{"id":3764,"date":"2012-02-19T01:40:40","date_gmt":"2012-02-18T23:40:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3764"},"modified":"2016-12-24T18:32:49","modified_gmt":"2016-12-24T16:32:49","slug":"sporu-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=3764","title":{"rendered":"Sporu kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Spor insanlar\u0131n bireysel veya toplu olarak bedensel ve d\u00fc\u015f\u00fcnce yetenklerini kendine ve bir rakibine kar\u015f\u0131, \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir d\u00fczen i\u00e7inde ba\u015far\u0131 kazanmaya y\u00f6nelik ve m\u00fccadele heyecan\u0131n\u0131 ya\u015famak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 beden hareketlerinin b\u00fct\u00fcn\u00fcne verilen genel\u00a0isimdir. Futbol, hentbol, voleybol, binicilik, kayak, avc\u0131l\u0131k, denizcilik, g\u00fcre\u015f, atletizm, basketbol gibi bran\u015flar sporun \u00e7e\u015fitli dallar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Sporu zevk i\u00e7in yapanlara amat\u00f6r sporcu, meslek haline getirip, bundan para kazananlara ise profesyonel sporcu denir. Spor y\u00f6netmeliklerine g\u00f6re amat\u00f6r ve profesyonel sporcular\u0131n g\u00f6sterileri ve faaliyetleri birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Spor ayn\u0131 zamanda geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde turizm sanayiini de destekleyen bir kaynakt\u0131r. Uluslararas\u0131 m\u00fcsabakalar, tarih\u00ee ve turistik yerlerin, sporcular\u0131n ve seyircilerin ziyareti arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yurtd\u0131\u015f\u0131nda tan\u0131t\u0131lmas\u0131na sebep olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n \u00e7ok eski zamanlardan beri gerek bireysel, gerekse toplu olarak sportif faaliyetlerde bulundu\u011funu tarihi kaynaklar\u00a0 yazmaktad\u0131r. V\u00fccut hareketleriyle ilgili sportif faaliyetlere b\u00fct\u00fcn medeniyetlerin be\u015fi\u011fi olarak kabul edilen Orta Asya ve Anadolu\u2019nun co\u011frafi b\u00f6l\u00fcmlerinde rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu b\u00f6lgelerde medeniyetlerin bir \u00e7o\u011fu v\u00fccut hareketlili\u011fine \u00f6nem vermektedir.<\/p>\n<p>M.\u00d6. 4000 senelerinde ya\u015fam\u0131\u015f Asur, Babil, Hitit ve S\u00fcmer uygarl\u0131klar\u0131nda ok ve m\u0131zrakla avlanma me\u015fhurdu. Babil-Ki\u015f\u2019te yap\u0131lan bir arkeolojik kaz\u0131da S\u00fcmerlere ait iki tekerlekli ve d\u00f6rt ko\u015fumlu bir yar\u0131\u015f arabas\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, sporun tarihinin ne kadar eski oldu\u011fu hakk\u0131nda bilgi vermektedir.\u00a0 Tarih\u00ee G\u0131lgam\u0131\u015f destan\u0131nda da, S\u00fcmerlerin de\u011fi\u015fik sportif faaliyetlerde bulundu\u011fu yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Eski M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n v\u00fccut g\u00fczelliklerini korumak i\u00e7in jimnastik hareketlerine ve g\u00fcre\u015fe \u00f6nem verdikleri, Orta Nil kenar\u0131ndaki Beni Hasan Mezarl\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lan kaz\u0131lardan anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk ve Orta\u00e7a\u011flarda Romal\u0131lar ve Yunanl\u0131larda sportif faaliyetler g\u00f6r\u00fclmektedir. Romal\u0131larda baz\u0131 sporlar\u0131n vah\u015fice yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihi bir ger\u00e7ektir. Romal\u0131lar\u0131n z\u0131rhl\u0131 eldivenlerle yumruk d\u00f6v\u00fc\u015f\u00fc yapmalar\u0131, Yunanl\u0131lar\u0131n g\u00fcre\u015f sporunda kol k\u0131rmay\u0131, boyun koparmay\u0131, tekme atmay\u0131 serbest ederek izin vermeleri bunlara misaldir. Eski Romal\u0131lar\u0131n spor yapmaktaki gayesi gen\u00e7leri sava\u015fa haz\u0131rlamakt\u0131. Orta\u00e7a\u011fda da gen\u00e7leri sava\u015fa haz\u0131rlama\u011fa \u00f6nem verildi. Bu devirde daha \u00e7ok asil ailelerin \u00e7ocuklar\u0131 spor yapabiliyordu.<\/p>\n<p>Zaman\u0131m\u0131zdaki spor, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ba\u015flad\u0131. Yap\u0131lan spor reformlar\u0131yla gen\u00e7ler aras\u0131nda spor hevesi canland\u0131r\u0131ld\u0131.