denge \u015fartlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, cismin b\u00fct\u00fcn k\u00fctlesi burada toplanm\u0131\u015f
    \ngibi bak\u0131labilir. Yer\u00e7ekimi kuvveti, k\u00fctle ile orant\u0131l\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, klasik mekanikte, k\u00fctle merkezi ile a\u011f\u0131rl\u0131k
    \nmerkezi ayn\u0131 kabul edilir. E\u011fer cisimde k\u00fctle yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 d\u00fczg\u00fcnse bu nokta, ayn\u0131 zamanda cismin
    \ngeometrik merkezi ile \u00e7ak\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n

    Dairesel hareket<\/h3>\n

    D\u00e2iresel (d\u00e2irev\u00ee) hareket, cismi devaml\u0131 y\u00f6n de\u011fi\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in, h\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde
    \nbir de\u011fi\u015fiklik olmasa da, y\u00f6n\u00fc de\u011fi\u015fti\u011finden s\u00fcrekli ivmelenir. Burada ivme (a), daima d\u00f6nme
    \nmerkezine y\u00f6nelik olup, r d\u00f6nme yar\u0131\u00e7ap\u0131, v te\u011fetsel h\u0131z ve \u00a5= \u03c5\/r s\u00e2bit a\u00e7\u0131sal h\u0131z olmak \u00fczere a= \u00a52=
    \nv2\/r \u015feklinde belirlidir. E\u011fer d\u00e2iresel hareket d\u00fczg\u00fcnse ba\u015fka ivme mevcut de\u011fildir. Ancak d\u00f6nme h\u0131z\u0131
    \nzamana ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fiyorsa te\u011fetsel bir ivme mevcut olur. Bu merkezsel ivme, cismi d\u00e2iresel y\u00f6r\u00fcngede
    \ntutma\u011fa yarar. D\u00e2iresel hareketin do\u011fmas\u0131 i\u00e7in cisme d\u00f6nme merkezine do\u011fru kuvvet tatbik edilir. Bu
    \nkuvvet, cisimde h\u00e2s\u0131l olan \u201cmerkezka\u00e7 kuvveti\u201d ile dinamik dengede bulunur. Bu iki kuvvet, etki-tepki
    \n\u015feklinde olup, m cismin k\u00fctlesini g\u00f6stermek \u00fczere F= mv2\/r olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Bir cismi d\u00e2iresel
    \ny\u00f6r\u00fcngede bulundurmak i\u00e7in b\u00f6yle bir kuvvetin tatbikine ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n

    Basit harmonik hareket<\/h3>\n

    Bir d\u00e2iresel harekete, bulundu\u011fu d\u00fczlemde bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ortaya \u00e7\u0131kan,
    \ngel-git y\u00e2ni titre\u015fim \u015feklinde bir hareket t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Hareketin periyodu, tam bir devrin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in
    \nge\u00e7en zamand\u0131r. Harmonik harekette maddesel nokta, bir denge konumu etr\u00e2f\u0131nda hareket eder. Bu
    \nkonumdan olan mes\u00e2fesi, noktan\u0131n yerde\u011fi\u015ftirmesidir. Bu t\u00fcr harekette, ivme yerde\u011fi\u015ftirme ile orant\u0131l\u0131
    \nfakat ters y\u00f6ndedir. Harmonik harekete tabiatta \u00e7ok s\u0131k rastlan\u0131r. Serbest b\u0131rak\u0131lan yaylar\u0131n ve sarka\u00e7\u0131n
    \nhareketi bu t\u00fcrdendir. Bir sarka\u00e7\u0131n periyodunun, boyuna ve o yerdeki yer\u00e7ekimi ivmesine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu
    \n\u00e7ok eskilerden beri bilinmekteydi. Y\u00e2ni titre\u015fim yerde\u011fi\u015ftirme k\u00fc\u00e7\u00fck kalmak \u015fart\u0131yla, sarka\u00e7\u0131n periyodu,
    \nyerde\u011fi\u015ftirme miktar\u0131na ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Bu sonucu kullanarak, \u00e7e\u015fitli yerlerde yer\u00e7ekimi ivmesini \u00f6l\u00e7mek
    \nm\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Jeolojide gravimetre ad\u0131 verilen \u00e2letler bu esasa g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n

    \u0130\u015f<\/h3>\n

    Bir kuvvetin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f, kuvvet do\u011frultusunda meydana gelen yerde\u011fi\u015ftirmeyle kuvvetin \u00e7arp\u0131m\u0131na
    \ne\u015fittir. E\u011fer kuvvet do\u011frultusunda bir yerde\u011fi\u015ftirme meydana gelmiyorsa, i\u015f s\u0131f\u0131rd\u0131r. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir
    \na\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 tutan kimse onu d\u00fc\u015fey do\u011frultuda hareket ettirmezse, mekanik bak\u0131m\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f, s\u0131f\u0131rd\u0131r.
    \nBuna benzer \u015fekilde, e\u011fer s\u00fcrt\u00fcnme veya kayma yoksa d\u00f6nme hareketinde de hi\u00e7 bir i\u015f yap\u0131lmaz. \u0130\u015fin
    \nbirimi kgm, dyne-cm (erg), Newton-metre (joule) olabilir.<\/p>\n

