{"id":3479,"date":"2010-12-17T02:36:10","date_gmt":"2010-12-17T00:36:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3479"},"modified":"2018-09-23T15:07:08","modified_gmt":"2018-09-23T13:07:08","slug":"oftalmolojiyi-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3479","title":{"rendered":"Oftalmolojiyi kim buldu, kurucusu kim"},"content":{"rendered":"<p>Oftalmoloji g\u00f6z\u00fcn yap\u0131s\u0131,\u00a0hastal\u0131klar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile me\u015fgul olan bilim dal\u0131d\u0131r. Eski medeniyetlerde oftalmoloji, yayg\u0131n olarak\u00a0u\u011fra\u015f\u0131lan bir bilim dal\u0131 idi. M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n M.\u00d6. 1550 y\u0131l\u0131na \u00e2it Ebers papir\u00fcslerinde, ileri oftalmoloji bilgisi\u00a0dikkati \u00e7ekmektedir. Bu bilgilerden, eski M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n b\u00e2z\u0131 klinik t\u00e2rifler yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 \u00f6\u011frenilmektedir.<\/p>\n<p>Hipokrat\u2019\u0131n oftalmoloji bilgisi, kendinden \u00e7ok \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f olan M\u0131s\u0131rl\u0131lara g\u00f6re \u00e7ok geriydi. Daha<br \/>\nsonra Romal\u0131lara kadar olan devirde, Celsus\u2019un \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dikkati \u00e7ekmektedir. Galen\u2019in de<br \/>\noftalmolojiye katk\u0131lar\u0131 olmakla birlikte, g\u00f6rmeyle ilgili olan teorisi \u00e7ok yanl\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Eski Yunanl\u0131lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 Arap\u00e7a\u2019ya terc\u00fcme eden \u0130sl\u00e2m \u00e2limleri, bunlar\u0131n yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ortaya<br \/>\nkoydular ve yapt\u0131klar\u0131 ke\u015fiflerle, kendilerine has bir oftalmoloji anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirdiler. Dokuzuncu as\u0131rda<br \/>\nHuneyn bin \u0130shak g\u00f6zle ilgili eser yazm\u0131\u015ft\u0131r. Onuncu as\u0131rda Amm\u00e2r ilk def\u00e2 katarakt ameliy\u00e2t\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m \u00e2limleri, lisan olarak Arap\u00e7ay\u0131 kullanmakla birlikte, Kurtuba (End\u00fcl\u00fcs) ile Ba\u011fdat aras\u0131nda<br \/>\nya\u015fayan \u00e7e\u015fitli milletlere mensup kimselerdi. Orta\u00e7a\u011f\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru, Avrupa\u2019da \u0130sl\u00e2m<br \/>\nmedeniyetine \u00e2it kitaplar, Avrupal\u0131lar taraf\u0131ndan L\u00e2tinceye terc\u00fcme edildi. B\u00f6ylece Avrupa\u2019da<br \/>\nr\u00f6nesans\u0131n temelleri at\u0131ld\u0131. Roma\u0130mparatorlu\u011funda, Salerno ve Montpellier\u2019in okullar\u0131nda, \u0130sl\u00e2m<br \/>\n\u00e2limlerinin kitaplar\u0131ndan yap\u0131lan terc\u00fcmeler okutulmaya ba\u015fland\u0131. On birinci y\u00fczy\u0131lda Salerno\u2019da<br \/>\n\u00f6\u011fretmen olan Constantinus Africanus, Arap\u00e7a kitaplar\u0131 L\u00e2tinceye terc\u00fcme ediyordu. Bu terc\u00fcme i\u015fi,<br \/>\ny\u0131llar ge\u00e7tik\u00e7e artan bir h\u0131zla devam etti. O zamanlar oftalmoloji, her \u00f6n\u00fcne gelenin yapt\u0131\u011f\u0131 basit bir el<br \/>\nh\u00fcneri durumundayd\u0131. Seyyah pratisyen hekimler, katarakt ameliyat\u0131 yap\u0131yorlard\u0131. Avrupa\u2019da orta\u00e7a\u011fda<br \/>\nismi zikredilebilecek bir g\u00f6z doktoru yoktu, fakat di\u011fer konularla birlikte oftalmolojiye de el atm\u0131\u015f Roger<br \/>\nBacon, Leonardo da Vinci gibi kimseler vard\u0131.<\/p>\n<p>Oftalmoloji, r\u00f6nesansta pek geli\u015fme f\u0131rsat\u0131 bulamad\u0131. On alt\u0131nc\u0131 ve on yedinci y\u00fczy\u0131llarda g\u00f6z<br \/>\nanatomisi ve g\u00f6rme mekanizmas\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 ile geli\u015fmeler ba\u015flad\u0131. On sekizinci y\u00fczy\u0131lda \u00f6nemli<br \/>\ngeli\u015fmeler oldu. On dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda anestezi ve asepsinin uygulanma\u011fa<br \/>\nba\u015flamas\u0131ndan sonra g\u00f6z cerrahisi h\u0131zla geli\u015fti, glokomun cerr\u00e2h\u00ee ted\u00e2visi bulundu. Bilhassa 1851\u2019de<br \/>\nHelmholtz taraf\u0131ndan bulunan oftalmoskop \u00e2leti, oftalmolojide hayal edilemeyecek ufuklar a\u00e7t\u0131. 