{"id":726,"date":"2011-01-06T23:06:24","date_gmt":"2011-01-06T21:06:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=726"},"modified":"2016-12-25T23:47:42","modified_gmt":"2016-12-25T21:47:42","slug":"menteseyi-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=726","title":{"rendered":"Mente\u015fe&#8217;yi kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Mente\u015fe, iki sabit par\u00e7ay\u0131 birbirine ba\u011flayarak hareketli bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturmaya yarayan eklemli madeni d\u00fczenektir. Kap\u0131, pencere ve kapak gibi hareket ile a\u00e7\u0131l\u0131p kapanmas\u0131 istenen yap\u0131 elemanlar\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Peki mente\u015feyi kim icat etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Madeni mente\u015felerin en eski \u00f6rnekleri, 1922 y\u0131l\u0131nda M\u0131s\u0131r Firavunu Tutankamun&#8217;un mezar\u0131nda yap\u0131lan kaz\u0131da bulundu. Firavun&#8217;un yata\u011f\u0131, ayaklar\u0131na mente\u015fe ile tak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. M.\u00d6. 1350 y\u0131l\u0131ndan kalma bu bak\u0131r mente\u015feler, yata\u011f\u0131n ayaklar\u0131n\u0131n gerekti\u011finde i\u00e7eriye do\u011fru k\u0131vr\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu. Demir mente\u015felere, Orta\u00e7a\u011f&#8217;dan kalma kiliselerin kap\u0131lar\u0131nda rastl\u0131yoruz. End\u00fcstri devrimiyle birlikte, mente\u015felerin de bir\u00e7ok t\u00fcr\u00fc ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><b>Mente\u015fe<\/b>, kap\u0131 ve pencere kanatlar\u0131n\u0131, mobilya kapaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p kapamaya yarayan, biri sabit \u00f6b\u00fcr\u00fc hareketli iki lamadan olu\u015fan metal ya da plastik gere\u00e7.<\/p>\n<p>Mente\u015fe kap\u0131, pencere ve panjur kanatlar\u0131nda, mobilya, sand\u0131k ve bavul kapaklar\u0131nda kullan\u0131lan bir birle\u015ftirme arac\u0131d\u0131r. Genellikle yumu\u015fak demir, \u00e7elik, pirin\u00e7 bronz, plastik, krom nikel levhalardan yap\u0131l\u0131r. Bir mente\u015fe, \u00fczerinde vida delikleri bulunan ve yaprak ad\u0131 verilen iki lamadan olu\u015fur. Bu yapraklarda aral\u0131kl\u0131 olarak yerle\u015ftirilmi\u015f belli say\u0131da mil yata\u011f\u0131 vard\u0131r. Bu yapraktaki mil yataklar\u0131 di\u011fer yapraktaki mil yataklar\u0131n\u0131n aras\u0131na girer ve mil (mente\u015fe kapaklar\u0131n\u0131 biribirine tutturan ve a\u00e7\u0131l\u0131p kapanmay\u0131 sa\u011flayan silindirsel pim) ad\u0131 verilen bir pim t\u00fcm bu yataklardan ge\u00e7erek iki yapra\u011f\u0131 birle\u015ftirir. Milin alt\u0131nda ve \u00fcst\u00fcnde bulunan \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lara tepe denir.<\/p>\n<ul>\n<li><b>Boy mente\u015fe<\/b>; \u00f6zellikle elbise ve b\u00fcro dolaplar\u0131 gibi uzun kapakl\u0131 mobilyalara, a\u011f\u0131r kapaklara ve d\u00fc\u015fme kapaklara tak\u0131lan bir t\u00fcr yaprak mente\u015fe (Piyano mente\u015fesi de denir).<\/li>\n<li><b>Kuyruklu mente\u015fe<\/b>: \u00e7akma kap\u0131lara tak\u0131lan, boyu mil y\u00f6n\u00fcnde dar, geni\u015fli\u011fi fazla yaprak mente\u015fe t\u00fcr\u00fc.<\/li>\n<li><b>Lambal\u0131 mente\u015fe<\/b>: \u00f6zellikle lambal\u0131 kapaklarda kullan\u0131lan mente\u015fe t\u00fcr\u00fc. (Lambal\u0131 mente\u015fede yapraklar mile ko\u015fut olarak 90\u00b0 k\u0131vr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/li>\n<li><b>Milli mente\u015fe<\/b>: biri erkek di\u011feri di\u015fi iki lamadan olu\u015fan ve genellikle dolap kapaklar\u0131 ile kap\u0131 kanatlar\u0131nda kullan\u0131lan mente\u015fe (stoplu ya da stopsuz t\u00fcrleri vard\u0131r. Stoplular genellikle d\u00fc\u015fme kapaklara, stopsuzlar hem d\u00fc\u015fme kapaklara, hem de sa\u011fa ve sola a\u00e7\u0131labilen kapaklara tak\u0131l\u0131r).<\/li>\n<li><b>Pi\u015ftivan mente\u015fe<\/b>: a\u011f\u0131r kap\u0131 ve panjurlarda kullan\u0131lan, yapraklar\u0131ndan biri kancal\u0131, \u00f6b\u00fcr\u00fc ise halkal\u0131 olan bir t\u00fcr kuyruklu mente\u015fe.<\/li>\n<li><b>Pomel mente\u015fe<\/b>: yapraklar\u0131 kal\u0131n ve kollu, mil yata\u011f\u0131ysa yapraklar\u0131ndan k\u0131sa olan mente\u015fe.<\/li>\n<li><b>Tas mente\u015fe<\/b>: bindirme kapaklarda kullan\u0131lan ve metal ya da plastikten yuvarlak bir g\u00f6vde ile ona ba\u011fl\u0131 bir ayaktan olu\u015fan mente\u015fe.<\/li>\n<li><b>Yaprak mente\u015fe<\/b>: bir mile ba\u011fl\u0131 iki yapraktan olu\u015fan mente\u015fe. (Milleri sabit, s\u00f6k\u00fclebilir, ya da dekoratif olan t\u00fcrleri vard\u0131r.)<\/li>\n<li><b>Y\u00f6ns\u00fcz Mente\u015fe:<\/b> bir mile ba\u011fl\u0131 ortas\u0131nda pul bulunan sa\u011f-sol ayr\u0131m\u0131 olmay\u0131p iki y\u00f6nl\u00fc kullan\u0131labilir mente\u015fe.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mente\u015fe, iki sabit par\u00e7ay\u0131 birbirine ba\u011flayarak hareketli bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturmaya yarayan eklemli madeni d\u00fczenektir. Kap\u0131, pencere ve kapak gibi hareket ile a\u00e7\u0131l\u0131p kapanmas\u0131 istenen yap\u0131 elemanlar\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Peki&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[399],"class_list":["post-726","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ev","tag-mentese"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/726"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=726"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7141,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/726\/revisions\/7141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}