{"id":3525,"date":"2013-10-17T04:14:11","date_gmt":"2013-10-17T02:14:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3525"},"modified":"2018-03-05T21:44:40","modified_gmt":"2018-03-05T19:44:40","slug":"oyayi-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3525","title":{"rendered":"Oyay\u0131 kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Renkli bir ibri\u015fimden veya uygun bir iplikten i\u011fne ile genellikle \u00e7i\u00e7ek ve yaprak \u015feklinde yap\u0131lan i\u015flemeler. Yap\u0131lan t\u00e2rih\u00ee\u00a0ara\u015ft\u0131rmalar net\u00eecesinde M.\u00d6. 2000 y\u0131llar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fc \u00f6rneklerine \u00e2it bilgiler elde edilmi\u015ftir. \u0130\u011fne ile yap\u0131lan\u00a0\u00f6rg\u00fclerin Orta Asya\u2019dan Anadolu yoluyla Avrupa\u2019ya yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.<\/p>\n<p>On ikinci y\u00fczy\u0131lda\u00a0Balkanlara, oradan da \u0130talya yoluyla b\u00fct\u00fcn Avrupa\u2019ya yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u0131\u011f ile yap\u0131lan \u00f6rg\u00fcleriyse,\u00a0\u0130spanya\u2019da kurulan End\u00fcl\u00fcs Emev\u00eeleri \u00f6\u011freterek yayg\u0131n h\u00e2le gelmesine sebep olmu\u015flard\u0131r.<br \/>\nOya dantelden farkl\u0131d\u0131r. Oya yapma, \u00e7i\u00e7ekle \u00f6rg\u00fc sanat\u0131n\u0131n birle\u015fmesinden do\u011fmu\u015ftur. D\u00fcny\u00e2<br \/>\ndillerinde bulunmayan oya kelimesi, bu i\u015fin T\u00fcrklere \u00e2it bir sanat oldu\u011funu g\u00f6sterir. Kad\u0131n ve k\u0131zlar\u0131n i\u00e7<br \/>\nd\u00fcny\u00e2lar\u0131n\u0131n zer\u00e2fetini if\u00e2de eden g\u00f6z n\u00fbru oyalar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrk el sanatlar\u0131ndan biri olarak<br \/>\n\u00f6nemini muh\u00e2faza etmektedir. K\u00f6y ve kasabalar\u0131m\u0131zda gen\u00e7 k\u0131z ve kad\u0131nlar\u0131m\u0131z bu ince zevkin g\u00fczel<br \/>\n\u00f6rneklerini vermeye dev\u00e2m etmektedirler.<\/p>\n<p>\u0130\u011fne oyas\u0131nda kullan\u0131lan teknikler y\u00f6reden y\u00f6reye farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. \u0130pekten yap\u0131lan i\u011fne oyas\u0131 ince<br \/>\ni\u015f\u00e7ilik gerektirir. K\u00fc\u00e7\u00fck i\u011fnelerle, iplikler d\u00fc\u011f\u00fcmlenerek yap\u0131lan bu t\u00fcrden oyalarda motiflerin dik<br \/>\ndurmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in gerekli yerlerine sa\u00e7, at k\u0131l\u0131 veya ince tel kat\u0131l\u0131r. Oya bittikten sonra da kitre,<br \/>\nzamk veya yumurta ak\u0131 s\u00fcr\u00fclerek sertle\u015ftirilir. \u0130pek ve pamuk ipli\u011finin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 t\u0131\u011f oyas\u0131, t\u0131\u011fla zincir<br \/>\n\u00e7ekilerek yap\u0131l\u0131r. Mekik oyas\u0131n\u0131n malzemesi t\u0131\u011f oyas\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131d\u0131r. Belli uzunlukta bir ipli\u011fe i\u015flenmek<br \/>\nistenen motifin bi\u00e7imi verilir ve mekikteki iplik halkalanarak \u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Firkete oyas\u0131 pamuk ipli\u011finden\u00a0yap\u0131l\u0131r. Bir firketenin iki koluna ge\u00e7irilen iplikler ortada t\u0131\u011f\u0131 ile i\u015flenir. Firkete enindeki bu oyan\u0131n bir\u00a0kenar\u0131na t\u0131rt\u0131l, boncuk veya pul ge\u00e7irilir. Koza oyas\u0131n\u0131n malzemesi koza ve ipektir. Oyan\u0131n bir par\u00e7as\u0131\u00a0ipekle \u00f6r\u00fcld\u00fckten sonra kozalardan yap\u0131lm\u0131\u015f motifler eklenir. Y\u00fcn oyas\u0131nda ise y\u00fcnden yap\u0131lm\u0131\u015f\u00a0motifler i\u011fne veya t\u0131\u011fla i\u015flenmi\u015f par\u00e7aya dikilir. Yine istenen bi\u00e7imi vermek i\u00e7in bir zamk kitre veya<br \/>\nyap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir s\u0131v\u0131 ile \u0131slat\u0131larak parmakla bast\u0131r\u0131l\u0131r. Mum oyas\u0131nda ise motifin sertli\u011fi mumla sa\u011flan\u0131r.<br \/>\nBoncuk oyas\u0131nda boncuk hatt\u00e2 inci kullan\u0131l\u0131r. Atk\u0131l\u0131 ve \u00e7izgili bir teknikle yap\u0131lan oyalara \u201cdokuma<br \/>\noyas\u0131\u201d denir.<\/p>\n<p>Oyalarda maydanoz, dut, zeytin gibi yaprak; karanfil, menek\u015fe, mine, papatya gibi \u00e7i\u00e7ek; s\u00f6\u011f\u00fct, kavak,<br \/>\n\u00e7\u0131nar selvi gibi a\u011fa\u00e7; \u00e7ilek, dut, i\u011fde portakal gibi meyve; biber, bamya enginar gibi sebze motifleri \u00e7ok<br \/>\ng\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Da\u011f, tepe, kaya gibi manzara ayr\u0131nt\u0131lar\u0131, c\u00e2mi kap\u0131s\u0131, k\u00f6pr\u00fc, kubbe, pencere, k\u00f6\u015fk parmakl\u0131k<br \/>\ngibi m\u00eem\u00e2r\u00ee ayr\u0131nt\u0131lar, kelebek, ku\u015f, ar\u0131, tav\u015fan, kirpi, solucan, geyik, y\u0131lan gibi hayvan ve \u00e7e\u015fitli insan<br \/>\nfig\u00fcrlerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Renkli bir ibri\u015fimden veya uygun bir iplikten i\u011fne ile genellikle \u00e7i\u00e7ek ve yaprak \u015feklinde yap\u0131lan i\u015flemeler. Yap\u0131lan t\u00e2rih\u00ee\u00a0ara\u015ft\u0131rmalar net\u00eecesinde M.\u00d6. 2000 y\u0131llar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fc \u00f6rneklerine \u00e2it bilgiler elde edilmi\u015ftir. \u0130\u011fne ile&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[2211],"class_list":["post-3525","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ev","tag-oya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3525"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3525"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3525\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10973,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3525\/revisions\/10973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}