{"id":4161,"date":"2012-12-13T01:42:36","date_gmt":"2012-12-12T23:42:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4161"},"modified":"2018-02-24T17:17:45","modified_gmt":"2018-02-24T15:17:45","slug":"yorungeyi-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4161","title":{"rendered":"Y\u00f6r\u00fcngeyi kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Y\u00f6r\u00fcnge \u00e7ekim merkezi etr\u00e2f\u0131nda\u00a0bir cismin \u00e7izdi\u011fi d\u00f6ner hata verilen add\u0131r. Y\u00f6r\u00fcngenin bir ba\u015fka ad\u0131 da mahrektir. Y\u00f6r\u00fcnge bir atom \u00e7ekirde\u011fi\u00a0etr\u00e2f\u0131nda bu atoma \u00e2it elektronlar\u0131n hareketlerini t\u00e2rif etmede kullan\u0131labilece\u011fi gibi, g\u00fcne\u015f sistemine \u00e2it\u00a0gezegenlerin g\u00fcne\u015f etr\u00e2f\u0131nda d\u00f6nme hatt\u0131 olarak da bilinir. D\u00fcny\u00e2n\u0131n kendi etraf\u0131nda ve g\u00fcne\u015f\u00a0etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ilk s\u00f6yleyenlerin Arap d\u00fcnyas\u0131 astronomlar\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenmektedir.<\/p>\n<p>M\u00eel\u00e2di 1000 y\u0131llar\u0131nda astronomi ile u\u011fra\u015fan arap alimleri\u00a0gezegenlerin y\u00f6r\u00fcngeleri hakk\u0131nda inceleme ve a\u00e7\u0131klamalar yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>1609<\/strong> senesinde ise <strong>Kepler<\/strong>, D\u00fcny\u00e2n\u0131n g\u00fcne\u015f etr\u00e2f\u0131nda elips bi\u00e7iminde bir y\u00f6r\u00fcnge\u00a0\u00fczerinde d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ispatlam\u0131\u015ft\u0131r. Atomlara \u00e2it elektronlar\u0131n \u00e7ekirdek etr\u00e2f\u0131nda\u00a0muhtelif cins ve \u00f6zelliklerde y\u00f6r\u00fcngelerde d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc <strong>Rutherford<\/strong> ve <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/niels-bohr-kimdir\/\"><strong>Bohr<\/strong><\/a> teori h\u00e2line getirerek \u00eez\u00e2h\u00a0etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Y\u00f6r\u00fcnge bir merkeze g\u00f6re d\u00e2ire olabilece\u011fi gibi, merkezi kay\u0131k d\u00e2ire veya elips de olabilir. Elips<br \/>\ny\u00f6r\u00fcngede iki odak noktas\u0131 ile farkl\u0131 \u00e7ap vard\u0131r. Elipsteki bu iki farkl\u0131 \u00e7apa elipsin b\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck<br \/>\nekseni denir. Elipsin b\u00fcy\u00fck eksen orta noktas\u0131ndan odak noktas\u0131na mes\u00e2fesinin, b\u00fcy\u00fck eksen yar\u0131s\u0131na<br \/>\noran\u0131 elipsin egzantrisitesi olarak t\u00e2rif edilir. Egzantrisitesi s\u0131f\u0131r olan elips bir d\u00e2iredir. Egzantrisite 0 ile<br \/>\n1 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e elips y\u00f6r\u00fcnge bas\u0131kla\u015f\u0131r. Egzantrisitesi bir olan elipse parabol denir.<\/p>\n<p>Bir g\u00f6k cisminin etr\u00e2f\u0131nda d\u00f6nen di\u011fer bir g\u00f6k cismi bir elips \u00e7iziyor ve s\u00e2bit g\u00f6k cismi elipsin bir<br \/>\noda\u011f\u0131nda yer al\u0131yorsa elipsin odak noktas\u0131na en yak\u0131n noktas\u0131na \u201cperihelion\u201d; en uzak noktas\u0131na da<br \/>\n\u201caphelion\u201d denir. D\u00f6nen g\u00f6k cisminin y\u00f6r\u00fcnge h\u0131z\u0131 perihelionda en b\u00fcy\u00fck de\u011ferine ula\u015f\u0131r. Y\u00f6r\u00fcnge bir<br \/>\nd\u00fczlem i\u00e7inde yer al\u0131r. D\u00f6nen her g\u00f6k cisminin bir y\u00f6r\u00fcnge d\u00fczlemi vard\u0131r. D\u00fcny\u00e2n\u0131n y\u00f6r\u00fcnge<br \/>\nd\u00fczlemine ekliptik d\u00fczlemi denir. Di\u011fer gezegenlerin y\u00f6r\u00fcnge d\u00fczlemlerinin uzaydaki konumu ekliptik<br \/>\nd\u00fczlemiyle yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131 ile t\u00e2rif edilir.<\/p>\n<p>Uzay cisimlerinin bir merkez etr\u00e2f\u0131nda y\u00f6r\u00fcnge hatt\u0131nda hareket edebilmeleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir enerjiye<br \/>\nihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Atom \u00e7ekirde\u011fi etraf\u0131nda \u00e7e\u015fitli kuantum seviyelerindeki elektronlar\u0131n da<br \/>\ny\u00f6r\u00fcngelerinde d\u00f6n\u00fc\u015fleri bir enerji iledir. Bu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck g\u00f6r\u00fcnmez enerjinin bu cisimlere ne zaman, ne<br \/>\n\u015fekilde, nas\u0131l verildi\u011fi, Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2n\u0131n kudretine i\u015f\u00e2ret eden s\u0131rlardan bir s\u0131rd\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n bu g\u00fcnk\u00fc fen<br \/>\nbilgisi, hen\u00fcz bunu anlayabilecek seviyede de\u011fildir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u00f6r\u00fcnge \u00e7ekim merkezi etr\u00e2f\u0131nda\u00a0bir cismin \u00e7izdi\u011fi d\u00f6ner hata verilen add\u0131r. Y\u00f6r\u00fcngenin bir ba\u015fka ad\u0131 da mahrektir. Y\u00f6r\u00fcnge bir atom \u00e7ekirde\u011fi\u00a0etr\u00e2f\u0131nda bu atoma \u00e2it elektronlar\u0131n hareketlerini t\u00e2rif etmede kullan\u0131labilece\u011fi gibi, g\u00fcne\u015f&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[1379,2728,1378,2146],"class_list":["post-4161","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-bohr","tag-kepler","tag-rutherford","tag-yorunge"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4161"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4161"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9942,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4161\/revisions\/9942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}