elektroliz<\/a> yoluyla saf olarak elde edilmi\u015ftir. Aktif bir metal olmas\u0131 hasebiyle tabiatta serbest olarak bulunmaz. En \u00e7ok sodyum klor\u00fcr ve sodyum karbonat bile\u015fi\u011fi h\u00e2linde bulunur.<\/p>\nSodyum’un \u00d6zellikleri<\/h2>\n
Sodyum, g\u00fcm\u00fc\u015f renginde hafif bir metaldir. B\u0131\u00e7akla kesilebilecek kadar yumu\u015fakt\u0131r. \u0130\u015flenmesi ve \u00e7ekilmesi kolayd\u0131r. 97,8\u00b0C\u2019de erir, 882\u00b0C\u2019de kaynar. Yo\u011funlu\u011fu sudan daha d\u00fc\u015f\u00fck olup, 0\u00b0C\u2019de 0,972 g\/cm3t\u00fcr. Elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131 iletmesi civadan 18 kat fazlad\u0131r. Is\u0131 iletkenli\u011fi 0,317 kal\/m2s \u00b0C\u2019dir. Sodyum, periyodik tabloda lityumla potasyum aras\u0131nda 1A grubunda yer al\u0131r. Atom numaras\u0131 11, atom a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 22,9898\u2019dir. Tabi\u00ee izotopu yoktur. Sun\u2019\u00ee olarak sodyum 20-21-22-24-25 ve 26 izotoplar\u0131 elde edilmi\u015ftir. Di\u011fer alkali metaller gibi en d\u0131\u015f y\u00f6r\u00fcngesinde bir elektron oldu\u011fu i\u00e7in bile\u015fiklerinde 1+ de\u011ferliklidir.<\/p>\n
Sodyum, hava ile temas edince \u00fczeri oksitlenerek beyaz bir tabaka meydana gelir. Su ile \u00e7ok \u00e2ni reaksiyona girerek sodyum hidroksit ve hidrojen meydana getirir. Hidrojenle 200\u00b0C\u2019de reaksiyona girerse sodyum hidr\u00fcr (NaH) verir. Oksijen ile reaksiyona girerse sodyum s\u00fcperoksit (NaO2) ve sodyum peroksit (Na2O2) meydana gelir. Sodyumun s\u0131v\u0131 amonyaktaki \u00e7\u00f6zeltisinden ozon ge\u00e7irilirse\u00a0sodyum ozonid (NaO3) elde edilir. Azot ile s\u0131cakta dahi reaksiyon vermez; oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda flour ile h\u0131zl\u0131, klorla yava\u015f reaksiyon verir, fakat brom ve iyotla vermez.<\/p>\n
Sodyumun Elde Edili\u015fi<\/h2>\n
Sodyum<\/strong>, en \u00e7ok eritilmi\u015f sodyum klor\u00fcr<\/strong>\u00fcn elektroliziyle elde edilir. Elektroliz olay\u0131 neticesinde, anot \u00fcst\u00fcndeki fanusta klor gaz\u0131 toplan\u0131rken, katod etraf\u0131nda da sodyum toplan\u0131r. Bu yolla elde edilen sodyum % 99,8 safl\u0131ktad\u0131r. Daha ileri safla\u015ft\u0131rma \u00f6zel metal filtrelerle yap\u0131l\u0131r. Sodyum elde etmede di\u011fer bir metod da sodyum tuzlar\u0131n\u0131 demir, karbon veya toprak alkali metaliyle termokimyev\u00ee\u00a0reaksiyona u\u011fratmakt\u0131r.<\/p>\nSodyum Bile\u015fikleri<\/h2>\n
Sodyum\u2019un pek\u00e7ok \u00f6nemli bile\u015fi\u011fi vard\u0131r. Sofralardan eksik olmayan tuz, sodyumun tabiatta serbest h\u00e2lde bulunan klor\u00fcr tuzudur. Sodyum bikarbonat (NaHCO3) kabartma tozu olarak bilinir ve t\u0131p, ecz\u00e2c\u0131l\u0131k, seramik, k\u00e2\u011f\u0131t san\u00e2yiinde de kullan\u0131l\u0131r. Sodyum bikarbonatla s\u00fclf\u00fcrik asit kar\u0131\u015f\u0131nca bol miktarda karbondioksit a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndan yang\u0131n\u00a0 s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fclerde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Sodyum karbonat, soda olarak bilinir. Sodyum hidroksit (NaOH) kostik soda olarak san\u00e2yide \u00e7ok\u00a0kullan\u0131l\u0131r. Kostik sodan\u0131n en \u00e7ok kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerler sabun, k\u00e2\u011f\u0131t, tekstil ve petrol san\u00e2yiidir.<\/p>\n
