{"id":3491,"date":"2012-02-18T02:52:40","date_gmt":"2012-02-18T00:52:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3491"},"modified":"2018-03-09T01:17:05","modified_gmt":"2018-03-08T23:17:05","slug":"olimpiyatlari-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3491","title":{"rendered":"Olimpiyatlar\u0131 kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Olimpiyat oyunlar\u0131 her d\u00f6rt y\u0131lda bir yap\u0131lan, d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli spor m\u00fcsabakalar\u0131 organizasyonudur. Bir\u00e7ok \u00fclkeden atletler, her defas\u0131nda farkl\u0131 bir \u00fclkede d\u00fczenlenen yaz ve k\u0131\u015f olimpiyatlar\u0131nda birbirleriyle yar\u0131\u015f\u0131rlar. Olimpiyatlar, 2700 y\u0131ldan daha \u00f6nce Eski Yunan\u2019da bin y\u0131l boyunca devaml\u0131 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Eski Yunan medeniyetinin gerilemesiyle, olimpiyatlara olan ilgi kaybolmu\u015ftur. Daha sonra, 1896\u2019da oyunlar tekrar canland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve o zamandan beri devaml\u0131 olarak d\u00fczenlenmektedir.<\/p>\n<p>Eski Yunan\u2019da olimpiyatlar, Tanr\u0131 Zeus\u2019a yap\u0131lan dini t\u00f6renlerin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Modern oyunlar ise, sportif disiplinle insanlar\u0131n baz\u0131 y\u00f6nlerinin terbiye edilip geli\u015ftirilmesi amac\u0131yla ba\u015flat\u0131ld\u0131. Bunun yan\u0131nda b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin sporcular\u0131n\u0131n bir araya gelmeleriyle d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131na hizmet de hedef al\u0131nmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u00fclkeler bu oyunlar\u0131 tan\u0131t\u0131m arac\u0131 olarak geni\u015f \u00e7apta kullanabilmektedir.<\/p>\n<p>Olimpiyat oyunlar\u0131, b\u00fct\u00fcn sporcular\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir merasimle a\u00e7\u0131l\u0131r. Daha sonra ev sahibi \u00fclke ba\u015fkan\u0131, olimpiyatlar\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 resmen ilan eder. Bu merasimde bir ko\u015fucu sahaya girerek, olimpiyat me\u015falesini yakar. B\u00fct\u00fcn oyunlar boyunca yanan me\u015fale, sonra s\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Herbir m\u00fcsabakadan sonra yap\u0131lan t\u00f6renle, ilk \u00fc\u00e7 sporcuya madalya verilir. Bu sporcular\u0131n ait oldu\u011fu devletlerin bayra\u011f\u0131<br \/>\ng\u00f6ndere \u00e7ekilirken, milli mar\u015flar\u0131 \u00e7al\u0131n\u0131r. Kapan\u0131\u015f merasiminde her bir \u00fclke en \u00e7ok alt\u0131 sporcu ile temsil edilir. Oyunlar, sporcular\u0131n milliyetlerine g\u00f6re ayr\u0131lmadan yapacaklar\u0131 ve karde\u015fli\u011fi temsil eden ge\u00e7it t\u00f6reniyle son bulur.<\/p>\n<p>\u0130lk kay\u0131tlarda rastlanan olimpiyat oyunu M.\u00d6. 776\u2019dad\u0131r. \u0130lk 13 olimpiyat sadece bir ko\u015fu yar\u0131\u015f\u0131ndan ibaret kalm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra pentatlon, g\u00fcre\u015f, boks ve bayrak yar\u0131\u015flar\u0131 oyunlara kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kazananlara, yabani zeytin dal\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f ta\u00e7 tak\u0131l\u0131rd\u0131. Heykelleri dikildi\u011fi gibi \u015fairler taraf\u0131ndan methiyeler yaz\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>M.\u00d6. 400\u2019de en parlak devrine eri\u015fen olimpiyatlar daha sonra geriledi. Sporcular kiraland\u0131, yabanc\u0131lar Yunan uyru\u011funa ge\u00e7irilerek yar\u0131\u015flara sokuldu. Roma i\u015fgaliyle oyunlar amac\u0131ndan sapt\u0131. M.S. 393\u2019te H\u0131ristiyan olan Roma \u0130mparatoru Theodosius, oyunlar\u0131 pagan adeti oldu\u011funu s\u00f6yleyerek yasaklad\u0131.<\/p>\n<p>19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Frans\u0131z baronu Pierre de Coubertin (1863-1937)\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla canlanan oyunlar, 1896\u2019da ilk modern olimpiyatlar olarak d\u00fczenlendi. Atina\u2019da yap\u0131lan bu oyunlar\u0131n say\u0131s\u0131 olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Daha sonra 1900\u2019de Paris\u2019te, 1904\u2019te St. Louis (ABD)\u2019de d\u00fczenlendi. 1908 Londra olimpiyatlar\u0131, \u0130ngiliz idarecilerinden dolay\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 bir \u015fekilde kapand\u0131.