\u0130nsanlar \u00a0di\u011fer canl\u0131lara oranla daha\u00a0k\u0131sa bir s\u00fcredir d\u00fcnya \u00fczerinde bulunmu\u015f olsa da (Yakla\u015f\u0131k 4,5 milyar y\u0131l), d\u00fc\u015f\u00fcnme ve yapma yetene\u011fi sayesinde milyonlarca\u00a0\u015fey icat etti. \u0130lk keskin u\u00e7lu aleti yapmak i\u00e7in bir kayay\u0131\u00a0\u015fekillendirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andan bu zamana kadar, devrimsel nitelikte icatlar yapt\u0131. En \u00f6nemli icatlar ve bulu\u015flar\u0131n arkas\u0131ndaki bilim, bunlar\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011fine bir g\u00f6z atal\u0131m.<\/p>\n
M.\u00d6. 3500’de tekerle\u011fin icad\u0131ndan \u00f6nce, insanlar i\u00e7in ta\u015f\u0131nacak \u015feyler ve mesafeler olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Hartwick College’daki antropoloji profes\u00f6r\u00fc David Anthony’ye g\u00f6re\u00a0zor olan “tekerle\u011fi icat etmek” de\u011fildi. Hareket etmeyen bir platformun\u00a0tekerle\u011fe ba\u011flanmas\u0131 zor olan k\u0131s\u0131md\u0131.\u00a0Tekerlek ve aks konseptini yapmak zaman ald\u0131. Tekerleklerin merkezindeki delikler ve sabit akslar\u0131n u\u00e7lar\u0131 neredeyse tamamen yuvarlak ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz olmal\u0131yd\u0131. Dingilin boyutu da kritik bir fakt\u00f6rd\u00fc, \u00e7\u00fcnk\u00fc delik i\u00e7inde rahat d\u00f6nmesi gerekiyordu. Tekerlekli arabalar, pazarlara mal ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaparak tar\u0131m ve ticareti kolayla\u015ft\u0131rd\u0131.\u00a0Uzak mesafelere seyahat eden ki\u015filerin y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletti.<\/p>\n
\u00c7ivi olmadan, medeniyet kesinlikle da\u011f\u0131l\u0131rd\u0131. Bu temel icat ancak insanlar\u0131n metali eritme, d\u00f6kme ve \u015fekillendirme kabiliyetini geli\u015ftirdikten sonra m\u00fcmk\u00fcn oldu. Ah\u015fap yap\u0131lar \u00f6nceleri levhalar\u0131 geometrik olarak birbirine kenetlemesiyle yap\u0131l\u0131yor ve \u00e7ok daha zorlu bir in\u015fa s\u00fcrecine katlanmak gerekiyordu.<\/p>\n
Vermont \u00dcniversitesi’ne g\u00f6re, 1800’l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131na kadar, \u00e7iviler demirciler taraf\u0131ndan \u0131s\u0131t\u0131larak ve d\u00f6v\u00fclerek yap\u0131l\u0131yordu. \u00c7ivinin tepesinde yer alan ba\u015fl\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131 yapacak\u00a0makineler 1790’lar ile 1800’l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n
Henry Bessemer, \u00e7elik kullanarak toplu \u00e7ivi \u00fcretim y\u00f6ntemini geli\u015ftirdi. 1913’e gelindi\u011finde, ABD’de \u00fcretilen \u00e7ivilerin y\u00fczde 90’\u0131 \u00e7elik\u00a0ile yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Bu arada, \u00e7iviye benzeyen\u00a0bir ba\u011flant\u0131 eleman\u0131n\u0131n, M.\u00d6. 3. y\u00fczy\u0131lda Yunan bilim adam\u0131 Ar\u015fimet<\/a> taraf\u0131ndan icat edildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n Eski\u00a0denizciler y\u0131ld\u0131zlar\u0131 g\u00f6zleyerek y\u00f6nlerini tay\u0131n ediyorlard\u0131, ancak bu y\u00f6ntem g\u00fcn boyunca veya bulutlu gecelerde i\u015fe yaram\u0131yordu.\u00a0Bu nedenle karadan uzakta yolculuk etmek g\u00fcvensizdi.