{"id":4604,"date":"2015-03-18T04:34:35","date_gmt":"2015-03-18T02:34:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4604"},"modified":"2018-02-26T01:18:12","modified_gmt":"2018-02-25T23:18:12","slug":"cirt-cirti-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=4604","title":{"rendered":"C\u0131rt C\u0131rt\u0131 kim buldu"},"content":{"rendered":"<p><strong>C\u0131rt Bant\u0131 kim icat etti.\u00a0<\/strong>Birbirine yap\u0131\u015fan iki \u015ferit halinde k\u00fc\u00e7\u00fck naylon di\u015flilerden olu\u015fan c\u0131rt bant ya da c\u0131rt c\u0131rt 1948&#8217;de \u0130svi\u00e7reli da\u011fc\u0131\u00a0<strong>George de Mestral<\/strong>&#8216;in patlayan pantolonlar\u0131n can\u0131na tak etmesiyle hayat buldu.<\/p>\n<p>De Mestral, 1941&#8217;de Alp\u00a0da\u011flar\u0131nda k\u00f6pe\u011fi ile avc\u0131l\u0131k gezisinden d\u00f6nd\u00fckten sonra k\u0131yafetlerine ve k\u00f6pe\u011finin k\u00fcrk\u00fcne yap\u0131\u015fan dulavratotu tohum lar\u0131n\u0131 temizliyordu. Temizleme i\u015flemi bitince tohumlar\u0131n k\u0131yafetine ve k\u00f6pe\u011finin t\u00fcylerine nas\u0131l yap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak etti. Mikroskop alt\u0131nda inceledi.\u00a0Giyecek, hayvan k\u00fcrk\u00fc veya sa\u00e7 gibi y\u00fczeylerde\u00a0tutunmay\u0131 sa\u011flayan y\u00fczlerce &#8220;kanca&#8221; oldu\u011funu farketti. Tohumlarda ise halkalar vard\u0131 ve birbirine ge\u00e7iyorlard\u0131. Kanca ve halkalar\u0131n nas\u0131l kopyalanaca\u011f\u0131n\u0131 bulabilirse, iki y\u00fczeyi\u00a0basit\u00e7e birbirine tutturabilecekti.<\/p>\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta insanlar onu ve fikri ciddiye almad\u0131. Lyona gitmeye karar verdi.\u00a0Lyon, dokuma merkeziydi, De Mestral Lyon&#8217;da yaln\u0131zca bir tekstil \u00fcreticisini fikrinin parlakl\u0131\u011f\u0131na ikna edebildi; &#8220;<strong>kilitli \u015ferit<\/strong>&#8221; ad\u0131 verilen bu ilk \u00fcr\u00fcn pamuktan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Fakat, pamuk \u00e7abuk t\u00fckeniyordu, bu nedenle de Mestral sentetik elyaflara d\u00f6nd\u00fc. Deneme yan\u0131lma yoluyla naylonun s\u0131cak k\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131k alt\u0131nda dikildi\u011finde ba\u011flant\u0131 eleman\u0131n\u0131n kanca taraf\u0131 i\u00e7in m\u00fckemmel kancalar olu\u015fturdu\u011funu ke\u015ffetti.<\/p>\n<p>Kancalar\u0131 nas\u0131l haz\u0131rlayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f olsa da s\u00fcrecin mekanize edilmesi ve halka \u015feklindeki taraf\u0131n yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in hen\u00fcz bir yol bulamam\u0131\u015ft\u0131. Sonra naylon ipli\u011fin, ilmiklerle dokunuldu\u011funda ve \u0131s\u0131 ile i\u015flendi\u011finde \u015fekli korundu\u011funu ve esnek oldu\u011funu ke\u015ffetti; bununla birlikte, ilmeklerin defalarca sabitlenmesi ve a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in do\u011fru noktada kesilmesi gerekiyordu. Vazge\u00e7menin e\u015fi\u011finde, akl\u0131na\u00a0yeni bir fikir geldi. Bir \u00e7ift makara sat\u0131n ald\u0131 ve ilmeklerin \u00fcstlerini d\u00fczeltti, b\u00f6ylece ilmeklerle m\u00fckemmel \u015fekilde uyu\u015facak kancalar yaratt\u0131.<\/p>\n<p>1950&#8217;lerde k\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar alt\u0131nda dokunmu\u015f, zarar g\u00f6rmeden defalarca tak\u0131l\u0131p s\u00f6k\u00fclebilen esnek bant\u0131 \u00fcreten de Mestral &#8220;velvet&#8221; (kadife) ve crochet (kanca) s\u00f6zc\u00fcklerinden \u00fcretti\u011fi \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc Velcro ad\u0131yla tescil ettirdi.\u00a0De Mestral&#8217;\u0131n bekledi\u011fi gibi fermuar\u0131n sonunu getirmese de, halen marka ad\u0131 ve cins ad\u0131 olu\u015fu nedeniyle dava konusu olan Velcro, ayakkab\u0131 ba\u011flayamayan \u00e7ocuklar\u0131n imdad\u0131na yeti\u015fti\u011fi gibi, geni\u015f kullan\u0131m alan\u0131 buldu.<\/p>\n<h2>C\u0131rt C\u0131rt&#8217;\u0131n Mucidi<\/h2>\n<p>George de Mestral, bir ziraat m\u00fchendisi olan Albert de Mestral ve Marthe de Goumoens&#8217;in o\u011flu olarak Lozan yak\u0131nlar\u0131ndaki Colombier&#8217;de do\u011fdu. De Mestral on iki ya\u015f\u0131nda bir oyuncak u\u00e7ak tasarlad\u0131 ve patentini ald\u0131. E\u011fitimini Ecole Polytechnique F\u00e9d\u00e9rale de Lausanne&#8217;da tamamlay\u0131p 1930 y\u0131l\u0131nda mezun olduktan sonra bir m\u00fchendislik \u015firketinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. 1948 y\u0131l\u0131ndan itibaren yakla\u015f\u0131k on y\u0131l boyunca Velcro kanca ve halka ba\u011flant\u0131 elemanlar\u0131n\u0131 (<strong>c\u0131rt c\u0131rt<\/strong>) icat etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 1955 y\u0131l\u0131nda velcro patentini ald\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0131rt Bant\u0131 kim icat etti.\u00a0Birbirine yap\u0131\u015fan iki \u015ferit halinde k\u00fc\u00e7\u00fck naylon di\u015flilerden olu\u015fan c\u0131rt bant ya da c\u0131rt c\u0131rt 1948&#8217;de \u0130svi\u00e7reli da\u011fc\u0131\u00a0George de Mestral&#8216;in patlayan pantolonlar\u0131n can\u0131na tak etmesiyle hayat&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10111,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[1881,1882,1883],"class_list":["post-4604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-moda","tag-cirt-bant","tag-cirt-cirt","tag-george-de-mestral"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4604"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4604"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7388,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4604\/revisions\/7388"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}