{"id":4584,"date":"2015-03-23T03:29:46","date_gmt":"2015-03-23T01:29:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4584"},"modified":"2016-12-26T19:26:29","modified_gmt":"2016-12-26T17:26:29","slug":"takim-elbiseyi-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4584","title":{"rendered":"Tak\u0131m Elbiseyi kim buldu"},"content":{"rendered":"<p><strong>Tak\u0131m Elbiseyi kim buldu,\u00a0Tak\u0131m Elbiseyi kim\u00a0icat etti.\u00a0<\/strong>Tak\u0131m elbisenin siyah rengi 16. y\u00fczy\u0131lda d\u00fcnya imparatorlu\u011fu kurmaya niyetlenen, bir yandan Amerika&#8217;ya gemiler g\u00f6nderirken bir yandan da \u00f6nce Yahudi sonra M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 s\u00fcrg\u00fcn veya din de\u011fi\u015ftirme se\u00e7eneklerinden birini se\u00e7meye zorlayan, sonra da din de\u011fi\u015ftirenlerin safkan olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131land\u0131\u011f\u0131 bir toplum yaratan ve Engizisyon mahkemelerini kuran \u0130spanyol Katolik krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n sofu ciddiyetinden kaynaklan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Avrupa&#8217;ya \u0130spanya&#8217;dan yay\u0131ld\u0131. Pantolon, yelek ve ceketin ayn\u0131 kuma\u015ftan olmas\u0131 Fransa&#8217;da 1860&#8217;larda yayg\u0131nla\u015ft\u0131. At binmenin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle ceketin kuyru\u011fu iki par\u00e7al\u0131 yap\u0131l\u0131yor, r\u00fczg\u00e2rdan korunmak i\u00e7in gerekti\u011finde yaka kapat\u0131labilsin diye yakaya da ilik a\u00e7\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n<p>1890&#8217;larda tak\u0131m elbise i\u015f hayat\u0131n\u0131n gerekliliklerinden biri oldu. Bi\u00e7imine g\u00f6re d\u00fc\u011fmelerin kapanm\u0131\u015f veya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 sayg\u0131 ve g\u00f6rg\u00fc ifadesi haline geldi. \u00d6rne\u011fin kruvaze ceketin daima ilikli olmas\u0131 mua\u015feret kural\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Ceket Avrupa dillerine, \u0130spanyolca &#8220;jaco&#8221;, Eski Frans\u0131zca &#8220;jaquet&#8221;, Frans\u0131zca &#8220;jaquette \u0130talyanca &#8220;giacchetta&#8221;, \u0130ngilizce &#8220;jacket&#8217; Al-manca &#8220;Jacke&#8221; veya &#8220;Joppe&#8221; bi\u00e7imleriyle yay\u0131ld\u0131; k\u00f6k\u00fc Arap\u00e7a &#8220;sakk&#8221;tan geliyordu.<\/p>\n<p>Tak\u0131m elbiseyi b\u00fct\u00fcnleyen yelek ise eskiden yaz k\u0131\u015f giyilirdi. Arkas\u0131 pamuklu, k\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 s\u00fcet deri olan yelekler tak\u0131m elbise giymeyen esnaf, \u00f6zellikle bal\u0131k\u00e7\u0131lar gibi so\u011fukta ve a\u00e7\u0131k havada \u00e7al\u0131\u015fanlar taraf\u0131ndan tercih edilen bir giysi oldu. Yele\u011fin i\u00e7ine kazak giyilmeye ba\u015flan\u0131rken, yeleklerin cepleri b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcp \u00e7o\u011falt\u0131larak i\u015flevselle\u015ftirildi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de tak\u0131m elbise, Avrupa tarz\u0131 ba\u015fl\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda Tanzimat d\u00f6neminden itibaren memur kesiminden ba\u015flayarak yerle\u015fmi\u015fti. II. Mahmud saray g\u00f6revlilerinden H\u00fcsn\u00fc ve Ayn\u0131 beyleri setre pantolon giydirerek \u00e7ar\u015f\u0131ya yollam\u0131\u015f, halk\u0131n tepkisini \u00f6l\u00e7mek istemi\u015fti. \u00c7ar\u015f\u0131da beylerin bir par\u00e7alanmad\u0131\u011f\u0131 kal\u0131nca da, ramazan ay\u0131nda olundu\u011fu i\u00e7in, ikisini de oru\u00e7 yedikleri su\u00e7lamas\u0131yla kabahatli bulup s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Padi\u015fah\u0131n arzusu ger\u00e7ekle\u015fip Bat\u0131 tarz\u0131 k\u0131yafet, memurlardan ba\u015flayarak benimsendi, ancak tak\u0131m elbisenin yerli bi\u00e7imleri ve a\u015famalar\u0131 da oldu: \u0130stanbulin: \u0130stanbullu terzilerin bulu\u015fuydu; sade ve uzun etekli, d\u00fcz yakal\u0131 setrenin alaturka bi\u00e7imiydi. 1860&#8217;larda dizkapa\u011f\u0131na kadar uzan\u0131r, beli dar, omuzlar\u0131 ve ete\u011fi geni\u015fti. 1890&#8217;larda ete\u011fi k\u0131sald\u0131, darald\u0131. Tanzimat d\u00f6neminde resmi k\u0131yafet niteli\u011fi kazand\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tak\u0131m Elbiseyi kim buldu,\u00a0Tak\u0131m Elbiseyi kim\u00a0icat etti.\u00a0Tak\u0131m elbisenin siyah rengi 16. y\u00fczy\u0131lda d\u00fcnya imparatorlu\u011fu kurmaya niyetlenen, bir yandan Amerika&#8217;ya gemiler g\u00f6nderirken bir yandan da \u00f6nce Yahudi sonra M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 s\u00fcrg\u00fcn veya&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[1875],"class_list":["post-4584","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-moda","tag-takim-elbise"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4584"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4584"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4584\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7377,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4584\/revisions\/7377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}