    Virtuel i\u015f metodu<\/h4>\n

    Bu prensip, \u201cDengede olan bir sisteme \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck yerde\u011fi\u015ftirmeler verildi\u011finde
    \nyap\u0131lan i\u015f s\u0131f\u0131r\u201dd\u0131r \u015feklinde if\u00e2de edilebilir.<\/p>\n

    Enerji<\/h4>\n

    Enerji, i\u015f yapabilme kapasitesidir. Potansiyel ve kinetik diye iki b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131l\u0131r. Potansiyel
    \nenerji, depolanm\u0131\u015f kullan\u0131labilecek enerjidir. B\u00fct\u00fcn cisimlerde bu t\u00fcr enerji mevcuttur. Mesel\u00e2, gerilen
    \nbir yay veya y\u00fckse\u011fe kald\u0131r\u0131lan bir cisim potansiyel enerji kazan\u0131r. Y\u00e2ni, bo\u015fald\u0131\u011f\u0131nda i\u015f yapabilirler.
    \n\u0130kinci durumda kazan\u0131lan potansiyel enerji, cismin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile y\u00fcksekli\u011fin \u00e7arp\u0131m\u0131ndan ib\u00e2rettir. Tabi\u00ee
    \nba\u015fka t\u00fcr depolanm\u0131\u015f enerjiler de mevcuttur. Mesel\u00e2, k\u00f6m\u00fcrde, dinamitte ve bitkilerde depolananlar
    \ngibi. Bir cismin kinetik enerjisi ise k\u00fctlesi ile h\u0131z\u0131n\u0131n karesinin \u00e7arp\u0131m\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131na e\u015fittir. Newton\u2019un
    \nikinci k\u00e2nunu bu enerjilerin toplam\u0131n\u0131n hareket boyunca korundu\u011funu if\u00e2de eder. Bu sonu\u00e7 tabiatta
    \nenerjinin farkl\u0131 \u015fekillere girerek de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyar. Her ne kadar s\u00fcrt\u00fcnme ile enerji
    \nazal\u0131r, kaybolur gibi g\u00f6r\u00fcnse de, halbuki bu s\u00e2dece \u0131s\u0131 enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. \u201cG\u00fc\u00e7\u201d, yap\u0131lan i\u015fin
    \nzamana ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fimidir. Mesel\u00e2 \u201cBeygirg\u00fcc\u00fc\u201d, s\u00e2niyede 75 kgm\u2019lik, \u201cWatt\u201d ise s\u00e2niyede 1 joule\u2019l\u00fck
    \ni\u015fe kar\u015f\u0131 gelir. D\u00f6nen bir cismin kinetik enerjisi, atalet momenti ile cismin a\u00e7\u0131sal h\u0131z\u0131n\u0131n karesinin
    \n\u00e7arp\u0131m\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131na e\u015fittir. Atalet momenti cismin k\u00fctlelerinin, d\u00f6nme eksenine olan uzakl\u0131klar\u0131n\u0131n
    \nkareleri ile \u00e7arp\u0131mlar\u0131n\u0131n toplamlar\u0131na e\u015fittir.<\/p>\n

    S\u00fcrt\u00fcnme<\/h4>\n

    Bir y\u00fczeyin di\u011fer y\u00fczey \u00fczerinde de\u011ferek hareket ederken, kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan diren\u00e7tir.
    \nS\u00fcrt\u00fcnme, pek\u00e7ok i\u015fin yap\u0131labilmesini sa\u011flar. Ancak, verimi azalt\u0131r. Bir t\u00fcr enerji, di\u011fer t\u00fcr enerji
    \n\u015fekline d\u00f6nerken, bir k\u0131sm\u0131 \u0131s\u0131 enerjisi olarak kaybolur. S\u00fcrt\u00fcnme kuvveti, hareketi \u00f6nleyici y\u00f6nde ve
    \ny\u00fczeye paralel olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Bu kuvvet, y\u00fczeye tatbik edilen kuvvetle, de\u011fen iki y\u00fczeyin
    \n\u00f6zelli\u011fine ba\u011fl\u0131 bir katsay\u0131yla orant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Mekanik cisimlerin denge ve hareketini inceleyen bilim\u00a0dal\u0131d\u0131r. Mekanik b\u00fct\u00fcn makinalar\u0131n ve yap\u0131lar\u0131n projelendirilmesinde m\u00fcracaat edilen ana kurallar\u00a0toplulu\u011fudur. Bu bilim dal\u0131, bir yandan k\u00e2inattaki maddi olaylar\u0131n kurallar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131rken, di\u011fer yandan\u00a0atom i\u00e7indeki…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[2632,2721,2633,2722,2156,2723,2724],"class_list":["post-3365","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-arsimet","tag-galileo-galilei","tag-isaac-newton","tag-johanres-kepler","tag-mekanik","tag-simon-stevin","tag-tycho-brahe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3365"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3365"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11991,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3365\/revisions\/11991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}