Sodyum s\u00fclf\u00fcr (Na2S) dericilikte t\u00fcyleri deriden d\u00f6kmekte kullan\u0131l\u0131r. Sodyum nitrat (NaNO3) tabiatta bulunur ve \u015fili g\u00fcher\u00e7ilesi olarak bilinir. \u0130yi bir g\u00fcbredir. Et ve t\u00fct\u00fcn i\u015flemlerinde kullan\u0131l\u0131r. Sodyum peroksid (Na2O2) ya\u011flar\u0131n refinasyonunda, y\u00fcn, ipek ve di\u011fer elyaflar\u0131n i\u015flenmesinde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Sodyum fosfatlar (Na3PO4, Na2HPO4 ve NaH2PO4) \u00f6nemli bile\u015fiklerdir. Na2HPO4 bilhassa pirin\u00e7 kaplamada, seramikte, yang\u0131na kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131 malzeme yap\u0131m\u0131nda ve deterjanda kullan\u0131l\u0131r. (Na3PO4) foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131kta, t\u0131pta kullan\u0131l\u0131r. Tabi\u00ee olarak bulunan sodyum s\u00fclfat (Na2SO4) Glober tuzu olarak da bilinir; Cam ve k\u00e2\u011f\u0131t san\u00e2yiinde kullan\u0131l\u0131r. Sodyum tiyosulfat (Na2S2O3H2O) tan ise foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131kta istif\u00e2de edilir.<\/p>\n
Sodyumun Kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/h2>\n
Elde edilen sodyum metalinin % 60\u2019\u0131, motorlarda vuruntuyu \u00f6nleyen kur\u015fun tetraetilen \u00fcretiminde kullan\u0131l\u0131r. Kur\u015fun tetra etil elde etmek i\u00e7in etil klor\u00fcr Pb-Na ala\u015f\u0131m\u0131yla reaksiyona sokulur. Sodyum ayr\u0131ca titan ve zirkonyum halojen\u00fcrlerden titan ve zirkon metali elde etmek i\u00e7in indirgeme v\u00e2s\u0131tas\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r. Bir\u00e7ok organik madde (bilhassa susuz alkol) elde edilir. Sodyumdan elde edilen sodyum siyan\u00fcr elektrolitik kaplamada indirgeme v\u00e2s\u0131tas\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, bir\u00e7ok organik reaksiyonda kondansasyon, halojen \u00e7\u0131karma, renk giderme ve polimerizasyon v\u00e2s\u0131tas\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r. Sodyum buharl\u0131 elektrik lambalar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131nda, n\u00fckleer santrallerde \u0131s\u0131 iletim v\u00e2s\u0131tas\u0131 olarak \u201cs\u0131v\u0131 sodyum\u201d kullan\u0131l\u0131r. Sodyumun \u00e7e\u015fitli izotoplar\u0131 elde edilmi\u015ftir. Bu izotoplar biyoloji ve t\u0131p sahalar\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sodyum, sembol\u00fc Na olan ve yer kabu\u011funda, \u00e7okluk bak\u0131m\u0131ndan alt\u0131nc\u0131 s\u0131rada bulunan metalik bir elementtir. Sodyum, denizlerde \u00e7\u00f6z\u00fcnm\u00fc\u015f halde bulunan elementler i\u00e7inde miktar olarak ikinci s\u0131ray\u0131 al\u0131r. Sembol\u00fc Latince \u201cnatrium\u201d…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[1417,1629,1630,2679],"class_list":["post-3754","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-humphry-davy","tag-sodyum","tag-sodyum-elementi","tag-sodyumu-kim-kesfetti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3754"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3754"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3754\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10384,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3754\/revisions\/10384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}