{"id":620,"date":"2010-12-30T23:14:21","date_gmt":"2010-12-30T21:14:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=620"},"modified":"2017-02-12T18:34:01","modified_gmt":"2017-02-12T16:34:01","slug":"yangin-sondurme-tupunu-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=620","title":{"rendered":"Yang\u0131n S\u00f6nd\u00fcrme T\u00fcp\u00fcn\u00fc kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>\u0130lk yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc Alman fizik\u00e7i <strong>M. Fuches<\/strong> taraf\u0131ndan 1734 y\u0131l\u0131nda yap\u0131ld\u0131. Bu ilk yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc, yang\u0131n s\u0131ras\u0131nda alevlerin \u00fczerine f\u0131rlat\u0131lmak \u00fczere i\u00e7i tuzlu su dolu cam toplardan olu\u015fuyordu. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;na kadar, gazetelerde, evlerinde \u00e7\u0131kan bir yang\u0131n\u0131 bu ayg\u0131tla s\u00f6nd\u00fcren bir ailenin resmini i\u00e7eren ilanlar yay\u0131nland\u0131. Modern yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme t\u00fcplerinin ilkini, 1816 y\u0131l\u0131nda, Edinburgh&#8217;da <strong>George Manby<\/strong> yapt\u0131.<\/p>\n<p>Manby, 1813 y\u0131l\u0131nda korkun\u00e7 bir yang\u0131na tan\u0131k olmu\u015ftu. Bir apartman\u0131n be\u015finci kat\u0131nda \u00e7\u0131kan yang\u0131n, a\u015fa\u011f\u0131dan hi\u00e7bir m\u00fcdahale yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u0131sa zamanda yay\u0131lm\u0131\u015f ve b\u00fct\u00fcn binay\u0131 kaplam\u0131\u015ft\u0131. O zaman Manby&#8217;nin akl\u0131na bir \u015fey tak\u0131ld\u0131. E\u011fer yang\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yerde ilk anda m\u00fcdahale edebilecek bir \u015feyler olsayd\u0131, felaket bu denli b\u00fcy\u00fck boyutlara ula\u015fmayabilirdi. Bunun \u00fczerine b\u00f6yle bir ayg\u0131t geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131. 1816 y\u0131l\u0131nda, silindir \u015feklinde bak\u0131rdan bir yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc yapt\u0131.<\/p>\n<p>60 santim y\u00fcksekli\u011findeki bu silindirin \u00fc\u00e7te ikisi, i\u00e7inde kul bulunan suyla doldurulmu\u015ftu. Kalan \u00fc\u00e7te birlik b\u00f6l\u00fcme de bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Su, bas\u0131n\u00e7 sayesinde alevlerin \u00fczerine p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcl\u00fcyordu. Manby&#8217;nin yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc, Long Acre&#8217;da, Hadley Simpkin and Lott firmas\u0131nca seri olarak \u00fcretildi. \u0130lk birka\u00e7 y\u00fcz adetlik sat\u0131\u015ftan sonra, s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fclere olan ilgi azald\u0131. Yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ger\u00e7ek \u00f6nemi, yar\u0131m y\u00fczy\u0131l sonra yang\u0131n felaketlerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla yeniden anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Yanan maddenin \u00fczerini kaplayan karbondioksit gaz\u0131 yan\u0131c\u0131 maddeyi oksijensiz b\u0131rakarak yang\u0131n\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesini sa\u011flar. Havadan 1,5 kat daha a\u011f\u0131r s\u0131v\u0131 halden gaz haline ge\u00e7i\u015fte -78 derece olan bo\u011fucu bir gazd\u0131r. Genellikle \u00e7elik veya yayg\u0131n olarak al\u00fcminyum g\u00f6vdeli t\u00fcplerde bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda s\u0131v\u0131 halde tutulur. Bu gazla a\u00e7\u0131k alanlarda ve hava ak\u0131m\u0131n\u0131n oldu\u011fu yerlerde yang\u0131n\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi olduk\u00e7a zordur.<\/p>\n<p>K\u00f6p\u00fck yanan y\u00fczeye yay\u0131l\u0131r ve 5 temel \u00f6zelliklerini kullanarak (bo\u011fma,su buhar\u0131 yapma,so\u011futma,\u0131s\u0131y\u0131 yayma,\u00fcst\u00fcn\u00fc kaplama) yang\u0131n\u0131n durmas\u0131n\u0131 ya da kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>HFC-227, Halon 1301 gazinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 sonras\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fclen ve en yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131 olan Halon alternatifi bir gazd\u0131r. Yang\u0131nda \u00f6nemli rol \u00fcstlenen kimyasal reaksiyonlar\u0131 k\u0131rma ve \u0131s\u0131 enerjisini absorbe etme \u00f6zelli\u011fi ile yang\u0131nlar\u0131 s\u00f6nd\u00fcrmektedir. \u00d6zellikle A (kat\u0131) ve B (parlayabilen s\u0131v\u0131lar) i\u00e7in idealdir. Kimyasal ad\u0131 heptafluropropan olup, FE227 olarak da an\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130lk yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc Alman fizik\u00e7i M. Fuches taraf\u0131ndan 1734 y\u0131l\u0131nda yap\u0131ld\u0131. Bu ilk yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc, yang\u0131n s\u0131ras\u0131nda alevlerin \u00fczerine f\u0131rlat\u0131lmak \u00fczere i\u00e7i tuzlu su dolu cam toplardan olu\u015fuyordu. Birinci D\u00fcnya&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8478,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,22],"tags":[985,1136,348],"class_list":["post-620","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ev","category-toplum","tag-tup","tag-yangin-sondurme","tag-yangin-sondurme-tupu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/620"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=620"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/620\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8479,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/620\/revisions\/8479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}