{"id":3636,"date":"2013-07-05T03:52:44","date_gmt":"2013-07-05T01:52:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3636"},"modified":"2017-09-22T14:57:47","modified_gmt":"2017-09-22T12:57:47","slug":"reklami-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3636","title":{"rendered":"Reklam\u0131 kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Reklam Mal veya hizmet sat\u0131\u015f\u0131n\u0131\u00a0artt\u0131rabilmek amac\u0131yla yay\u0131n ara\u00e7lar\u0131 ile yap\u0131lan bir \u00e7e\u015fit duyuru sistemidir. Yay\u0131n ara\u00e7lar\u0131; elle da\u011f\u0131t\u0131lan\u00a0k\u00e2\u011f\u0131tlar, gazete, dergi, radyo, televizyon, sinema olabilir. Rekl\u00e2m, gazetede bir sat\u0131r veya sayfan\u0131n\u00a0tam\u00e2m\u0131n\u0131 da kaplayabilir. Yirminci as\u0131rda bilhassa ABD\u2019nin tic\u00e2r\u00ee faaliyetleri rekl\u00e2ma ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u0130statistik\u00ee de\u011ferlere g\u00f6re ABD\u2019de senede 15 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde bir para rekl\u00e2ma harcanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Rekl\u00e2m g\u00e2yesi ya \u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131tmak veya firmay\u0131 tan\u0131tmak \u015feklinde iki t\u00fcrd\u00fcr. Rekl\u00e2m yap\u0131l\u0131\u015f \u015fekline<br \/>\ng\u00f6re de iki t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr. Do\u011frudan faaliyet gerektiren rekl\u00e2mlarda \u00fcr\u00fcn\u00fcn hemen sat\u0131\u015f\u0131 veya kupon<br \/>\nkar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verilmesi gibi \u00e2cil i\u015flem vard\u0131r. Dolayl\u0131 faaliyet gerektiren rekl\u00e2mlarda ise, okuyucu veya seyirci<br \/>\n\u00fczerinde \u00fcr\u00fcn\u00fcn hay\u00e2liyle etki uyand\u0131r\u0131l\u0131r. Perakende sat\u0131c\u0131lar do\u011frudan faaliyetli rekl\u00e2m\u0131 tercih<br \/>\nederken; \u00eem\u00e2l\u00e2t\u00e7\u0131lar ve fabrikalar ise, dolayl\u0131 faaliyetli rekl\u00e2m\u0131 tercih ederler.<\/p>\n<p>Rekl\u00e2m\u0131n ekonomiye faydas\u0131, ekonomide dinamizm ve geni\u015flemeyi d\u00e2vet etmesidir. Rekl\u00e2m ayn\u0131 t\u00fcr<br \/>\n\u00fcr\u00fcnleri \u00e7\u0131karan firmalar aras\u0131nda rek\u00e2beti de kam\u00e7\u0131layaca\u011f\u0131 i\u00e7in ekonomiyi olumlu y\u00f6nde etkiler.<br \/>\nBir\u00e7ok ki\u015fi rekl\u00e2m\u0131n \u00fcr\u00fcn fiyat\u0131n\u0131 y\u00fckseltece\u011fini zanneder. Halbuki fiyat\u0131 etkileyen iki ana fakt\u00f6r \u00fcretim<br \/>\nm\u00e2liyeti ve pazarlama ile talepteki artma veya eksilmedir. Rekl\u00e2m bu iki fakt\u00f6r\u00fc de destekledi\u011fi i\u00e7in<br \/>\nfiyat da d\u00fc\u015fer. Rekl\u00e2m\u0131n mill\u00ee gelirle de ba\u011flant\u0131s\u0131 vard\u0131r. Rekl\u00e2m ekonomik kriz veya patlama<br \/>\nyapt\u0131racak kadar etkili olmamakla ber\u00e2ber, para darl\u0131\u011f\u0131nda firmalar daha kaliteli mal yapmak s\u00fbretiyle<br \/>\nbunu rekl\u00e2m konusu yaparlar. Net\u00eece olarak sat\u0131\u015f da, mal kalitesi de artar. Rekl\u00e2m, gazete, radyo ve<br \/>\ntelevizyon gelirlerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 te\u015fkil eder.