\u00a0 Kul\u00fcpler, tak\u0131mlar kuruldu, yar\u0131\u015fmalar d\u00fczenlendi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki milletleraras\u0131 spor faaliyetleri d\u00fcnya gen\u00e7lerini birbirine kayna\u015ft\u0131rmakta, aralar\u0131nda efendice m\u00fccadele r\u00fbhunu geli\u015ftirmektedir. Sporun genel esaslar\u0131 ahlaka, ne olursa olsun kazanmay\u0131<br \/>\ngaye edinmeyen bir do\u011fruluk kural\u0131na dayan\u0131r. Bu do\u011frulu\u011fun s\u00fcrekli olarak sa\u011flanabilmesi i\u00e7in b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bir tak\u0131m kurallar konulmu\u015ftur. Sporun en \u00f6nemli esaslar\u0131ndan biri rekordur. Rekor belirli bir bran\u015f\u0131n, belirli bir zaman dilimi i\u00e7inde var\u0131lan en y\u00fcksek derecesini g\u00f6sterir. Bunun tespiti i\u00e7in kronometre, \u015feritmetre gibi \u00e7e\u015fitli \u00f6l\u00e7\u00fc aletleri kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Sporun bir\u00e7ok dal\u0131 vard\u0131r. Bunlardan, baz\u0131lar\u0131 bireysel, baz\u0131lar\u0131 da toplu veya tak\u0131m halinde yap\u0131l\u0131r. Futbol, basketbol, voleybol, k\u00fcrek, hentbol gibi sporlar tak\u0131m halinde, binicilik, y\u00fczme, tenis, eskrim, judo, boks, g\u00fcre\u015f, avc\u0131l\u0131k gibi sporlar ise ferd\u00ee yap\u0131l\u0131r. Milletlerin her sporda ayn\u0131 ba\u015far\u0131y\u0131 g\u00f6steremedikleri, bilinen bir ger\u00e7ektir. \u0130ngilizler futbolda, Amerikal\u0131lar beyzbolda, T\u00fcrkler, Slavlar ise g\u00fcre\u015fte \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. D\u00fcnyam\u0131z ayn\u0131 anda \u00e7e\u015fitli iklim \u015fartlar\u0131na sahip oldu\u011fu i\u00e7in, so\u011fuk \u00fclkelerde geli\u015fen k\u0131\u015f sporlar\u0131, s\u0131cak \u00fclkelerde bilinmemektedir. Bunun yan\u0131nda co\u011fraf\u00ee \u00f6zellikler insanlar\u0131n v\u00fccut yatk\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n baz\u0131 sporlarda geli\u015fmesinde, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise yap\u0131lmamas\u0131nda b\u00fcy\u00fck rol oynamaktad\u0131r. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin e\u011fitim kurulu\u015flar\u0131 spora ve spor temaslar\u0131na \u00e7ok \u00f6nem vermektedirler. Okullarda \u00e7e\u015fitli sporlar yap\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca s\u0131rf sporla u\u011fra\u015fan kul\u00fcpler bulunmaktad\u0131r. Bu kul\u00fcplerin baz\u0131lar\u0131 \u00e7e\u015fitli spor bran\u015flar\u0131nda baz\u0131lar\u0131 sadece bir bran\u015fta faaliyet g\u00f6stermektedir. Kad\u0131n ve erkek yap\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki farktan dolay\u0131, her iki cins i\u00e7in se\u00e7ilen sporlar da farkl\u0131d\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 sporlar\u0131 erkekler, erkeklerin yapt\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 sporlar\u0131 ise kad\u0131nlar yapamamaktad\u0131r. Bir\u00e7ok spor dal\u0131 milletleraras\u0131 federasyonlar\u0131n denetimi ve kontrol\u00fc alt\u0131ndad\u0131r. Bu federasyonlarsa uluslararas\u0131 federasyonun \u00fcyesidir. Her \u00fclkede uluslararas\u0131 Olimpiyat Komitesine ba\u011fl\u0131 bir mill\u00ee olimpiyat komitesi vard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Spor insanlar\u0131n bireysel veya toplu olarak bedensel ve d\u00fc\u015f\u00fcnce yetenklerini kendine ve bir rakibine kar\u015f\u0131, \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir d\u00fczen i\u00e7inde ba\u015far\u0131 kazanmaya y\u00f6nelik ve m\u00fccadele heyecan\u0131n\u0131 ya\u015famak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 beden&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[1017,1586],"class_list":["post-3764","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-spor","tag-spor-2","tag-spor-dallari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3764"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3764"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6354,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3764\/revisions\/6354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}