{"id":3674,"date":"2013-02-18T04:44:56","date_gmt":"2013-02-18T02:44:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3674"},"modified":"2016-12-27T01:50:02","modified_gmt":"2016-12-26T23:50:02","slug":"cocuk-felci-asisini-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3674","title":{"rendered":"\u00c7ocuk Felci A\u015f\u0131s\u0131&#8217;n\u0131 kim buldu"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dr. Jonas Salk<\/strong> \u00e7ocuk felci a\u015f\u0131s\u0131n\u0131 bulan Amerikal\u0131 bakteriyolog. 1914 senesinde New York\u2019ta d\u00fcny\u00e2ya geldi. T\u0131p\u00a0tahsilini yapt\u0131ktan sonra kendisini vir\u00fcs ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na verdi. Pittsburgh \u00dcniversitesinde<br \/>\n\u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olarak da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 1947 senesinde bakteriyoloji profes\u00f6r\u00fc oldu.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 sene Vir\u00fcs\u00a0Ara\u015ft\u0131rma Merkezinin Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revi de verildi. Dr. J. Salk buradaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda maymun\u00a0b\u00f6bre\u011fi dokular\u0131nda polyo (\u00e7ocuk felci) vir\u00fcslerini \u00fcretmeyi ba\u015fard\u0131. 1954 ve 1955 senelerinde yap\u0131lan\u00a0geni\u015f \u00e7apta tecr\u00fcbeler, a\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ocuk felcine etkili oldu\u011funu kesin olarak g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p><b>\u00c7ocuk felci<\/b> (<b>Poliomyelit<\/b>), \u00f6zellikle omurilikteki kaslar\u0131n kas\u0131lmas\u0131n\u0131 ba\u015flatan sinir h\u00fccrelerine zarar veren bir vir\u00fcs\u00fcn (<i>Polio virus<\/i>) yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bula\u015f\u0131c\u0131 enfeksiyondur.\u00a0Genellikle yaz ve sonbahar aylar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck yerel salg\u0131nlar bi\u00e7iminde ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7ocuk felci, 40\u00a0\u00b0C&#8217;\u0131 bulan y\u00fcksek ate\u015f, \u015fiddetli ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, bulant\u0131lar ve s\u0131rt a\u011fr\u0131lar\u0131yla ba\u015flar. 4-5 g\u00fcn sonra kaslar\u0131 iki yanl\u0131, ama bak\u0131\u015f\u0131ms\u0131z olarak etkileyen gev\u015fek fel\u00e7 yerle\u015fir, 2-3 hafta sonra, baz\u0131 kaslar b\u00fct\u00fcn\u00fcyle normale d\u00f6ner, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcyse hi\u00e7 d\u00fczelmez.<\/p>\n<p>Vir\u00fcs, hastalar\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015fk\u0131 yoluyla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar\u0131na dikkat edilmeyen \u00e7a\u011flarda b\u00fcy\u00fck salg\u0131nlara yol a\u00e7m\u0131\u015f, ko\u015fullar d\u00fczeltilince, daha \u00e7ok \u00e7ocuklar\u0131 etkilemeye (ad\u0131 buradan kaynaklan\u0131r) ba\u015flam\u0131\u015f, a\u011f\u0131z yolundan verilen a\u015f\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Omurili\u011fin \u00f6n kordonlar\u0131n\u0131n iltihaplanmas\u0131 sonucu fel\u00e7le neticelenen bir hastal\u0131kt\u0131r. T\u0131p dilinde &#8216;poliomelitis&#8217; denir. Bilhassa yaz ve sonbahar aylar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Nedeni bir \u00e7e\u015fit vir\u00fcst\u00fcr. La\u011f\u0131m sular\u0131n\u0131n yiyeceklere bula\u015fmas\u0131, sineklerin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 mikroplar, hastal\u0131\u011fa yakalanm\u0131\u015f ki\u015finin a\u011f\u0131z ve burnundan \u00e7\u0131kan damlac\u0131klarla bula\u015f\u0131r. \u00e7ocuk felcine k\u00fc\u00e7\u00fckler yakalanabilece\u011fi gibi b\u00fcy\u00fckler de yakalanabilir. Hastal\u0131k vir\u00fcs v\u00fccuda yerle\u015ftikten sonra 7-21 g\u00fcn i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kar. Hastada ate\u015f, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, kusma, yorgunluk, boyunda kas\u0131lma, ve s\u0131rt a\u011fr\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Hastal\u0131\u011f\u0131n ilk g\u00fcnlerinde gerekli tedaviye ba\u015flanmazsa, \u00f6zellikle kol ve bacaklarda fel\u00e7 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda hastay\u0131 di\u011fer kimselerden ay\u0131rmak ve yat\u0131rmak gerekir. \u00c7ocuk felcinden korunmak i\u00e7in &#8220;Salk a\u015f\u0131s\u0131&#8221; veya &#8220;Sabin a\u015f\u0131s\u0131&#8221; yapt\u0131rmak gerekir. Bu a\u015f\u0131n\u0131n ilki \u00e7ocuk 6 ayl\u0131k olmadan \u00f6nce, ikincisi ilk a\u015f\u0131dan 2 ay sonra, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, ikinci a\u015f\u0131dan 6 ay sonra yap\u0131l\u0131r. 5 ve 15 ya\u015flar\u0131nda da tekrarlan\u0131r. Tedavi i\u00e7in mutlaka doktora ba\u015fvurmak gerekir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr. Jonas Salk \u00e7ocuk felci a\u015f\u0131s\u0131n\u0131 bulan Amerikal\u0131 bakteriyolog. 1914 senesinde New York\u2019ta d\u00fcny\u00e2ya geldi. T\u0131p\u00a0tahsilini yapt\u0131ktan sonra kendisini vir\u00fcs ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na verdi. Pittsburgh \u00dcniversitesinde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olarak da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[2175,2176,2515],"class_list":["post-3674","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-saglik","tag-cocuk-felci","tag-cocuk-felci-asisi","tag-jonas-salk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3674"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3674"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7534,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3674\/revisions\/7534"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}