<\/p>\n<p>Rekl\u00e2m, firma taraf\u0131ndan rekl\u00e2m i\u015fleriyle u\u011fra\u015fan ajanslara yapt\u0131r\u0131l\u0131r. Rekl\u00e2m ajanslar\u0131 rekl\u00e2m cinsini<br \/>\nmaksada en uygun olacak \u015fekilde se\u00e7erler. Rekl\u00e2m yap\u0131l\u0131rken ressamlar, matbaac\u0131lar, artistler, film<br \/>\n\u015firketleri, ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131ndan da istif\u00e2de edilir. Rekl\u00e2m faaliyetlerini yerine getirmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli<br \/>\nyay\u0131n organlar\u0131ndan faydalan\u0131l\u0131r. Bunlar, bas\u0131n (g\u00fcnl\u00fck gazete ve dergiler), radyo, televizyon, sinama<br \/>\nve afi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Rekl\u00e2m program\u0131, pazarlama program\u0131na g\u00f6re haz\u0131rlan\u0131r. Rekl\u00e2m haz\u0131rlay\u0131c\u0131 veya rekl\u00e2m ajanslar\u0131n\u0131n<br \/>\nrekl\u00e2m kampanyas\u0131nda t\u00e2kip edece\u011fi b\u00e2z\u0131 \u00f6nemli hususlar vard\u0131r. Rekl\u00e2m\u0131 yap\u0131lacak mal\u0131n \u00f6nce kime,<br \/>\nnerede pazarlanaca\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gereklidir. Ki\u015filerin bu mala iste\u011fi, b\u00fct\u00fcn mala tem\u00e2y\u00fcl oran\u0131, bu<br \/>\nmal\u0131n ki\u015fiyi psikolojik veya ihtiya\u00e7 y\u00f6n\u00fcnden tatmin etme \u00f6zelli\u011fi, rekl\u00e2m\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 ortamda ki\u015filerin<br \/>\nokuma ve dinleme ve seyretme miktar\u0131 en \u00f6nemli inceleme konular\u0131d\u0131r. Rekl\u00e2m\u0131 yap\u0131lan mal\u0131n ikn\u00e2<br \/>\nedici, menfaat sa\u011flay\u0131c\u0131 olmas\u0131 l\u00e2z\u0131md\u0131r. Mesel\u00e2 \u00e7ay rekl\u00e2m\u0131 yap\u0131l\u0131rken, \u00e7ay\u0131n s\u0131hhate faydas\u0131, zihni<br \/>\na\u00e7t\u0131\u011f\u0131 da dikkate al\u0131n\u0131r. Rekl\u00e2m\u0131n cinsi mala g\u00f6re se\u00e7ilir. Rekl\u00e2m\u0131n ele ald\u0131\u011f\u0131 konu, mal veya servis<br \/>\nsatmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Rekl\u00e2m yap\u0131l\u0131rken dikkat edilecek di\u011fer \u00f6nemli bir husus da, yap\u0131lacak rekl\u00e2m\u0131n s\u00fcre ve miktar\u0131d\u0131r. Mal<br \/>\nsat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kademeli bir \u015fekilde artt\u0131rmak i\u00e7in zaman zaman rekl\u00e2m yapmak gerekir. Firma bir evvelki<br \/>\nsene yapm\u0131\u015f oldu\u011fu sat\u0131\u015f\u0131n, mesel\u00e2 y\u00fczde be\u015fini o sene belli fas\u0131lalarla yapaca\u011f\u0131 rekl\u00e2m<br \/>\nharcamalar\u0131na ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Rekl\u00e2m yap\u0131l\u0131rken istenilen husus okuyucu, dinleyici veya seyircinin en iyi bir \u015fekilde dikkatini<br \/>\n\u00e7ekmektir. Rekl\u00e2mda k\u0131sa fakat \u00e7ekici c\u00fcmleler, s\u00f6zler, resimler esast\u0131r. Dekor, renkler, mizanpaj,<br \/>\ntelevizyonda ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc se\u00e7imi dikkati \u00e7ekecek \u00f6zellikte olmal\u0131d\u0131r. Yaz\u0131l\u0131 rekl\u00e2mda ba\u015fl\u0131k \u00e7ok<br \/>\nm\u00fchimdir. Zihinlerde yer etmesi i\u00e7in sesle, yaz\u0131yla ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcyle rekl\u00e2m\u0131 yap\u0131lan mal veya hizmet s\u0131k<br \/>\ns\u0131k tekrar edilir.<\/p>\n<p>Ekonomik ve tic\u00e2r\u00ee olaylar\u0131n paralelinde rekl\u00e2mc\u0131l\u0131k da g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki a\u015famaya gelmi\u015ftir. Bas\u0131n<br \/>\nrekl\u00e2mlar\u0131 16. as\u0131rda Almanya, 17. as\u0131rda da \u0130ngiltere\u2019de ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizde ise, 19. asr\u0131n<br \/>\nortalar\u0131nda rastlan\u0131r. \u00dclkemizde rekl\u00e2mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ba\u015flama ve geli\u015fmesinde bas\u0131n ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6nemli yeri<br \/>\nvard\u0131r. 1945\u2019lerde toplam gazete ve dergi bask\u0131s\u0131 200.000 dolay\u0131ndayken, b\u00fct\u00fcn bas\u0131n\u0131n rekl\u00e2mlardan<br \/>\nsa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gelir 750.000 liraya yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde