{"id":6024,"date":"2016-12-28T00:01:23","date_gmt":"2016-12-27T22:01:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=6024"},"modified":"2018-03-13T00:23:03","modified_gmt":"2018-03-12T22:23:03","slug":"radyoyu-kim-icat-etti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=6024","title":{"rendered":"Radyoyu kim buldu"},"content":{"rendered":"

Radyonun icad\u0131 ve geli\u015fimi telgraf<\/a> ve telefon<\/a> gibi iki \u00f6nemli bulu\u015f sayesinde ger\u00e7ekle\u015fti. Bu nedenle her \u00fc\u00e7 teknoloji de birbiriyle yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Radyo teknolojisi asl\u0131nda “telsiz telgraf” olarak ba\u015flad\u0131.\u00a0“Radyo” terimi, dinledi\u011fimiz elektronik cihaz\u0131 veya yay\u0131nlanan i\u00e7eri\u011fi ifade edebilir. Her hal\u00fckarda, m\u00fczik, konu\u015fma ve di\u011fer verileri havada g\u00f6r\u00fcnmez \u015fekilde aktarabilen “radyo dalgalar\u0131” elektromanyetik dalgalar\u0131n ke\u015ffi ile ba\u015flad\u0131. Radyo dahil mikrodalgalar, kablosuz telefonlar, uzaktan kumandal\u0131 oyuncaklar, kablosuz modemler, televizyon yay\u0131nlar\u0131 ve daha bir \u00e7ok cihaz elektromanyetik dalgalar\u0131 kullanarak \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Radyo kim taraf\u0131ndan ne zaman icat edilmi\u015ftir?<\/h2>\n

Ba\u015fka bir \u00e7ok cihaz\u0131\u00a0ve teknolojiyi\u00a0icat eden muciti\u00a0kolayl\u0131kla tespit edip\u00a0tan\u0131mlayabiliyorken, maalesef radyo i\u00e7in durum b\u00f6yle de\u011fildir. Bunun nedeni, radyonun icad\u0131\u00a0<\/strong>ile ilgili tek bir ki\u015finin hak talebinde bulunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u00a0Radyo g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki\u00a0son \u015feklini alana kadar zaman i\u00e7inde geli\u015ftirilen bir cihazd\u0131r. “Radyoyu kim icat etti?<\/strong>” Sorusuna cevap vermek basit de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc radyonun icad\u0131nda ve geli\u015fmesinde bir \u00e7ok ki\u015fi\u00a0on y\u0131llar boyunca \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u0130\u015fte bu nedenle radyoya katk\u0131da bulunan\u00a0bilim adamlar\u0131 ve mucitlerden her biri, radyo teknolojisindeki \u00f6nc\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, yenilikleri ve geli\u015ftirmelerinden\u00a0dolay\u0131 genel\u00a0olarak radyonun mucidi<\/strong> olarak an\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n

James Clerk Maxwell<\/strong><\/h4>\n

Bir kaynaktan yay\u0131lan elektromanyetik dalgalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 teorik olarak biliniyordu.\u00a0Bu anlamda radyo dalgalar\u0131 ile ilgili ilk teorik \u00e7al\u0131\u015fma \u0130sko\u00e7 fizik\u00e7i James Clerk Maxwell <\/strong>taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131.<\/strong>1865 y\u0131l\u0131nda havada g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmeyen bir sinyal yay\u0131lmas\u0131n\u0131n var oldu\u011funu teorisini ortaya att\u0131. Fakat teorisini ispatlamak i\u00e7in \u00e7ok karma\u015f\u0131k matematiksel denklemler kullanmas\u0131, o zaman i\u00e7in anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 neredeyse imkans\u0131z k\u0131ld\u0131. Bir \u00e7ok bilim adam\u0131 Maxwell’in teorisinin ge\u00e7erli olamayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia ettiler. Maxwell’in teroisinden 30 y\u0131l sonra, gama \u0131\u015f\u0131nlar\u0131, X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131, radyo dalgalar\u0131 ve neredeyse elektromagnetik dalgalar ile ilgili\u00a0yap\u0131lan deneyler, Maxwell taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lan teorinin ve olu\u015fturdu\u011fu denklemlerin do\u011fru oldu\u011funu g\u00f6sterdi.<\/p>\n

Radyo dalgalar\u0131n\u0131 deneyle ilk ispatlayan Amerikal\u0131 bilim adam\u0131 David Edward Hughes<\/strong> oldu. 1879 y\u0131l\u0131nda, yapt\u0131\u011f\u0131 basit bir al\u0131c\u0131 verici devresi ile kablosuz olarak sinyaller yay\u0131nlay\u0131p ald\u0131. Hughes, deneyinin \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fi i\u00e7in sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 20 y\u0131l sonra yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n

