\u0130\u015faret dili bir ki\u015finin\u00a0d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ifade etmek i\u00e7in e\u015f zamanl\u0131 eller, kollar, v\u00fccut hareketleri ve y\u00fcz ifadelerini kullanmas\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir. \u0130\u015faret dili, konu\u015fma dili ile bir\u00e7ok benzerlik\u00a0ta\u015f\u0131r, bu nedenle dilbilimciler her ikisini de do\u011fal dil t\u00fcr\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcrler. B\u00f6lgede konu\u015fulan dile g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Yani ayn\u0131 konu\u015fma dilinde oldu\u011fu gibi ingilizce i\u015faret dili, t\u00fcrk\u00e7e i\u015faret dilinden farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u015faret dilleri, genellikle, ortaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 topraklarda konu\u015fulan dillerle herhangi bir dilsel ili\u015fkiye sahip de\u011fildir. \u0130\u015faret ve konu\u015fulan diller aras\u0131ndaki korelasyon karma\u015f\u0131kt\u0131r. Konu\u015fulan dilden daha fazla \u00fclkeye g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. \u00d6rne\u011fin, ABD, Kanada, \u0130ngiltere, Avustralya ve Yeni Zelanda’n\u0131n hepsinin egemen dili \u0130ngilizce’dir, ancak ABD’de ve Kanada’n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kullan\u0131lan Amerikan \u0130\u015faret Dili (ASL) Frans\u0131z \u0130\u015faret Dili’nden t\u00fcretilirken, di\u011fer \u00fclkeler \u0130ngiliz, Avustralya ve Yeni Zelanda \u0130\u015faret Dili’nin leh\u00e7elerine imza atarlar.\u00a0Benzer \u015fekilde, \u0130spanya’n\u0131n ve Meksika’n\u0131n konu\u015fma dili \u0130spanyolca olmas\u0131na ra\u011fmen i\u015faret dilleri \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u015faret dilini icat eden ki\u015fi\u00a0tam olarak bilinmemektedir.\u00a0Bu\u00a0nedenle tarih boyunca\u00a0i\u015faret dilinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve yay\u0131lmas\u0131n\u0131 etkileyen farkl\u0131 \u00fclkelerin\u00a0katk\u0131lar\u0131n\u0131 incelemek gerekmektedir.<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, hen\u00fcz konu\u015fmay\u0131 beceremeyen ma\u011fara insanlar\u0131n\u0131n ileti\u015fim kurmak i\u00e7in i\u015faret dilinden faydaland\u0131\u011f\u0131 kolayca anla\u015f\u0131labilir. \u0130\u015faret dilinin ba\u015flang\u0131\u00e7 \u200b\u200bnoktas\u0131 ilkel insan\u0131n ileti\u015fim ihtiyac\u0131d\u0131r. \u0130lkel insan ses \u00e7\u0131kartabiliyor fakat kelime ve c\u00fcmle kurma yetersizli\u011fi nedeniyle anlatmak istediklerini el ve y\u00fcz ifadeleri, jest ve mimikler\u00a0ile destekliyorlard\u0131.<\/p>\n
Onun haricinde Antik Yunanda ve M\u0131s\u0131r’da i\u015faret dilinin varl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili \u00e7e\u015fitli kay\u0131tlar bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
Bilinen ilk i\u015faret dili kay\u0131tlar\u0131 Girolamo Cardano<\/strong> adl\u0131 \u0130talyan bir hekim i\u015fitme engelliler i\u00e7in bir \u00e7al\u0131\u015fma haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. 1620’de Juan Pablo de Bonet<\/strong>, Girolamo Cardano’nun notlar\u0131n\u0131 temel alarak i\u015faret dili daha kolay ve kullan\u0131\u015fl\u0131 hale getirecek ilk i\u015faret dili kitab\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bu kitab\u0131n sayfalar\u0131nda, herkesin kolayl\u0131kla kullanabilece\u011fi bir alfabe sistemi yer almaktayd\u0131. Ayr\u0131ca \u00f6\u011frenilecek farkl\u0131 kelimeleri\u00a0anlatmak i\u00e7in el \u015fekillerini g\u00f6steren\u00a0foto\u011fraflar vard\u0131.<\/p>\n 1755 y\u0131l\u0131nda sa\u011f\u0131rlara i\u015faret dilini \u00f6\u011fretmek i\u00e7in ilk \u00fccretsiz devlet okulu Paris’te, Abbe Charles Michel de L’Epee<\/strong> taraf\u0131ndan kuruldu.\u00a0L’Epee’nin okula devam eden sa\u011f\u0131r \u00e7ocuklar\u0131 g\u00f6zlemleyerek farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledi. farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ortadan kald\u0131racak y\u00f6ntemler geli\u015ftirdi.