{"id":4539,"date":"2015-03-18T01:51:11","date_gmt":"2015-03-17T23:51:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4539"},"modified":"2018-03-05T22:07:16","modified_gmt":"2018-03-05T20:07:16","slug":"sampuani-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4539","title":{"rendered":"\u015eampuan\u0131 kim buldu"},"content":{"rendered":"<h2><strong>\u015eampuan\u0131 kim icat etti?<\/strong><\/h2>\n<p>Eski M\u0131s\u0131rl\u0131lar sa\u00e7lar\u0131n\u0131 sitrik asitle y\u0131karlard\u0131. Y\u00fczy\u0131llarca evlerde yap\u0131lm\u0131\u015f kokuland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sitrik asit ve sabun kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 kullan\u0131ld\u0131. Kaynam\u0131\u015f suda sabuna soda veya potas katarak elde edilen kar\u0131\u015f\u0131m modern \u015fampuan\u0131n atas\u0131yd\u0131 ve orta\u00e7a\u011fdan itibaren evlerde \u00fcretilmekteydi.<\/p>\n<p>\u015eampuan s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u0130ngiltere&#8217;de Hindistan y\u00f6netimi Do\u011fu Hindistan Kumpanyas\u0131&#8217;ndan al\u0131n\u0131p h\u00fck\u00fcmete devredildi\u011finde \u00fclkeyi saran Hint modas\u0131 s\u0131ras\u0131nda yayg\u0131nla\u015ft\u0131. Hint\u00e7ede masaj yapmak anlam\u0131nda gelen &#8220;champo&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc bu anlam\u0131yla 1740&#8217;lardan itibaren Hindistan&#8217;dan s\u00f6z eden kitaplarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc, Hint modas\u0131 s\u0131ras\u0131nda kuaf\u00f6rler taraf\u0131ndan g\u00fcnl\u00fck \u0130ngilizceye sokuldu. Her d\u00fckk\u00e2n kendi &#8220;\u015fampuan&#8221;\u0131n\u0131 yap\u0131yor ve form\u00fcl\u00fcn\u00fc s\u0131r olarak sakl\u0131yordu.<\/p>\n<p>1890&#8217;larda Almanya&#8217;da ilk ger\u00e7ek deterjan temeline dayanan \u015fampuan \u00fcretilip Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda piyasaya \u00e7\u0131kt\u0131. Massachusettsli <strong>John Breck<\/strong>, kendi sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesini durdurmak i\u00e7in verdi\u011fi m\u00fccadele sonucu \u00fcretti\u011fi \u00f6zel \u015fampuanlar ve masaj tekniklerine dayanarak 1908&#8217;de g\u00fczellik salonu a\u00e7t\u0131. K\u0131sa s\u00fcrede \u015fampuanlar\u0131 piyasada sat\u0131lmaya ba\u015flad\u0131 ve 1930&#8217;da normal, 1933&#8217;te ya\u011fl\u0131 ve kuru sa\u00e7lar i\u00e7in \u015fampuan \u00fcretti.<\/p>\n<p>\u015eampuan, kir, ya\u011f, cilt par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 ve kepekleri sa\u00e7lar\u0131ndan temizlemek i\u00e7in kullan\u0131lan bir sol\u00fcsyon ve sa\u00e7 bak\u0131m\u0131 \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu kirleticiler zamanla sa\u00e7lar birikir ve ki\u015fisel hijyen ve bak\u0131ml\u0131 sa\u00e7lar\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131 gerekir. Do\u011fal bir ya\u011f olan sebumun sa\u00e7 derisini s\u0131y\u0131rmadan k\u0131llardan bu par\u00e7ac\u0131klar\u0131 \u00e7\u0131karmak gereklidir.<\/p>\n<h2>\u015eampuan\u0131n \u0130cad\u0131<\/h2>\n<p>\u015eampuan, o d\u00f6nemde antik kabileler taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle Hindistan kadar geri izlenebilir. \u0130ngiliz \u015fampuan\u0131 Hint k\u00f6kenli kelime &#8220;ch mpo&#8221; dan t\u00fcretilmi\u015ftir. Kullan\u0131m\u0131 1762 y\u0131l\u0131na kadar uzan\u0131yor. Ch mpo s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, ba\u015f\u0131n sa\u00e7 ya\u011f\u0131 ile masaj edilmesi eylemine at\u0131fta bulunuyor. Kuzey Hint topraklar\u0131nda ve dillerde var olan bir\u00e7ok benzer kelime vard\u0131. Bu uygulama \u0130ngiltere&#8217;de Bengali giri\u015fimci Sake Dean Mahomed taraf\u0131ndan benimsenmi\u015ftir. Londra&#8217;da \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u015fampuan ve k\u0131llar\u0131 bir buhar banyosunda masaj yapma eylemi ba\u015flatt\u0131. O ve kar\u0131s\u0131 daha sonra buhar ve t\u0131bbi banyoyu a\u00e7t\u0131lar. Terap\u00f6tik masaj olan m\u00fc\u015fterilere \u015fampiyon tedavileri \u00f6nerdi. Daha sonra William IV ve George IV&#8217;e &#8216;\u015eampuan Cerrah\u0131&#8217; oldu.