Sosyoloji<\/strong>, insan gruplar\u0131n\u0131n yap\u0131lar\u0131n\u0131, fonksiyonlar\u0131n\u0131, bu yap\u0131 ve fonksiyonlardan meydana gelen de\u011fi\u015fmeleri, bu de\u011fi\u015fmeler sonucu\u00a0meydana \u00e7\u0131kan sosyal problemleri, k\u0131saca, her t\u00fcrl\u00fc sosyal hadise, vaka ve te\u015fekk\u00fcl\u00fc kendine has metodlarla inceleyerek kanunlara, prensiplere ba\u011flayan ve sosyal problemlere \u00e7\u00f6z\u00fcm arayan pozitif bir ilim dal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bir ilim olarak sosyolojinin do\u011fu\u015fu \u00e7ok eski de\u011fildir. Bununla beraber, sosyal hayat\u0131n yorumlanmas\u0131yla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7ok eskidir. Eski Yunan\u2019da, H\u0131ristiyan ve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda yeti\u015fen pek\u00e7ok fikir adam\u0131 toplum hayat\u0131yla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f ve yorumlar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015flard\u0131r. Eflatun, Aristo<\/a>, Saint Augistin, Thomas Moodrus, Thomas Campenella, Niccola Machiavel<\/strong> gibi Yunan ve H\u0131ristiyan fikir adamlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda 9. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fayan T\u00fcrk filozofu Uzluko\u011flu Muhammed Farabi<\/a>, Biruni<\/strong> ile 15. y\u00fczy\u0131lda ya\u015f\u0131yan Tunuslu tarih\u00e7i Abdurrahman \u0130bn-i Haldun<\/strong> sosyolojinin \u00f6nemli bilginleridir.<\/p>\n Sosyoloji ilminin kurucusu \u0130bn-i Haldun<\/strong>; metodunu ortaya koyan Auguste Comte<\/strong>\u2019tur. Farabi El-Medinet-\u00fcl Faz\u0131la (Faziletli \u015eehir) isimli kitab\u0131nda toplumla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini belirtir ve bug\u00fcnk\u00fc Birle\u015fmi\u015f Milletler fikrini ileri s\u00fcrerek toplumlar\u0131n birbirlerini tamamlamalar\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131r.<\/p>\n \u0130bn-i Haldun ise, insan topluluklar\u0131 hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini Mukaddime<\/strong> isimli iki ciltlik \u00fcnl\u00fc eseriyle ortaya koymu\u015ftur. Bu kitap, yazd\u0131\u011f\u0131 tarih kitab\u0131n\u0131n \u00f6ns\u00f6z\u00fc mahiyetindedir. \u0130bn-iHaldun tarihte ilk defa sosyal hayat\u0131n objektif ve determinizme ba\u011fl\u0131 bir yorumunu yaparak, oradan genellemelere varmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve dolay\u0131s\u0131yle sosyoloji ilminin temellerini atm\u0131\u015ft\u0131r. O, sosyoloji ilmine \u0130lm-i Tabiat-i Umran ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. \u0130nsanlar\u0131n cemiyetler halinde birbirleriyle yard\u0131mla\u015farak memleketleri imar etmelerini ve ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7in gereken ge\u00e7inme vas\u0131talar\u0131n\u0131, sebeplerini, aletlerini haz\u0131rlamalar\u0131n\u0131\u201cUmran\u201d kelimesiyle ifade etmi\u015ftir. Ancak bu ilmin siyaset, ahlak, hitabet ve ba\u015fka ilim ve fen c\u00fcmlesinden olmay\u0131p, kendi ba\u015f\u0131na bir ilim oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Auguste Comte, ferdin psikolojik davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 dahi, sosyal kaynakl\u0131 kabul ederek, ferd\u00ee ruhlar\u0131 inkar edici bir metodla sosyolojisini kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda, Auguste Comte, sosyal hayat\u0131n ilk pozitif ve objektif yorumcusu olmak \u00f6nceli\u011fine de sahiptir. Auguste Comte\u2019un ferdin her \u015feyini cemiyete ba\u011flayan bu a\u015f\u0131r\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 di\u011fer sosyologlar taraf\u0131ndan \u015fiddetle tenkit edilmi\u015ftir. Karl Marx<\/strong> ise cemiyetleri, her t\u00fcrl\u00fc ba\u011flant\u0131dan ayr\u0131, yaln\u0131zca madd\u00ee ba\u011flarla birbirine ba\u011flam\u0131\u015f insan gruplar\u0131 \u015feklinde ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ikisinin insanl\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7mi\u015fi ve toplumlar hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri tamamen farkl\u0131d\u0131r. Karl Marx\u2019tan sonra Almanya\u2019da yeti\u015fen Weber<\/strong> eski \u00c7in, Hindistan ve Modern Avrupa\u2019n\u0131n dini ve sosyal sistemleri hakk\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulundu. Elde etti\u011fi bilgileri Marx\u2019tan daha detayl\u0131\u00a0 olarak ortaya koymu\u015ftur. Weber, \u00fcretimin sosyal organizasyonu hakk\u0131nda Marx\u2019\u0131n yolunu takip ettiyse de, sonunda bir toplumun politik ideolojisiyle sistemlerinin ayr\u0131 h\u00fcrriyetlere sahip oldu\u011funu belirtti. Fransa\u2019da Emile Durkheim<\/strong>, Auguste Comte\u2019u takip ederek sosyoloji ilmini geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u00d6zellikle \u201ckollektif ruh\u201d ile \u201cferd\u00ee ruh\u201du birbirinden ay\u0131r\u0131p birincisini ikincisine \u00fcst\u00fcn tutarak, sosyolojiyle psikolojinin konular\u0131n\u0131 birbirlerinden ay\u0131rmay\u0131 denedi. Auguste Comte\u2019unun hatalar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmeye ba\u015flad\u0131 ve bunda da ba\u015far\u0131l\u0131 oldu.