<\/p>\n \u00c7inliler ilk pusulay\u0131 9. ve 11. y\u00fczy\u0131l aras\u0131nda do\u011fal olarak m\u0131knat\u0131slanm\u0131\u015f bir demir cevheri kullanarak icat ettiler. K\u0131sa s\u00fcre sonra pusula, Avrupal\u0131lara ve Araplara ge\u00e7ti. Pusula, denizcilerin karadan g\u00fcvenli bir \u015fekilde uzakla\u015fmalar\u0131n\u0131, deniz ticaretini artt\u0131rmalar\u0131n\u0131 ve Ke\u015fif \u00c7a\u011f\u0131’na katk\u0131da bulunmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n Alman Johannes Gutenberg bask\u0131 makinesini yani matbaay\u0131 1440’da icat etti. \u00c7in ve Kore’deki mucitler de dahil olmak \u00fczere Gutenberg den \u00f6nce ba\u015fkalar\u0131 da metalden imal edilen hareketli bask\u0131 makineleri geli\u015ftirdiyse de Gutenberg, keten tohumu ya\u011f\u0131 ve is kurumadan m\u00fcrekkebin ka\u011f\u0131da aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mekanize bir s\u00fcre\u00e7 yaratan ilk ki\u015fi oldu.<\/p>\n Matbaa,\u00a0kitap kopyalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kart\u0131lma h\u0131z\u0131n\u0131 kat kat art\u0131rd\u0131 ve tarihte ilk defa bilginin h\u0131zla yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. 1500 y\u0131l\u0131na kadar Bat\u0131 Avrupa’da 20 milyon cilt kitap bas\u0131ld\u0131.<\/p>\n Bu motorlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma prensibi, yak\u0131t\u0131n yanmas\u0131\u00a0ve\u00a0pistonu itecek kuvveti\u00a0uygulamas\u0131 mant\u0131\u011f\u0131na dayanmaktad\u0131r. Kimyasal enerjiyi mekanik enerj\u0131ye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda modern formunu alan i\u00e7ten yanmal\u0131 motorlar, End\u00fcstriyel \u00c7a\u011f’a \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmenin yan\u0131 s\u0131ra, modern otomobiller ve u\u00e7ak da dahil olmak \u00fczere \u00e7ok \u00e7e\u015fitli makinelerin icat edilmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n Birka\u00e7 mucit elektronik ses iletimi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015f olsa da Alexander Graham Bell, 1876’da elektrikli telefon i\u00e7in ilk patent ald\u0131. Telefon sistemleri h\u0131zla geli\u015fti. Bu geli\u015fim k\u00fcresel ticareti h\u0131zland\u0131rd\u0131 ve ileti\u015fim devrimine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n Ampuller, geceleri\u00a0ayd\u0131nlatarak d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirdi. Tarih\u00e7ilere g\u00f6re, 1800’l\u00fc y\u0131llar boyunca akkor lamba icat etmek iki d\u00fczine ki\u015fi u\u011fra\u015f verdi.\u00a0Thomas Edison, un ampul\u00fcn muciti olarak an\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u015fey ise\u00a01879 y\u0131l\u0131nda bir jenerat\u00f6r ve kablolama gibi bir tamamen i\u015flevsel bir ayd\u0131nlatma sistemi olu\u015fturmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda evlerde elektrik enerjisi kullan\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla, insanlar\u0131n uyku d\u00fczenleri\u00a0de de\u011fi\u015fti. Gece boyunca, yapacak ba\u015fka bir \u015fey olmadan, karanl\u0131kta oturmak yerine yatmay\u0131 tercih ediyorlard\u0131.<\/p>\n Penisilin icad\u0131 tarihteki en \u00fcnl\u00fc ke\u015fif hikayelerinden biridir. 1928’de \u0130sko\u00e7 bilim adam\u0131 Alexander Fleming, antibiyotik k\u00fcf mantar\u0131 Penicillium tesad\u00fcfen ke\u015ffetti.\u00a0Sonraki yirmi y\u0131l boyunca, kimyagerler onu safla\u015ft\u0131rd\u0131 ve Penicillin ilac\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi. Penicillin, insanlara zarar verebilecek \u00e7ok say\u0131da bakteri enfeksiyonu ile m\u00fccadele etme imkan\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n Do\u011fum kontrol haplar\u0131, prezervatifler ve di\u011fer y\u00f6ntemler, insanlar\u0131n\u00a0sadece do\u011fum i\u00e7in de\u011fil\u00a0e\u011flence i\u00e7in de seks yapmas\u0131na izin vererek cinsel bir devrime neden oldu.