Nikola Tesla<\/a><\/h3>\n

\"nikola-tesla-radyo\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Zaman\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck dehalar\u0131ndan biri olan\u00a0Nikolai Tesla da “radyonun ger\u00e7ek mucidi kimdir?” sorusunun cevab\u0131 olabilir. 1898’de Madison Square Garden’da yap\u0131lan bir sergide Tesla, bir tekneyi uzaktan kontrol etmek i\u00e7in radyo sinyalleri teknolojisini kulland\u0131.\u00a0Nikola Tesla, \u015fimdi radyo teknolojisini patentleyen ilk ki\u015fi olarak kabul ediliyor. Tesla ile Marconi aras\u0131nda uzun s\u00fcren paten davas\u0131 sonunda Y\u00fcksek Mahkeme taraf\u0131ndan 1943’te Tesla’ya verildi.<\/p>\n

Gugliemo Marconi<\/a><\/h3>\n

\"Gugliemo-Marconi\"<\/p>\n

Geni\u015f bir \u00e7er\u00e7eveden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda\u00a0“Radyoyu kim buldu?” sorusuna verilen en iyi cevap Gugliemo Marconi olacakt\u0131r. 1902’de Atlantik Okyanusu boyunca ilk radyo sinyalini g\u00f6ndermeyi\u00a0ba\u015faran Marconi, radyo ile ileti\u015fim kurman\u0131n\u00a0uygulanabilirli\u011fini de g\u00f6stermi\u015ftir. Marconi radyo teknolojisi \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131\u00a0i\u00e7in Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc’ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

\u0130talyan Guglielmo Marconi (1874-1937), Radyoyu deneysel bir cihaz olmaktan \u00e7\u0131kard\u0131. Marconi, \u0130talyan h\u00fck\u00fcmetinin ilgisini \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00e7ekmeyi ba\u015faramay\u0131nca, \u0130ngiltere\u2019ye ta\u015f\u0131nd\u0131. 1898\u2019de Dover yak\u0131nlar\u0131ndaki b\u00f6lgeyle, k\u0131y\u0131dan 19 km a\u00e7\u0131kta demirlemi\u015f East Goodwin fener gemisi aras\u0131nda bir radyo ba\u011flant\u0131s\u0131 kurdu. Bundan bir y\u0131l sonra da Amerikan yolcu gemisi St. Paul\u2019e bir radyo yerle\u015ftirdi. \u0130lk mesaj 97 km uzakl\u0131ktaki bir vericiden al\u0131nd\u0131.
\nMarconi, 1901\u2019de Mors alfabesiyle Atlantik a\u015f\u0131r\u0131 bir radyo sinyali g\u00f6ndererek, t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 \u015fa\u015fk\u0131na \u00e7evirdi.<\/p>\n

Reginald Fessenden<\/h3>\n

\"Reginald-Fessenden\"<\/p>\n

1900 y\u0131l\u0131nda Kanadal\u0131 mucit Reginald Fessenden d\u00fcnyan\u0131n ilk sesli mesaj\u0131n\u0131 iletti. 1906 Noel Arifesinde ilk radyo yay\u0131n\u0131n\u0131 tarihe yapt\u0131.1906\u2019da Massachusetts Brant Rock\u2019dan, Kanada\u2019l\u0131 R.A. Fessenden (1866-1932) bir radyo sinyali g\u00f6nderdi. Bu sinyali denizdeki baz\u0131 telsizciler, bir ses ve m\u00fczik halinde duydular. Bu, ses mod\u00fclasyonlu ilk iletimdi.<\/p>\n

Lee DeForest<\/h3>\n

\"Lee-DeForest-audion\"<\/p>\n

1907’de, mucit Lee DeForest, audion ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi elektronik bir cihaz\u0131n patentin ald\u0131. DeForest’in yeni bulu\u015fu, radyo dalgalar\u0131n\u0131 y\u00fckselterek, insan sesi, m\u00fczik ya da herhangi bir yay\u0131n sinyalinin y\u00fcksek sinyal oarn\u0131yla ve a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde duyulmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 ayn\u0131 zamanda radyo vericilerinin farkl\u0131 kanllar \u00fczerinden birden fazla radyo istasyonu bas\u0131nd\u0131rmas\u0131na olanak tan\u0131yan ilk AM Radyo t\u00fcr\u00fcne yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n