g\u00fcnl\u00fck gazetelerin toplam bask\u0131s\u0131 2,5 il\u00e2 3,5<br \/>\nmilyon aras\u0131ndad\u0131r. Rekl\u00e2m geliriyse milyarlarla if\u00e2de edilmektedir. Bu, bize rekl\u00e2m harcamalar\u0131n\u0131n<br \/>\n\u00f6nemli bir d\u00fczeyde oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde 1950\u2019lerde ba\u015flayan bas\u0131n-televizyon rek\u00e2beti ve rekl\u00e2m pay\u0131n\u0131 artt\u0131rma<br \/>\nm\u00fcc\u00e2delesi, \u00fclkemizde 1972 y\u0131l\u0131nda televizyonun rekl\u00e2m kabul etmeye ba\u015flamas\u0131yla yo\u011funluk<br \/>\nkazanm\u0131\u015f ve 1973 y\u0131l\u0131nda bas\u0131n organlar\u0131n\u0131n televizyon rekl\u00e2mlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131na kadar varm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nAncak, bas\u0131n\u0131n rekl\u00e2m gelirinde mutlak bir d\u00fc\u015fme g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu m\u00fcc\u00e2delenin<br \/>\netkinli\u011fini kaybetmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p>\u00dclkemizde ilk radyo istasyonu 1927 y\u0131l\u0131nda hizmete girmi\u015ftir. Bunu 1938 y\u0131l\u0131nda kurulan Ankara ve<br \/>\n1949\u2019da kurulan \u0130stanbul radyolar\u0131 t\u00e2kip etmi\u015ftir. Radyolar\u0131n rekl\u00e2m kabul etmeye ba\u015flamalar\u0131 ancak<br \/>\n27.1.1951 t\u00e2rih ve 3\/12\/402 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu Kararn\u00e2mesiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilmi\u015ftir. Radyo<br \/>\nrekl\u00e2mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n as\u0131l geli\u015fimi, 1964 y\u0131l\u0131nda TRT Kurumu olu\u015fturulduktan sonra ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nGer\u00e7ekten TRT d\u00f6neminin ilk y\u0131llar\u0131nda radyo yay\u0131n s\u00fcrelerinin h\u0131zla artmas\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc vericilerin hizmete<br \/>\nsokulmas\u0131 sonucu rekl\u00e2ma olan talep b\u00fcy\u00fck oranda artm\u0131\u015f ve b\u00e2z\u0131 bas\u0131n rekl\u00e2mlar\u0131n\u0131n da radyoya<br \/>\nkaymas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye Radyolar\u0131n\u0131n toplam rekl\u00e2m gelirlerinde b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015flar<br \/>\ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Fakat televizyonun 1972\u2019de rekl\u00e2m almaya ba\u015flamas\u0131yla birlikte, radyo ikinci pl\u00e2nda<br \/>\nkalm\u0131\u015f ve rekl\u00e2m gelirleri giderek azalan oranlarda art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015ftir. \u0130lk kez 1975\u2019te bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n<br \/>\nd\u00fczeyinin de alt\u0131na inmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Radyo rekl\u00e2m gelirlerindeki azalman\u0131n nedenleri; televizyonun rekl\u00e2m yay\u0131nlar\u0131na ba\u015flamas\u0131 ve<br \/>\n\u00f6zellikle radyoda ak\u015fam saatlerinde yay\u0131nlanan rekl\u00e2mlar\u0131n televizyon yay\u0131n saatine rastlamas\u0131d\u0131r.<br \/>\nAyr\u0131ca, hemen her y\u0131l radyo rekl\u00e2m \u00fccretlerine televizyonla birlikte y\u00fcksek oranlarda zam yap\u0131lmas\u0131 da<br \/>\nbunu etkilemektedir.<\/p>\n<p>\u00dclkemizde televizyon, 1968 y\u0131l\u0131nda TRT Ankara Televizyonunun deneme yay\u0131nlar\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131sa<br \/>\ns\u00fcrede geli\u015ferek g\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye\u2019nin hemen her y\u00f6resinden rahatl\u0131kla izlenebilen geni\u015f bir yay\u0131n<br \/>\nalan\u0131na kavu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n<p>1972 Mart ay\u0131ndan \u00eetib\u00e2ren rekl\u00e2m ara\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda yerini alan televizyon; ayn\u0131 y\u0131l rekl\u00e2mlardan 35<br \/>\nmilyon lira gelir sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. 