\u00a0Ayn\u0131 zamanda kad\u0131n ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen ortalama \u00e7ocuk\u00a0say\u0131s\u0131n\u0131 da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltt\u0131lar. Bu daha y\u00fcksek ya\u015fam standartlar\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f \u00e7ocuklar yeti\u015ftirilmesini sa\u011flad\u0131.\u00a0Bu arada, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte do\u011fum kontrol y\u00f6ntemler\u015f insan n\u00fcfusunun kademeli olarak azalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.\u00a0Prezervatif gibi baz\u0131 kontraseptifler de cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemektedir.<\/p>\n Prezervatifler 18. y\u00fczy\u0131lda kullan\u0131ma girerken, en eski kontraseptif “hap” 1930’lar\u0131n sonlar\u0131nda Russell Marker adl\u0131 bir kimyager taraf\u0131ndan icat edildi.<\/p>\n \u0130nternet, k\u00fcresel olarak birbirine ba\u011fl\u0131 bilgisayar a\u011flar\u0131 sistemidir.\u00a0Say\u0131s\u0131z ki\u015fi interneti\u00a0geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 oldu, ancak internetin icad\u0131yla ilgili\u00a0en bilinen ki\u015fi bilgisayar bilimcisi Lawrence Roberts’tir. 1960’l\u0131 y\u0131llarda ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 ARPA (Geli\u015fmi\u015f Ara\u015ft\u0131rma Projeleri Ajans\u0131) i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan bir bilgisayar bilimcilerinden olu\u015fan bir ekip, ARPANET adl\u0131 ajans\u0131 bilgisayarlar\u0131 birbirine ba\u011flayan bir ileti\u015fim a\u011f\u0131 kurdu. Roberts, ekibin bir \u00fcyesi olan “paket anahtarlama” adl\u0131 veri aktar\u0131m y\u00f6ntemini, di\u011fer bilgisayar bilimcilerinin daha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dayanarak geli\u015ftirdi. ARPANET \u0130nternet’in ilk haliydi.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130nsanlar \u00a0di\u011fer canl\u0131lara oranla daha\u00a0k\u0131sa bir s\u00fcredir d\u00fcnya \u00fczerinde bulunmu\u015f olsa da (Yakla\u015f\u0131k 4,5 milyar y\u0131l), d\u00fc\u015f\u00fcnme ve yapma yetene\u011fi sayesinde milyonlarca\u00a0\u015fey icat etti. \u0130lk keskin u\u00e7lu aleti yapmak i\u00e7in…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5779,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[306,483,1182,2490,2491,2492,610,2159,502,938,1295,709],"class_list":["post-5778","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-toplum","tag-ampul","tag-civi","tag-dogum-kontrol","tag-en-onemli-icatlar","tag-hayati-degistiren-icatlar","tag-icten-yanmali-motor","tag-interneti","tag-matbaa","tag-penisilin","tag-pusula","tag-tekerlek","tag-telefon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5778"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5778"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11694,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5778\/revisions\/11694"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5779"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Pusula<\/a><\/h3>\n
Matbaa<\/a><\/h3>\n
\u0130\u00e7ten yanmal\u0131 motor<\/a><\/h3>\n
Telefon<\/a><\/h3>\n
\n\u0130\u015fitme engelli annesine yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretlerden ilham alarak ilk telefonu “elektrikli konu\u015fma makinesi” olarak adland\u0131rd\u0131.<\/p>\nAmpul<\/a><\/h3>\n
Penisilin<\/a><\/h3>\n
Do\u011fum Kontrol\u00a0Y\u00f6ntemleri<\/a><\/h3>\n
\u0130nternet<\/a><\/h3>\n