Sir Oliver Lodge<\/h3>\n

\"Sir-Oliver-Lodge\"<\/p>\n

Di\u011fer bir ki\u015fi, Sir Oliver Lodge’un ad\u0131 “Radyonun mucidi kim?” sorusunun cevab\u0131 olacakt\u0131r. Radyo sinyalini tutarl\u0131\u00a0bir \u015fekilde g\u00f6nderip alabilen ve icad\u0131\u00a0m\u00fckemmelle\u015ftiren bir radyo cihaz\u0131 yapm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.\u00a0\u0130ngiliz Oliver Lodge, pratik radyo haberle\u015fmesinde kullan\u0131labilen bir radyo al\u0131c\u0131s\u0131 yapan ilk insand\u0131. Lodge\u2019un ayg\u0131t\u0131, Hertz\u2019in bobiniyle k\u00fcresinden daha hassast\u0131. Paris\u2019li Edouard Branly\u2019-nin (1844-1940), bulmu\u015f oldu\u011fu bir al\u0131c\u0131dan yararlanarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Lodge, 1894 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir deney s\u0131ras\u0131nda, radyosuyla 137 m uzakl\u0131ktaki bir elektrik devresini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Heinrich Hertz<\/a><\/h3>\n

\"Heinrich-Hertz\"<\/p>\n

Heinrich Hertz, “Radyonun tarihine ge\u00e7en ki\u015fi kim?” Sorusuna cevap verebilecek ba\u015fka bir isim olabilir. Radyo ile ilgili \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u00a0yapm\u0131\u015f, elektromanyetik dalgalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ispat\u0131\u00a0radyo sinyalleri ileten ve alan sistemlerin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Radyonun geli\u015fmesindeki \u00f6nemi nedeniyle, ismi radyo frekanslar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in metrik sistem olan radyo dalgalar\u0131 i\u00e7in bir birim olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

1887 y\u0131l\u0131nda, Alman bilim adam\u0131 Heinrich Hertz, radyo dalgalar\u0131 \u00fcreten bir k\u0131v\u0131lc\u0131m jenerat\u00f6r\u00fc ve bu dalgalar\u0131 belli bir uzakl\u0131ktan saptayabilen bir al\u0131c\u0131 yapt\u0131. Bir dizi deney sonucunda, enerjinin, end\u00fcksiyon olay\u0131yla a\u00e7\u0131klanamayacak bir yolla, belli bir uzakl\u0131\u011fa aktar\u0131labilece\u011fini kan\u0131tlad\u0131. Hertz, genellikle radyonun dalgalar\u0131 bulan ki\u015fi olarak tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n

Alexander Popov<\/h3>\n

\"Alexander-Popov\"<\/p>\n

\u00d6te yandan, Rus bilim adam\u0131 Alexander Popov, radyo teknolojisini Rus bilim camias\u0131na hitaben yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6steride y\u0131ld\u0131r\u0131m dedekt\u00f6r\u00fcn\u00fc radyo al\u0131c\u0131s\u0131na \u00e7evirmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde\u00a0Alexander Popov’u\u00a0ve yapt\u0131\u011f\u0131 bu g\u00f6steriyi anmak ad\u0131na\u00a07 May\u0131s Rusya’da “Radyo G\u00fcn\u00fc” olarak kutlan\u0131yor.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k tarihinin en \u00f6nemli teknolojilerinden biri olan radyonun geli\u015ftirilmesine katk\u0131da bulunan birden \u00e7ok\u00a0ki\u015fi oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, radyoyu kim buldu sorusuna verilebilecek en uygun cevap bu bilim adamlar\u0131n\u0131n \u00a0her birinin ismini anmak olacakt\u0131r.<\/p>\n

Edwin Armstrong<\/h3>\n

\"Edwin-Armstrong\"<\/p>\n

Edwin Armstrong’un Frekans mod\u00fclasyonu veya FM radyo \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, elektrikli ekipmanlar\u0131n ve d\u00fcnyan\u0131n atmosferinin neden oldu\u011fu g\u00fcr\u00fclt\u00fc stati\u011fini kontrol alt\u0131na alarak ses sinyallerini geli\u015ftirdi. Armstrong’un ya\u015fam\u0131 trajik bir \u015fekilde son buldu. RCA ile FM patentleri \u00fczerinde y\u0131llar s\u00fcren davalardan sonra, 1954’te intihar etti. FM radyo, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n son yar\u0131s\u0131nda m\u00fczik yay\u0131n\u0131 i\u00e7in en \u00e7ok tercih edilen form haline geldi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Radyonun icad\u0131 ve geli\u015fimi telgraf ve telefon gibi iki \u00f6nemli bulu\u015f sayesinde ger\u00e7ekle\u015fti. Bu nedenle her \u00fc\u00e7 teknoloji de birbiriyle yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Radyo teknolojisi asl\u0131nda “telsiz telgraf” olarak ba\u015flad\u0131.\u00a0“Radyo” terimi,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7768,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2542,2855,2539,2856,2832],"class_list":["post-6024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-alexander-popov","tag-gugliemo-marconi","tag-heinrich-hertz","tag-nikolai-tesla","tag-sir-oliver-lodge"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6024"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6024"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11396,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6024\/revisions\/11396"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}