\u00a0El i\u015faretleri, jestler ve parmaklar\u0131n \u015fekillerini i\u00e7eren bir dil i\u00e7in belirli standartlar olu\u015fturmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n Bu okulda sa\u011f\u0131rlar\u0131n kulland\u0131klar\u0131 standart i\u015faret dili sistemi daha sonra \u00fclkenin sa\u011f\u0131r ve dilsizler i\u00e7in resmi \u00a0dili haline geldi. Bir s\u00fcre sonra ise bu standartlar Fransa’da d\u0131\u015f\u0131nda neredeyse t\u00fcm Avrupa’ya yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n \u0130\u015faret dili Avrupa’dan sonra Amerika’ya geldi. Paris’te, Abbe Charles Michel de L’Epee nin \u00f6\u011frencisi olan Laurent Clerc<\/strong>, Thomas Hopkins Gallaudet<\/strong>‘le birlikte Amerika’ya gitti. 1817’de Connecticut’taki Hartford’da sa\u011f\u0131rlara\u00a0i\u015faret dili \u00f6\u011freten\u00a0ilk Amerikan okulunu\u00a0a\u00e7t\u0131lar.<\/p>\n Frans\u0131z Clerc’in \u00f6\u011fretti\u011fi dil ile Amerikal\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n konu\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 dil birbirinden farkl\u0131yd\u0131. Amerikal\u0131 olan Thomas Hopkins’in katk\u0131lar\u0131 ile Amerika’ya \u00f6zg\u00fc Amerikan \u0130\u015faret Dili (ASL) ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n Gallaudet’in o\u011flu Edward Miner Gallaudet, 1854’te Washington, D.C’de sa\u011f\u0131r ve dilsizler i\u00e7in bir okul kurdu Bu okul 1864’de Ulusal Sa\u011f\u0131r-dilsizler Koleji oldu. \u015eimdi Gallaudet \u00dcniversitesi olarak da adland\u0131r\u0131lan bu okul, halen d\u00fcnyadaki sa\u011f\u0131r insanlar i\u00e7in tek liberal sanat \u00fcniversitesidir.<\/p>\n \u0130ngilterede 1648’de John Bulwer kar\u0131s\u0131 ile ileti\u015fim kurmak i\u00e7in dokunma esasl\u0131 bir alfabe sistemi geli\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n 1680’de George Dalgarno\u00a0Didascalocophus ad\u0131nda\u00a0sa\u011f\u0131rlar\u0131n e\u011fitimi ile ilgili kendi metodunu olu\u015fturmu\u015ftur\u00a0Bu metodda bir alfabe ve parmaklar\u0131n farkl\u0131 eklemlerini i\u015faret ederek harflerin g\u00f6sterildi\u011fi bir i\u015faret dili sistemi yer al\u0131yordu.<\/p>\n Modern iki elli alfabenin ilk bilinen bas\u0131l\u0131 resimleri, 1698’de kendiside konu\u015famayan kimli\u011fi belirsiz bir yazar taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan bir bro\u015f\u00fcr olan Digiti Lingua ile \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n Charles de La Fin, 1692’de, harfleri ifade etmek i\u00e7in v\u00fccudun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne i\u015faret eden alfabetik bir sistemi a\u00e7\u0131klayan bir kitap yay\u0131nlad\u0131. Hem \u0130ngilizce hem de Latince kodlar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n 1720 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, \u0130ngiliz manuel alfabesi bug\u00fcnk\u00fc \u015feklini az ya da \u00e7ok bulmu\u015ftu.\u00a0Britanya kolonileri Hindistan, Avustralya, Yeni Zelanda, Uganda ve G\u00fcney Afrika’da \u0130ngiliz i\u015faret dili kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015faret\u00a0dili konu\u015fma d\u0131\u015f\u0131 ileti\u015fim \u015fekli olan beden dili ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130\u015faret dili bir ki\u015finin\u00a0d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ifade etmek i\u00e7in e\u015f zamanl\u0131 eller, kollar, v\u00fccut hareketleri ve y\u00fcz ifadelerini kullanmas\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir. \u0130\u015faret dili, konu\u015fma dili ile bir\u00e7ok benzerlik\u00a0ta\u015f\u0131r, bu nedenle dilbilimciler her…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10173,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-5980","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5980"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5980"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10174,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5980\/revisions\/10174"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Amerikan \u0130\u015faret Dili<\/h2>\n
\u0130ngiliz \u0130\u015faret dili<\/h2>\n