1911\u2019de<br \/>\nGulstrand taraf\u0131ndan ke\u015ffedilen biyomikroskop ise, canl\u0131 g\u00f6z\u00fcn mikroskobik mu\u00e2yenesini m\u00fcmk\u00fcn<br \/>\nk\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Hipokrat\u2019tan \u00f6nce g\u00f6z anatomisine ait bilgiler, teferruatl\u0131 g\u00f6zlemlerden ziy\u00e2de, spek\u00fclasyonlara<br \/>\ndayanmaktayd\u0131. Aristo, hayvan g\u00f6zlerini inceleyerek b\u00e2z\u0131 geli\u015fmeler elde etti. Daha sonra Galen\u2019in<br \/>\n\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan faydalanm\u0131\u015flar, diseksiyon (inceleme i\u00e7in yap\u0131lan \u00f6zelli\u011fi bozmayan ay\u0131rma i\u015flemi) ve<br \/>\n\u00e7izimlerle \u00e7e\u015fitli ilerlemeler kaydetmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>On alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131lda fizik\u00e7ilerin g\u00f6rmeye \u00e2it yeni bilgiler elde etmeleriyle birlikte, modern g\u00f6z<br \/>\nanatomisine \u00e2it bilgiler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 1600\u2019de Fabricius, lens (mercek)\u2019in g\u00f6zdeki ger\u00e7ek durumunu<br \/>\ng\u00f6sterince, bug\u00fcn bildi\u011fimiz anatomik yap\u0131n\u0131n temeli at\u0131lm\u0131\u015f oldu.<br \/>\nG\u00f6rmenin nas\u0131l oldu\u011fu, eski zamanlardan beri \u00fczerinde \u00e7ok fikir ileri s\u00fcr\u00fclen konulardan biri olmu\u015ftur.<br \/>\nBu konuda Yunan filozoflar\u0131n\u0131n her biri ayr\u0131 bir fikri savunuyorlard\u0131. Galen, g\u00f6rmeyi meydana getiren<br \/>\ng\u00f6rme ruhlar\u0131ndan bahsetmekteydi.<\/p>\n<p>On alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Kepler\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/ibn-i-heysem-kimdir\/\">\u0130bn-i Heysem<\/a>\u2019inkileri tamamlad\u0131. Kepler\u2019le birlikte<br \/>\ng\u00f6z, \u0130bn-i Heysem\u2019in ortaya koydu\u011fu k\u00e2nunlara uyan optik bir cihaz olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclme\u011fe ba\u015fland\u0131.<br \/>\nG\u00f6z\u00fcn bu \u00f6zellikleri bilinince miyoplu\u011fun \u00f6nemi anla\u015f\u0131ld\u0131 ve g\u00f6zl\u00fcklerin kullan\u0131lmas\u0131 bunun ard\u0131ndan<br \/>\ngeldi. Kepler, ayn\u0131 zamanda g\u00f6z\u00fcn uza\u011fa ve yak\u0131na uyumunu sa\u011flayan akomodasyon olay\u0131n\u0131 da<br \/>\nortaya \u00e7\u0131kard\u0131. \u0130bn-i Heysem\u2019i tamamlayan bir di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131 da Donders\u2019tir (19. y\u00fczy\u0131l). Donders,<br \/>\ng\u00f6z\u00fcn k\u0131rma kusurlar\u0131n\u0131 akomodasyon bozuklu\u011fundan ay\u0131rd\u0131 ve miyopinin (yak\u0131n\u0131 iyi g\u00f6rme, uza\u011f\u0131<br \/>\ng\u00f6rememe) antitezi olarak hipermetropiyi (uza\u011f\u0131 iyi g\u00f6rme) ileri s\u00fcrd\u00fc. G\u00f6z fizyolojisindeki modern<br \/>\nbilgilerin \u00e7o\u011fu, 19. y\u00fczy\u0131ldaki \u00e7al\u0131\u015fmalarla elde edildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oftalmoloji g\u00f6z\u00fcn yap\u0131s\u0131,\u00a0hastal\u0131klar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile me\u015fgul olan bilim dal\u0131d\u0131r. Eski medeniyetlerde oftalmoloji, yayg\u0131n olarak\u00a0u\u011fra\u015f\u0131lan bir bilim dal\u0131 idi. M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n M.\u00d6. 1550 y\u0131l\u0131na \u00e2it Ebers papir\u00fcslerinde, ileri oftalmoloji bilgisi\u00a0dikkati \u00e7ekmektedir&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10469,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[2040],"class_list":["post-3479","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","tag-oftalmoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3479"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3479"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3479\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11860,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3479\/revisions\/11860"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}