<\/p>\n Frans\u0131z sosyologlar\u0131ndan deneysel sosyolojinin kurucusu F. Le Play<\/strong> (1806-1882) ise, sosyoloji terimini be\u011fenmeyerek yerine Science Social teriminin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 tavsiye etti.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyoloji alan\u0131nda herbiriyle bo\u011fu\u015fan, ters d\u00fc\u015fen ve \u00e7at\u0131\u015fan bir\u00e7ok ekoller bulunmaktad\u0131r. Sosyal olaylar\u0131 ve toplumlar\u0131 a\u00e7\u0131klay\u0131\u015f tarz\u0131na g\u00f6re ekollerin aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar meydana gelmi\u015ftir. Bu ekollerin bir k\u0131sm\u0131 \u015funlard\u0131r: Co\u011frafyac\u0131 ekol\u00fc, mekanik ekol\u00fc, demografi ekol\u00fc, antropoloji ekol\u00fc, Darwinci ekol\u00fc, pozitivist teori ekol\u00fc, Durkheimciler, Str\u00fckt\u00fcralistler, ekonomist ekol\u00fc, hukuk\u00e7u ekol\u00fc, d\u00eeni temel alanlar, t\u00f6reyi-adeti-ahlak\u0131 temel alanlar, Le Playciler, Bilimsel sosyoloji ekol\u00fc, b\u00fct\u00fcnc\u00fc (ge\u015ftalt) ekol\u00fc.<\/strong><\/p>\n Ayr\u0131ca psikolojiden etkilenen ekoller olarak \u015funlar say\u0131labilir: \u0130\u00e7g\u00fcd\u00fcy\u00fc temel alanlar (Freud, Hans Bl\u00fcher…), i\u00e7ebak\u0131\u015f ekol\u00fc,\u00a0 davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 ekol\u00fc<\/strong>.<\/p>\n Sosyolojinin konusunu tayinde, konular\u0131n\u0131 yorumlamada, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve sistemler, bu ilim alan\u0131nda a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmaktad\u0131r.\u00a0 Sosyoloji ilmi k\u0131sa zamanda ba\u015far\u0131l\u0131 ad\u0131mlar atarak geli\u015fmi\u015ftir. \u00c7a\u011fda\u015f sosyologlardan P.Sorokin, A.Toynbee, Prof. C. Zimmerman gibi sosyologlar\u0131n bu ilim konusunda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dikkati \u00e7ekmektedir. \u00d6zellikle P. Sorokin \u00c7a\u011fda\u015f Sosyoloji Teorileri adl\u0131 kitab\u0131nda, b\u00fct\u00fcn Sosyoloji, insan\u0131n sosyal hayat\u0131n\u0131 inceler. \u0130nsanlar yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bir gere\u011fi olarak toplu olarak ya\u015farlar. Toplu halde ya\u015fayan insanlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirine etki etmesi sonucu toplumda birtak\u0131m ortak ili\u015fkiler meydana gelir. Sosyoloji, topluluk halinde ya\u015fayan insanlar\u0131n birbirlerini kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak etkilemesinden meydana gelen sosyal kurulu\u015f ve ili\u015fkileri inceler. Sosyolojinin konusunu te\u015fkil eden sosyal hayata sosyal ger\u00e7ek denir. Sosyal ger\u00e7eklik incelenirken grup kavram\u0131 \u00fczerinde \u00f6nemle durulur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sosyoloji Bilim Adamlar\u0131 Kimlerdir? Sosyoloji, insan gruplar\u0131n\u0131n yap\u0131lar\u0131n\u0131, fonksiyonlar\u0131n\u0131, bu yap\u0131 ve fonksiyonlardan meydana gelen de\u011fi\u015fmeleri, bu de\u011fi\u015fmeler sonucu\u00a0meydana \u00e7\u0131kan sosyal problemleri, k\u0131saca, her t\u00fcrl\u00fc sosyal hadise, vaka ve te\u015fekk\u00fcl\u00fc…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10177,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[1588,1589,1587,2489],"class_list":["post-3761","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-toplum","tag-auguste-comte","tag-ibn-i-haldun","tag-sosyoloji","tag-sosyolojinin-kurucusu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3761"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3761"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12211,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3761\/revisions\/12211"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Sosyoloji’nin kurucusu<\/h3>\n
Sosyoloji terimini ilk defa kullanan, 19. y\u00fczy\u0131lda ya\u015f\u0131yan Frans\u0131z sosyolo\u011fu Auguste Comte\u2019tur.<\/h3>\n
\nklasik sosyologlar\u0131 tenkit etmekte, mevcut sosyoloji ekollerinin yetersizliklerini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\nSosyolojinin konusu<\/h2>\n