{"id":4431,"date":"2015-03-04T20:36:09","date_gmt":"2015-03-04T18:36:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4431"},"modified":"2018-02-26T03:13:27","modified_gmt":"2018-02-26T01:13:27","slug":"gunleri-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4431","title":{"rendered":"G\u00fcnleri kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Bir hafta yedi g\u00fcnden olu\u015fmaktad\u0131r. Eski kay\u0131tlarda g\u00fcnlere isimler verilirken ya say\u0131lardan yada kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden esinlenilmi\u015ftir. Hafta kelimesi Fars\u00e7a olup yedi anlam\u0131na gelmektedir. G\u00fcn adlar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e&#8217;de Arap\u00e7a isimler ve Fars\u00e7a say\u0131lardan olu\u015fur. Yedi g\u00fcnl\u00fck hafta astronomik bir temele dayanmamaktad\u0131r; Mezopotamya bulu\u015fudur. Ahd-i Atik yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 anlat\u0131rken, alt\u0131 g\u00fcnde yap\u0131lanlar\u0131 sayar ve &#8220;Ve Allah yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi yedinci g\u00fcnde bitirdi ve yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015ften yedinci g\u00fcnde istirahat etti,&#8221; diyerek yedinci g\u00fcn\u00fcn kutsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir ve haftay\u0131 tamamlar. G\u00fcn adlar\u0131n\u0131n k\u00f6keni nedir ve g\u00fcnleri kim buldu.<\/p>\n<p>Babillilerin haftan\u0131n yedi g\u00fcn\u00fcne o zaman bilinen be\u015f gezegen ile g\u00fcne\u015f ve ay\u0131n ad\u0131n\u0131 vermeleri Hristiyan d\u00fcnyas\u0131nda da benimsendi. Romal\u0131lar\u0131n bir s\u00fcre kulland\u0131klar\u0131 sekiz g\u00fcnl\u00fck hafta M.S 321&#8217;de Constantinus taraf\u0131ndan yedi g\u00fcn olarak belirlendi, pazar g\u00fcn\u00fc birinci g\u00fcn ve tatil-ibadet g\u00fcn\u00fc olarak kabul edildi. Latincede bulunan gezegen sistemiyle Yahudilikten al\u0131nan, yaln\u0131zca Sebt g\u00fcn\u00fcne ad vererek di\u011ferlerini ona g\u00f6re numaraland\u0131ran gelenek bug\u00fcn Avrupa&#8217;da kar\u0131\u015f\u0131k olarak bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Gezegen sistemi en saf bi\u00e7imiyle Galce, Bretonca ve Germen \u00e7evirisiyle \u0130ngilizcedendir. En saf kilise bi\u00e7imi ise Portekizcede bulunur. Portekizce hafta &#8220;Domingo&#8221;yla (Latince dies Solis ve dies Dominica, G\u00fcne\u015f g\u00fcn\u00fc, Tanr\u0131&#8217;n\u0131n g\u00fcn\u00fc) ba\u015flar, &#8220;segunda feira&#8221;, &#8220;ter\u00e7a feira&#8221; ile devam ederek cumartesi g\u00fcn\u00fc &#8220;Sabado&#8221;yla (La-tince dies Saturni, dies Sabbatum) biter. En kar\u0131\u015fm\u0131\u015f sisteme sahip olan \u0130zlanda&#8217;da g\u00fcne\u015f ve ay g\u00fcnleri olan pazar, pazartesi d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fcnler sal\u0131 ve per\u015fembe i\u00e7in say\u0131, \u00e7ar\u015famba &#8220;mittwoch&#8221; Latince media hebdomas&#8217;tan, cumartesi &#8220;laugardagur&#8221; y\u0131kanma g\u00fcn\u00fc, cuma \u00f6teki \u0130skandinav g\u00fcnleri gibi oru\u00e7 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr: &#8220;f\u00f6studagur&#8221;.