<\/p>\n<p>1912\u2019de Stockholm\u2019da yap\u0131lan olimpiyat, muhte\u015fem bir \u015fekilde oynand\u0131. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n etkisiyle 1916 Berlin\u00a0olimpiyatlar\u0131 iptal edildi. 1920\u2019de Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda tahrip olan Bel\u00e7ika\u2019n\u0131n Anvers \u015fehrinde yap\u0131lan olimpiyat oyunlar\u0131nda 29 \u00fclkeden sporcular topland\u0131.<\/p>\n<p>1924 Paris oyunlar\u0131nda 1500 ve 5000 metre ko\u015fularda olimpiyat rekorlar\u0131 k\u0131r\u0131ld\u0131. Bu arada k\u0131\u015f olimpiyatlar\u0131 ayr\u0131 olarak d\u00fczenlenmeye\u00a0ba\u015fland\u0131. Bunun i\u00e7in Fransa-Chamonix\u2019de 16 \u00fclkeden 300 sporcu yar\u0131\u015ft\u0131. 1928 Amsterdam\u2019da ise Finlandiya 5 alt\u0131n madalya ald\u0131. 1932\u2019de Los Angeles\u2019de (ABD) yap\u0131lan olimpiyatlar, B\u00fcy\u00fck Bunal\u0131m\u2019\u0131n mali s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ve uzun yolculu\u011fun g\u00fc\u00e7l\u00fckleri sebebiyle 37 \u00fclkeden yaln\u0131zca 1500 sporcu kat\u0131labildi. 1936 Olimpiyatlar\u0131 ise Berlin\u2019de \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n e\u015fi\u011finde d\u00fczenlendi. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda 1940 ve 1944\u2019te iptal edilen oyunlar, 1948\u2019de Londra\u2019da d\u00fczenlendi.<\/p>\n<p>1952 Helsinki Olimpiyatlar\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi 1912\u2019den bu yana ilk defa temsil edildiler. Daha sonra oyunlar 1956\u2019da Melbourne\u2019da (Avustralya) d\u00fczenlendi. 1960 Roma Olimpiyatlar\u0131nda ABD ve Sovyetler ilk iki s\u0131ray\u0131 alarak \u00e7eki\u015ftiler. 1964 Tokyo oyunlar\u0131nda ise ABD 36, Sovyetler 30 ve Japonya\u00a0 16 alt\u0131nla ilk \u00fc\u00e7 s\u0131ray\u0131 i\u015fgal ettiler.<\/p>\n<p>Deniz seviyesinden den \u00e7ok y\u00fcksekte bulunan Meksika\u2019da yap\u0131lan 1968 Olimpiyatlar\u0131nda sporcular pek\u00e7ok m\u00fcsabakada yeni rekorlar k\u0131rd\u0131lar. 1972 M\u00fcnih olimpiyatlar\u0131na bir gerilla hareketiyle g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131 ise de oyunlar tamamlan\u0131p Sovyetler 50, ABD 33 ve Do\u011fu Almanya 20 alt\u0131nla ilk \u00fc\u00e7 s\u0131ray\u0131 ald\u0131lar. Montreal\u2019da 1976\u2019da yap\u0131lan oyunlarda Sovyetler 47, Do\u011fu Almanya 40 ve ABD 34 alt\u0131nla ilk \u00fc\u00e7 s\u0131ray\u0131 payla\u015ft\u0131lar. 1980\u2019de Moskova\u2019da yap\u0131lan olimpiyatlar, Sovyetlerin Afganistan\u2019\u0131 i\u015fgali ve M\u00fcsl\u00fcman halka zul\u00fcm etmesiyle g\u00f6lgelendi. Pek\u00e7ok h\u00fcr d\u00fcnya \u00fclkesi bu olay\u0131 protesto i\u00e7in oyunlara kat\u0131lmad\u0131.<\/p>\n<p>Los Angeles\u2019de (ABD) yap\u0131lan 1984 Olimpiyatlar\u0131na da Sovyetler ba\u015fta olmak \u00fczere, baz\u0131 kom\u00fcnist \u00fclkeler kat\u0131lmad\u0131lar. Resmi olarak sporcular\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmamas\u0131 sebebiyle olimpiyat oyunlar\u0131na kat\u0131lmad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131larsa da as\u0131l korkular\u0131 sporcular\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc se\u00e7erek bir daha geri d\u00f6nmeme ihtimaliydi. 1988 Seul Olimpiyat Oyunlar\u0131 \u00f6ncesinde G\u00fcney Kore yayg\u0131n kitle g\u00f6sterilerine sahne oldu. 1992 oyunlar\u0131 ise Barcelona\u2019da (\u0130spanya) yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Olimpiyat oyunlar\u0131 her d\u00f6rt y\u0131lda bir yap\u0131lan, d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli spor m\u00fcsabakalar\u0131 organizasyonudur. Bir\u00e7ok \u00fclkeden atletler, her defas\u0131nda farkl\u0131 bir \u00fclkede d\u00fczenlenen yaz ve k\u0131\u015f olimpiyatlar\u0131nda birbirleriyle yar\u0131\u015f\u0131rlar. Olimpiyatlar, 2700&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11215,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[1338,1574,1575],"class_list":["post-3491","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spor","tag-olimpiyat","tag-olimpiyat-oyunlari","tag-olimpiyatlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3491"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3491"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6358,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3491\/revisions\/6358"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}