1978 y\u0131l\u0131nda bu rakam 1.200 milyon liraya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n1990\u2019dan \u00eetib\u00e2ren \u00f6zel televizyon kanallar\u0131n\u0131n da yay\u0131na ba\u015flamalar\u0131 ile rekl\u00e2m pastas\u0131ndan pay<br \/>\nkapma yar\u0131\u015f\u0131 h\u0131zlanm\u0131\u015f, bunun neticesinde trilyonlarca lira rekl\u00e2ma harcanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131nda<br \/>\nrekl\u00e2mla \u00e2n\u0131nda pazarlama yay\u0131nlar\u0131 da devreye girmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Televizyon, etkinli\u011fi olduk\u00e7a y\u00fcksek bir rekl\u00e2m ileti\u015fim arac\u0131d\u0131r. Bunun sebepleri, televizyonun<br \/>\n\u00fclkemizde yeni bir ara\u00e7 olmas\u0131, izleyicilerin ilgisini \u00e7ekmesi ve dolay\u0131s\u0131yla yay\u0131n alan\u0131n\u0131n h\u0131zla<br \/>\ngeni\u015flemesidir. Televizyonun bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131, genel olarak 1970\u2019lerden sonra rekl\u00e2m<br \/>\ngelirlerinde g\u00f6r\u00fclen art\u0131\u015f sepeplerini \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n<p>1. Okuma yazma oran\u0131n\u0131n olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck ve okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok az oldu\u011fu \u00fclkemizde, kulak ve<br \/>\ng\u00f6ze y\u00f6nelen kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131nda yay\u0131nlanan rekl\u00e2mlar\u0131n etkinli\u011finin y\u00fcksek olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn<br \/>\nrekl\u00e2m veren firmalarca benimsenmesi.<br \/>\n2. Televizyona kar\u015f\u0131 halk\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi ilgiden dolay\u0131, \u00e7e\u015fitli yetersizlikleri olmas\u0131na ra\u011fmen rekl\u00e2mlar\u0131n<br \/>\nduyuruyu sa\u011flamak yoluyla, t\u00fcketiciler \u00fczerinde talep artt\u0131r\u0131c\u0131 etki yapmas\u0131 ve \u00f6zellikle dayan\u0131ks\u0131z<br \/>\nt\u00fcketim mallar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bu etkilerini k\u0131sa s\u00fcrede g\u00f6stermesi.<br \/>\n3. T\u00fcrkiye\u2019deki enflasyonist ortam sebebiyle, rekl\u00e2m t\u00e2rifelerinde y\u00fckselmeler olmas\u0131na ra\u011fmen,<br \/>\nrekl\u00e2mlar\u0131n artmaya devam etmesi.<br \/>\n4. Televizyon rekl\u00e2mlar\u0131nda g\u00f6steri\u015f etkisinin y\u00fcksek olmas\u0131 sonucu, zaman zaman ayn\u0131 mallar\u0131 \u00fcreten<br \/>\nfirmalar\u0131n prestij yar\u0131\u015fmas\u0131na girmeleridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reklam Mal veya hizmet sat\u0131\u015f\u0131n\u0131\u00a0artt\u0131rabilmek amac\u0131yla yay\u0131n ara\u00e7lar\u0131 ile yap\u0131lan bir \u00e7e\u015fit duyuru sistemidir. Yay\u0131n ara\u00e7lar\u0131; elle da\u011f\u0131t\u0131lan\u00a0k\u00e2\u011f\u0131tlar, gazete, dergi, radyo, televizyon, sinema olabilir. Rekl\u00e2m, gazetede bir sat\u0131r veya sayfan\u0131n\u00a0tam\u00e2m\u0131n\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,22],"tags":[998],"class_list":["post-3636","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eglence","category-toplum","tag-reklam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3636"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3636"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3636\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8625,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3636\/revisions\/8625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}