<\/p>\n<p>1860&#8217;larda s\u00f6zc\u00fck yaln\u0131zca masaj yapmaktan, sa\u00e7 ve kafa derisini sabunla y\u0131kamaktan ge\u00e7ti. O zamandan \u00f6nce sa\u00e7lar\u0131 y\u0131kamak i\u00e7in normal sabun kullan\u0131ld\u0131 ancak geride kalan kalan\u0131n kal\u0131n filmi nedeniyle sa\u00e7lar\u0131 kuru b\u0131rakan, sa\u011fl\u0131ks\u0131z g\u00f6r\u00fcnen ve rahats\u0131z eden \u00f6zellikleri nadiren uyguland\u0131.<\/p>\n<h2>\u015eampunan\u0131n Bulunu\u015fu<\/h2>\n<p>\u015eampuan, sabun tra\u015f eden, otlar ekleyen ve bir kar\u0131\u015f\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren birka\u00e7 \u0130ngiliz sa\u00e7 stilisti taraf\u0131ndan i\u015flendi. \u015eifal\u0131 sa\u00e7lar ve parlakl\u0131k kazand\u0131rmak i\u00e7in otlar eklenmi\u015ftir. Kasey Herbert, \u015fampuan alan\u0131nda bilinen ilk mucitlerden biridir. Ayr\u0131ca k\u00f6keniyle atfedilmi\u015ftir. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda ticari \u015fampuan reklamlarda ve reklamlarda pazarlanmaktad\u0131r. 1924&#8217;te Canthrox \u015eampuar\u0131 i\u00e7in Amerikan Dergisi&#8217;nde yay\u0131nlanan bir reklam, kad\u0131nlar\u0131 g\u00f6ldeki sol\u00fcsyonla sa\u00e7lar\u0131n\u0131 y\u0131kamak i\u00e7in sergiledi. Rexall ba\u015fka bir \u015fampuan \u015firketi Sa\u00e7 G\u00fczelle\u015ftiricisi ve \u015eampuan\u0131 i\u00e7in reklam yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n<p>Orijinal \u015fampuan kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 bir \u00e7e\u015fit deterjan olan do\u011fal y\u00fczey aktif maddeler i\u00e7eriyordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, \u00e7o\u011fu \u015fampuan, Drene taraf\u0131ndan 1930&#8217;larda tan\u0131t\u0131lan sentetik y\u00fczey aktif maddeler i\u00e7eriyor.<\/p>\n<p><strong>Tarihte Kullan\u0131lanlar<\/strong><\/p>\n<p>Endonezya&#8217;da \u015fampuan\u0131n ilk formu pirin\u00e7 saplar\u0131 ve kabu\u011fundan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. K\u00fcl haline d\u00f6nd\u00fckleri ve su ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131ncaya kadar yak\u0131ld\u0131lar. Sa\u00e7lar\u0131 \u00e7ok kuru b\u0131rakt\u0131klar\u0131 i\u00e7in pek pop\u00fcler de\u011fildiler. Hindistan cevizi ya\u011f\u0131 daha sonra bir nemlendirici olarak piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Hindistan&#8217;da birka\u00e7 \u015fifal\u0131 bitki ve \u00f6z\u00fct bir \u015fampuan olarak kullan\u0131ld\u0131. \u00d6rne\u011fin kurutulmu\u015f Hint bekta\u015fi \u00fcz\u00fcm\u00fc ve ha\u015flanm\u0131\u015f sabunlar bir \u015fampuan haline getirildi. Sa\u00e7lar\u0131n\u0131n parlak, yumu\u015fak ve y\u00f6netilebilir hale getirildi\u011fi biliniyordu.<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n<p>Sake Dean Mahomed, champo terimini kulland\u0131, ancak sa\u00e7lar\u0131 asla y\u0131kamad\u0131. Bunun yerine ba\u015f masajlar\u0131n\u0131 yapt\u0131 ve onlara \u015fampuan veya \u015fampiyon tedavileri dedi. Sonu\u00e7 olarak, sabunu ve di\u011fer bitkileri kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131p k\u00f6p\u00fcrerek sa\u00e7lar\u0131n\u0131 y\u0131kamaya ba\u015flayan Kasey Herbert, \u015fampuan\u0131n mucidi oldu\u011fu s\u00f6yleniyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eampuan\u0131 kim icat etti? Eski M\u0131s\u0131rl\u0131lar sa\u00e7lar\u0131n\u0131 sitrik asitle y\u0131karlard\u0131. Y\u00fczy\u0131llarca evlerde yap\u0131lm\u0131\u015f kokuland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sitrik asit ve sabun kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 kullan\u0131ld\u0131. Kaynam\u0131\u015f suda sabuna soda veya potas katarak elde edilen kar\u0131\u015f\u0131m&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10980,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,18],"tags":[1861],"class_list":["post-4539","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ev","category-saglik","tag-sampuan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4539"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4539"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4539\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10981,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4539\/revisions\/10981"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}