<\/p>\n<p>Arap\u00e7a g\u00fcn adlar\u0131 cuma hari\u00e7 say\u0131lardan olu\u015ftu\u011fu i\u00e7in yer vermiyoruz. \u00d6teki \u0130slam \u00fclkeleri, Malay dilinde oldu\u011fu gibi, Arap\u00e7a g\u00fcnleri benimsemi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Yoruba g\u00fcn adlar\u0131 &#8220;ojo aiku&#8221;, &#8220;ojo aje&#8221;, &#8220;ojo isegum&#8221;&#8230; \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck g\u00fcn\u00fc, kader g\u00fcn\u00fc, zafer g\u00fcn\u00fc, kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k g\u00fcn\u00fc, yarat\u0131l\u0131\u015f g\u00fcn\u00fc, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k g\u00fcn\u00fc ve \u00fc\u00e7 toplant\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Yoruba cada Arap\u00e7adan al\u0131nan adlar fonetik de\u011fi\u015fimle kullan\u0131l\u0131rken (jimoo, cuma; alaruba, \u00e7ar\u015famba; d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn, yevm\u00fcterbia) \u0130ngilizceden almanlar da \u00e7eviri\/yorum veya al\u0131ntlyla kullan\u0131l\u0131r (pazar &#8220;ojo&#8221; ismi tatil g\u00fcn\u00fc veya per\u015fembe monde, tosde, thursday). T\u00fcrk\u00e7e, Frans\u0131zca ve \u0130ngilizce g\u00fcn adlar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<p><strong>Pazartesi<\/strong>: Fars\u00e7a bazar ile T\u00fcrk\u00e7e erte. Frans\u0131zca lundi, \u0130ngilizce monday, Latince luna, \u0130ngilizce &#8220;moon&#8221; dan Ay g\u00fcn\u00fc.<\/p>\n<p><strong>Sal\u0131<\/strong>: Arap\u00e7a \u00fc\u00e7 anlam\u0131nda &#8220;salis&#8221;ten. Frans\u0131zca mardi, Mars g\u00fcn\u00fc. \u0130ngilizce tuesday, \u0130zlanda sava\u015f tanr\u0131s\u0131 Tyr&#8217;\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Tiu\/ Tiv &#8216;in g\u00fcn\u00fc.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ar\u015famba<\/strong>: Fars\u00e7a cihar d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve \u015fenbe g\u00fcn. Frans\u0131zca mlrcre-di, Merk\u00fcr&#8217;\u00fcn g\u00fcn\u00fc. \u0130ngilizce wednesday, Tiu&#8217;nun babas\u0131 Odin\/Voden&#8217;\u0131n g\u00fcn\u00fc<\/p>\n<p><strong>Per\u015fembe<\/strong>: Fars\u00e7a pen\u00e7 be\u015ften. Frans\u0131zca jeudi, J\u00fcpiter&#8217;in g\u00fcn\u00fc, \u0130ngilizce thursday, tanr\u0131 Thor&#8217;un g\u00fcn\u00fc.<\/p>\n<p><strong>Cuma<\/strong>: Arap\u00e7a &#8220;cem&#8221;den toplanma g\u00fcn\u00fc. Frans\u0131zca vendredi, Ven\u00fcs\u00fcn g\u00fcn\u00fc. \u0130ngilizce friday, Odin&#8217;in kar\u0131s\u0131 Frigg&#8217;in g\u00fcn\u00fc.<\/p>\n<p><strong>Cumartesi<\/strong>: Frans\u0131zca samedi, Latince sabbati dies, Sebt g\u00fcn\u00fc, \u0130ngilizce saturday, Sat\u00fcrn&#8217;\u00fcn g\u00fcn\u00fc.<\/p>\n<p><strong>Pazar<\/strong>: Fars\u00e7a bazar. Frans\u0131zca dimanche, Tanr\u0131&#8217;n\u0131n g\u00fcn\u00fc, \u0130ngilizce sunday, g\u00fcne\u015f g\u00fcn\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir hafta yedi g\u00fcnden olu\u015fmaktad\u0131r. Eski kay\u0131tlarda g\u00fcnlere isimler verilirken ya say\u0131lardan yada kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden esinlenilmi\u015ftir. Hafta kelimesi Fars\u00e7a olup yedi anlam\u0131na gelmektedir. G\u00fcn adlar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e&#8217;de Arap\u00e7a isimler ve&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6193,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92,22],"tags":[1816,1817,1815],"class_list":["post-4431","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-toplum","tag-gun-adlari","tag-gun-isimleri","tag-gunler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4431"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4431"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4435,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4431\/revisions\/4435"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}