{"id":4078,"date":"2012-12-04T02:54:08","date_gmt":"2012-12-04T00:54:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4078"},"modified":"2016-12-24T19:05:29","modified_gmt":"2016-12-24T17:05:29","slug":"torpidoyu-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4078","title":{"rendered":"Torpidoyu kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Torpido, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 patlay\u0131c\u0131 maddenin infil\u00e2k etmesi sonucu su\u00a0\u00fcst\u00fc ve denizalt\u0131 gemilerinin tahrip edilmelerini sa\u011flayan kendinden tahrikli, muhtelif y\u00f6nelme\u00a0kontrollar\u0131na s\u00e2hip k\u00fc\u00e7\u00fck bir denizalt\u0131ya benziyen su alt\u0131 sil\u00e2h\u0131d\u0131r. Torpido denizalt\u0131ndan, su \u00fcst\u00fc\u00a0gemisinden, hatt\u00e2 helikopter ve u\u00e7aktan do\u011frudan veya k\u0131sa menzilli bir f\u00fczeyle at\u0131labilir. Hedefe\u00a0yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 veya \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 vakit ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 patlay\u0131c\u0131 madde infil\u00e2k eder. Gemi sac\u0131n\u0131 y\u0131rtarak ve yang\u0131n\u00a0\u00e7\u0131kararak b\u00fcy\u00fck hasar meydana getirir. Torpido hareketli bir may\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<h2>Torpidonun \u0130cad\u0131<\/h2>\n<p>Torpidonun ke\u015ffi 1866 senesinde bir \u0130ngiliz m\u00fchendisi olan <strong>Robert Whitehead<\/strong>\u2019e \u00e2ittir. Bir may\u0131na<br \/>\nbas\u0131n\u00e7l\u0131 hava sistemi koyarak yap\u0131lan bu t\u00fcr torpidolar ilk olarak 1877-1878 Osmanl\u0131-Rus Sava\u015f\u0131nda<br \/>\nkullan\u0131lm\u0131\u015f ve Batum\u2019da bir Osmanl\u0131 Kruvaz\u00f6r\u00fc torpido ile bat\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 1904 senesindeyseJaponlar,<br \/>\nRuslara kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131klar\u0131 sava\u015fta torpidoyu ba\u015far\u0131yla kulland\u0131lar. Birinci D\u00fcny\u00e2 Sava\u015f\u0131nda Alman<br \/>\ndenizalt\u0131lar\u0131n\u0131n att\u0131klar\u0131 torpidolarla, toplam tonaj\u0131 1,5 milyon tonu a\u015fan bir\u00e7ok \u0130ngiliz tic\u00e2r\u00ee gemisi<br \/>\nsular\u0131n dibine gitti. Bu sava\u015fta torpido ile bat\u0131r\u0131lan \u0130ngiliz sava\u015f gemilerinin say\u0131s\u0131 altm\u0131\u015f\u0131n \u00fczerindedir.<br \/>\n\u0130kinci D\u00fcny\u00e2 Sava\u015f\u0131ndaysa torpidoyla bat\u0131r\u0131lan tic\u00e2r\u00ee gemi tonaj\u0131 14 milyon tonu a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sava\u015fta<br \/>\n200\u2019den fazla da sava\u015f gemisi ayn\u0131 \u015fekilde batm\u0131\u015ft\u0131r. Amerikan denizalt\u0131lar\u0131n\u0131n Pasifik Okyanusunda<br \/>\nbat\u0131rd\u0131klar\u0131 Japon gemilerinin toplam tonaj\u0131 5 milyon ton civ\u00e2r\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Torpidolar yap\u0131 ve kullanma maksatlar\u0131na g\u00f6re muhteliftir. Eski teknolojiyle yap\u0131lan torpidolar buhar<br \/>\nkuvvetiyle tahrik edilmektedir. Bu t\u00fcr torpidolar ayn\u0131 zamanda bir tabanca mermisi gibi ilk<br \/>\ny\u00f6nlendirildi\u011fi do\u011frultuda giderler. Hedefi ka\u00e7\u0131rma ihtim\u00e2lleri fazlad\u0131r. Elektrik motoruyla tahrikli ve<br \/>\nakustik y\u00f6nlendirme sistemlerini h\u00e2iz torpidolarsa hem uzun menzilli hem de hedefin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131<br \/>\ng\u00fcr\u00fclt\u00fcye y\u00f6neldi\u011fi i\u00e7in hedefi yakalama imk\u00e2n\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>Torpidolar ne kadar modern olurlarsa olsunlar, hedeflerini vurmad\u0131k\u00e7a i\u015fe yaramaz ve batarak<br \/>\nkaybolurlar. Bu bak\u0131mdan torpidolar at\u0131lmadan evvel hedef analizi yapan at\u0131\u015f kontrol sistemlerinde<br \/>\nhedefin cinsi, h\u0131z\u0131, y\u00f6n\u00fc, derinli\u011fi; deniz suyunun tuzlulu\u011fu, yo\u011funlu\u011fu, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, ak\u0131nt\u0131s\u0131 ve torpidonun<br \/>\nat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gemi veya u\u00e7a\u011f\u0131n h\u0131z\u0131, y\u00f6n\u00fc, derinli\u011fi hassas bir \u015fekilde tespit edilerek hesaplan\u0131r ve ilk<br \/>\nde\u011ferler torpidoya bu hesaplardan \u00e7\u0131kan neticelere g\u00f6re verilir. Torpidoya verilen ilk de\u011ferler ilk<br \/>\nhareket h\u0131z\u0131, mes\u00e2fe, h\u0131z, a\u00e7\u0131 ve derinliktir. Torpido tahrik sistemleri bu de\u011ferlere g\u00f6re kendini<br \/>\nayarlayarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Tel g\u00fcd\u00fcml\u00fc torpidolarda bu de\u011ferler belli bir menzile kadar her an de\u011fi\u015ftirilebilir.<br \/>\nTorpidolar, um\u00fbmiyetle torpido kovan\u0131ndan havayla veya torpidonun kendi pervane g\u00fcc\u00fcyle at\u0131l\u0131rlar.<br \/>\nSu \u00fcst\u00fc gemilerinden havadan denize ve denizalt\u0131 gemilerinden denizden tekrar denize d\u00f6necek<br \/>\n\u015fekilde havaya at\u0131lan roketli, akustik, kl\u00e2sik ve n\u00fckleer ba\u015fl\u0131kl\u0131 torpidolar da vard\u0131r. Roketli torpidolarla<br \/>\nmenzil \u00e7ok uzam\u0131\u015f olur. Normal olarak torpido suya girdikten sonra en fazla 10 kilometre gider.<br \/>\nN\u00fckleer ba\u015fl\u0131kl\u0131 torpidolarda bu menzil 60-70 kilometreyi bulur<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Torpido, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 patlay\u0131c\u0131 maddenin infil\u00e2k etmesi sonucu su\u00a0\u00fcst\u00fc ve denizalt\u0131 gemilerinin tahrip edilmelerini sa\u011flayan kendinden tahrikli, muhtelif y\u00f6nelme\u00a0kontrollar\u0131na s\u00e2hip k\u00fc\u00e7\u00fck bir denizalt\u0131ya benziyen su alt\u0131 sil\u00e2h\u0131d\u0131r. Torpido denizalt\u0131ndan, su \u00fcst\u00fc\u00a0gemisinden,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[345],"tags":[2124],"class_list":["post-4078","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-askeri","tag-torpido"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4078"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4078"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6423,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4078\/revisions\/6423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}