{"id":4591,"date":"2015-03-24T03:46:06","date_gmt":"2015-03-24T01:46:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4591"},"modified":"2018-03-05T22:25:31","modified_gmt":"2018-03-05T20:25:31","slug":"%ef%bb%bf%ef%bb%bfmendili-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4591","title":{"rendered":"\ufeff\ufeffMendili kim buldu"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mendili kim icat etti?<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7in&#8217;den getirilen geni\u015f, hafif keten kuma\u015flar Fransa&#8217;da 15. Y\u00fcz-y\u0131lda kad\u0131nlar\u0131n \u00e7ok ilgisini \u00e7ekmi\u015f ve moda olmu\u015ftu. \u00c7inli i\u015f\u00e7ilerin g\u00fcne\u015ften korunmak i\u00e7in ba\u015flar\u0131na ba\u011flad\u0131klar\u0131 bu \u00f6rt\u00fcler Fransa&#8217;da\u00a0da &#8220;couvrechef&#8221; yani ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131. Fakat bu \u00e7ekici kuma\u015flar\u0131 alan han\u0131mlar, g\u00fcne\u015f yokken de onlar\u0131 ellerinde ta\u015f\u0131yarak hava at\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ngilizler s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc &#8220;kercief &#8216; olarak ald\u0131lar ve elde ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in &#8220;handkerchief&#8221; olarak ad\u0131n\u0131 tam koydular. Avrupa&#8217;da zengin kad\u0131nlar zaten g\u00fcne\u015fe kar\u015f\u0131 \u015femsiye ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131ndan mendil ilk andan itibaren s\u00fcs \u00f6\u011fesi olarak kald\u0131. 1500&#8217;lerde \u0131pek, g\u00fcm\u00fc\u015f ve alt\u0131n i\u015flemeli mendiller yayg\u0131nla\u015ft\u0131. 1599 da IV. Henry&#8217;nin on iki yeni, birka\u00e7 eski g\u00f6mle\u011fi, be\u015f tane de mendili vard\u0131. \u0130smin ba\u015f harfleri i\u015flenmi\u015f dantelli mendiller I. El\u0131zabeth d\u00f6neminde \u0130ngiltere&#8217;de \u00e7\u0131kt\u0131. Sevgililer birbirlerin\u0131n adlar\u0131n\u0131n ba\u015f harfleri yaz\u0131l\u0131 mendilleri de\u011fi\u015f toku\u015f ettiler, erkekler \u015fapka ba\u011flar\u0131n\u0131n, kad\u0131nlar g\u00f6\u011f\u00fcslerinin aras\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131lar bu mendilleri. Burun silmek i\u00e7in ise \u00e7evrede ne bulunursa o kullan\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n<p>Romal\u0131lar\u0131n \u00f6zellikle ter silmek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 sudarium adl\u0131 kuma\u015flar Roma&#8217;yla birlikte tarihe kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. 1530&#8217;da Rotterdaml\u0131 Erasmus elbise yenlerine burun silmenin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, mendili tavsiye etti\u011fini yaz\u0131yordu.<\/p>\n<p>Yunancadan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z &#8220;mantili&#8221;nin k\u00f6k\u00fc ise Latince havlu anlam\u0131nda manus (el) s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden t\u00fcretilmi\u015f el bezi &#8220;man-tele&#8221;den gelmektedir.<\/p>\n<p>Mendillerin d\u00f6rt k\u00f6\u015fe olu\u015fu ise, Marie Antoinette&#8217;in iste\u011fi ve Kral XVI. Lou\u0131s&#8217;nin 1784&#8217;te, bundan sonra \u00fcretilecek mendillerin &#8220;uzunlu\u011fu geni\u015fli\u011fine&#8217; e\u015fit olmas\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 fermana ba\u011flan\u0131r. Mendilin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131nda g\u00f6rg\u00fc kurallar\u0131, sa\u011fl\u0131k endi\u015feleri ve mikrobun ke\u015ffi kadar sanayinin geli\u015fip kuma\u015f\u0131n ucuzlamas\u0131n\u0131n da rol\u00fc oldu.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131lar\u0131n &#8220;destmal&#8221;\u0131, Anadolu&#8217;nun terlik, ya\u011fl\u0131k ad\u0131yla ayn\u0131 i\u015flevi g\u00f6ren dokumalar\u0131 varken, bir d\u00f6nem tak\u0131m elbisenin ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131 haline gelen, ilkokullarda temizlik kollar\u0131n\u0131n kontrol etti\u011fi mendil, 19. y\u00fczy\u0131l \u0130stanbul&#8217;unda a\u015fk oyunlar\u0131n\u0131n i\u015faretle\u015fme arac\u0131 oldu. Anadolu&#8217;da oyalar\u0131yla ayn\u0131 bi\u00e7imde folklora girdikten sonra, ka\u011f\u0131t mendilin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla hayat\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mendili kim icat etti? \u00c7in&#8217;den getirilen geni\u015f, hafif keten kuma\u015flar Fransa&#8217;da 15. Y\u00fcz-y\u0131lda kad\u0131nlar\u0131n \u00e7ok ilgisini \u00e7ekmi\u015f ve moda olmu\u015ftu. \u00c7inli i\u015f\u00e7ilerin g\u00fcne\u015ften korunmak i\u00e7in ba\u015flar\u0131na ba\u011flad\u0131klar\u0131 bu \u00f6rt\u00fcler Fransa&#8217;da\u00a0da&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10996,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[1877],"class_list":["post-4591","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-moda","tag-mendil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4591"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4591"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4591\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10997,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4591\/revisions\/10997"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}