Pekmez \u00e7e\u015fitli meyve sular\u0131n\u0131n ate\u015fte kaynat\u0131larak koyula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucunda meydana gelen normalden biraz daha fazla koyu\u00a0 k\u0131vamda meyve suyudur. Pekmezin ilk yap\u0131l\u0131\u015f tarihi \u00e7ok eskilere dayand\u0131\u011f\u0131ndan kesin bir tarih vermek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Baz\u0131 tarihi kaynaklarda Orta Asya\u2019da ya\u015fayan topluluklar aras\u0131nda pekmezin var oldu\u011fu bilinmektedir. Pekmez Anadolu, Orta Do\u011fu, Asya ve G\u00fcneydo\u011fu Avrupa\u2019da yap\u0131lan ve zevkle yenen bir ekmek kat\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle T\u00fcrklerde pekmez yap\u0131m\u0131 \u00e7ok ileri gitmi\u015ftir. Balkan \u00fclkelerine ve Avrupa\u2019ya T\u00fcrkler vas\u0131tas\u0131yla tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yurdumuzda 1954 y\u0131llar\u0131na kadar pekmez \u00fcretimi eski usullerle yap\u0131l\u0131yordu. Bu tarihlerden sonra modern fabrikalarda \u00fcretilmeye ba\u015fland\u0131. Daha sonra da pekmez \u00fcretimi konserve fabrikalar\u0131n\u0131n birer \u00fcnitesi haline geldi.<\/p>\n
Pekmez; genellikle \u00fcz\u00fcm (beyaz-siyah) dut, elma, kay\u0131s\u0131, zerdali vb. meyvelerin suyundan yap\u0131lmaktad\u0131r. Her meyve suyu de\u011fi\u015fik us\u00fbllerle elde edilir. Pekmez yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, suyu s\u0131k\u0131lacak meyvelerin iyice mayalanmas\u0131 gerekir. Bu ise pekmezin ileride ek\u015fimemesi ve bozulmamas\u0131 i\u00e7in dikkat edilecek \u00f6nemli bir husustur.<\/p>\n
Anadolu\u2019da pekmez deyince akla, \u00fcz\u00fcmden yap\u0131lan pekmez gelir. Pekmez yapmak i\u00e7in, \u00fcz\u00fcm temizlendikten sonra beton veya a\u011fa\u00e7 yalaklarda \u00e7i\u011fnenir. S\u00fcz\u00fclerek al\u0131nan \u015f\u0131ran\u0131n gerisinde kalan k\u0131s\u0131m telis \u00e7uvallara konarak iyice s\u00fcz\u00fcl\u00fcr. B\u00f6ylece \u00fcz\u00fcmden \u015f\u0131ra tamamen ayr\u0131lm\u0131\u015f olur. \u015eekerpancar\u0131ndan pekmez yapmak i\u00e7in ise; \u015fekerpancar\u0131 \u00e7uvallar\u0131n i\u00e7ine konulup ezilir b\u00f6ylece \u015f\u0131ralar\u0131 al\u0131n\u0131r. Baz\u0131 yerlerde ise fazla miktarda pekmez elde etmek i\u00e7in presler kullan\u0131l\u0131r. Bu y\u00f6ntemlerle elde edilen meyve sular\u0131 b\u00fcy\u00fck kazanlara doldurulur. Kaynama s\u0131ras\u0131nda koyula\u015ft\u0131rmay\u0131 \u00e7abukla\u015ft\u0131rmak ve \u015fekerlenmeyi \u00f6nlemek i\u00e7in kazanlardaki meyve sular\u0131n\u0131n i\u00e7ine kil ve kire\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan meydana gelen pekmez topra\u011f\u0131 at\u0131larak iyice kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Daha sonra i\u00e7erisinde meyve sular\u0131 bulunan kazanlar h\u0131zl\u0131 halde yanan ate\u015fin \u00fczerine konur, iyice kaynat\u0131l\u0131r. Kazanlar\u0131n kaynatma s\u0131ras\u0131nda a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n kapal\u0131 olmamas\u0131na dikkat edilmelidir.<\/p>\n
Pekmezin bir\u00e7ok \u00e7e\u015fidi mevcuttur. Hafif s\u0131v\u0131 ve sulu, koyu ve \u015furup k\u0131vam\u0131nda olanlar\u0131n yan\u0131nda koyu ve bulama ismi verilen \u00e7e\u015fitleri en \u00e7ok bilinen cinsleridir. Bulama, di\u011fer iki pekmez \u00e7e\u015fidinden biraz daha koyu ve kat\u0131d\u0131r. Pelte \u015feklindedir. Rengi, yap\u0131lan \u00fcz\u00fcm\u00fcn cinsine g\u00f6re a\u00e7\u0131k veya koyu olur. B\u0131\u00e7akla ve de\u011fi\u015fik aletlerle kesilerek yenilir. Hafif \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman s\u0131v\u0131 haline de gelebilir.<\/p>\n
Pekmezde bol miktarda kalori vard\u0131r. Her ya\u015f grubunda bulunan insanlar\u0131n yemesi gereken bir besin kayna\u011f\u0131d\u0131r. Pekmezin i\u00e7inde % 79\u00a0 karbonhidrat (\u015feker) olmakla birlikte 100 gram\u0131 324 kalori vermektedir. Ayr\u0131ca i\u00e7erisinde potasyum da vard\u0131r. \u0130\u015ftahs\u0131zl\u0131k, kuvvetsizlik, iktidars\u0131zl\u0131k gibi rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n sa\u011fl\u0131klar\u0131na kavu\u015fmalar\u0131 i\u00e7in tavsiye edilmektedir. \u00d6zellikle yeni hastal\u0131ktan kalkm\u0131\u015f ki\u015filerin yemesinde b\u00fcy\u00fck fayda vard\u0131r.<\/p>\n
Pekmezin her y\u00f6reye g\u00f6re yenili\u015f usulleri \u00e7e\u015fitlidir; genelde i\u00e7ine ceviz, f\u0131nd\u0131k, vb. yemi\u015flerin kat\u0131larak yenmesi heryerde yayg\u0131nd\u0131r. Orta ve Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgelerinde pekmezden pestil yap\u0131larak yenmesi, ipe dizilmi\u015f \u00e7eviz i\u00e7inin pekmeze bat\u0131r\u0131lmas\u0131 ile elde edilen sucuk \u015feklinde yolluk yap\u0131lmas\u0131 da me\u015fhurdur. Baz\u0131 \u00e7evrelerde de yo\u011furtla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak yenir. Hatta bu us\u00fblle tatl\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, buna Kargabeyni tatl\u0131s\u0131 ismi verildi\u011fi de me\u015fhurdur. Pekmez her yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 meyvenin ismini (\u00fcz\u00fcm pekmezi, dut pekmezi vb. gibi) alarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelmi\u015ftir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pekmez \u00e7e\u015fitli meyve sular\u0131n\u0131n ate\u015fte kaynat\u0131larak koyula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucunda meydana gelen normalden biraz daha fazla koyu\u00a0 k\u0131vamda meyve suyudur. Pekmezin ilk yap\u0131l\u0131\u015f tarihi \u00e7ok eskilere dayand\u0131\u011f\u0131ndan kesin bir tarih vermek m\u00fcmk\u00fcn…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[1659,1657,1658],"class_list":["post-3573","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yiyecek-icecek","tag-dut-pekmezi","tag-pekmez","tag-uzum-pekmezi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3573"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3573"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7708,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3573\/revisions\/7708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}