K\u0131yafet insanlar\u0131n giydikleri her\u015fey, giyisiler olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. \u0130nsanlar so\u011fuktan, s\u0131caktan, ya\u011fmur ve kardan korunmak i\u00e7in\u00a0de\u011fi\u015fik giysiler kullanmaktad\u0131r.\u00a0T\u00e2rih boyunca \u00e7e\u015fitli milletlerin ve insan topluluklar\u0131n\u0131n dinleri, meden\u00ee durumlar\u0131, \u00f6rf ve \u00e2detleri\u00a0de\u011fi\u015fik oldu\u011fundan, giyim-ku\u015fam \u015fekilleri de farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n
K\u0131yafetlerde dini inan\u0131\u015flar\u0131n, iklim\u00a0\u015fartlar\u0131n\u0131n, medeniyetlerin mesleklerin, miza\u00e7 ve huylar\u0131n, hatt\u00e2 ekonomik \u015fartlar\u0131n ve\u00a0di\u011fer sosyal fakt\u00f6rlerin b\u00fcy\u00fck tesiri olmu\u015ftur. Tarihte k\u0131l\u0131k k\u0131y\u00e2afetlerine \u00f6zen\u00a0g\u00f6steren kavimler veya\u00a0z\u00fcmrelerin yan\u0131 s\u0131ra hi\u00e7 de\u011fer vermeyen insan topluluklar\u0131 da vard\u0131r.<\/p>\n
\u0130lk insanlar\u0131n giyimden uzak, \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak dola\u015ft\u0131klar\u0131 iddi\u00e2s\u0131, b\u00e2z\u0131 insanlar\u0131n hay\u00e2l\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden ileri
\ngitmeyen g\u00f6r\u00fc\u015fleridir. Delillere dayanmayan, t\u00e2rih\u00ee bir felsefe fikrinin ispatlanmam\u0131\u015f fikirleridir.
\n\u0130lk insan ve ilk peygamber \u00c2dem aleyhissel\u00e2m ile han\u0131m\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n, giyindiklerini, dokuduklar\u0131
\nkuma\u015flarla elbise yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve pek\u00e7ok temel sanat\u0131n kendilerine \u00f6\u011fretildi\u011fini din kitaplar\u0131 haber
\nvermektedir.<\/p>\n
T\u00e2rih\u00ee ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in yap\u0131lan kaz\u0131lardan ve \u00e7e\u015fitli belgelerden eski kavimlerin giyimleri hakk\u0131nda
\nbilgi sahibi olunmaktad\u0131r. Bunlardan eski Yunan ve Romal\u0131lar\u0131n giyimlerini sosyal kategorilerine
\ng\u00f6re de\u011fi\u015fti\u011fi, id\u00e2reci, asker, filozof ve halk\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 k\u0131yafetleri bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Eski
\nM\u0131s\u0131rl\u0131lar, Mezopotamya ve Anadolu kavimlerinde de insanlar\u0131n giyimleri sosyal s\u0131n\u0131flar\u0131na g\u00f6re
\nde\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131n ve cemiyetlerin birbiriyle meden\u00ee m\u00fcn\u00e2sebetler i\u00e7inde, giyim tarzlar\u0131n\u0131n di\u011ferleri taraf\u0131ndan
\nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcp benimsenmesine ve kullan\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bir k\u0131s\u0131m cemiyetler aynen, b\u00e2z\u0131s\u0131 da
\nkendi b\u00fcnyelerine uydurarak di\u011fer cemiyetlerin kulland\u0131klar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r.\u00a0\u0130l\u00e2h\u00ee dinlerde, bilhassa kad\u0131nlar\u0131n a\u00e7\u0131k dola\u015fmamalar\u0131, v\u00fccutlar\u0131n\u0131n her taraf\u0131n\u0131n \u00f6rt\u00fclmesi es\u00e2s\u0131,\u00a0giyinmede \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de H\u0131ristiyan ve Yah\u00fbd\u00ee din adamlar\u0131 kad\u0131nlar\u0131n uygun\u00a0olmayan k\u0131yafetlerle dola\u015fmalar\u0131n\u0131 ho\u015f g\u00f6rmemektedir.<\/p>\n
T\u00fcrklerde giyim: En eski devirden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar b\u00f6lgelere g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermi\u015ftir.
\nDuvar resimleri, sey\u00e2hatn\u00e2melerde bulunan resimler, resimli el yazmalar\u0131 eski T\u00fcrk giyimleri hakk\u0131nda
\nbilgi veren m\u00fchim kaynaklard\u0131r. Saray ve konaklarda saklananlar, ayr\u0131ca devlet b\u00fcy\u00fcklerine \u00e2it
\ngiyeceklerin muh\u00e2faza edilmesi, \u00e7e\u015fitli devirlerin T\u00fcrk giyimi hakk\u0131nda genel bilgi vermektedir.
\nBilhassa \u0130stanbul\u2019un fethinden sonra T\u00fcrklerin giyimi, belirli \u00f6l\u00e7\u00fc ve \u00f6zellikleri i\u00e7inde tespit edilmi\u015ftir.
\nOsmanl\u0131larda erkeklerin ba\u015fa giydikleri kavuk veya sar\u0131k, \u00fcste giyilenlerden daha b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131rd\u0131.
\nBa\u015fa giyilen kavuklar\u0131n, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ve \u00fczerindeki dilimlerin adedine g\u00f6re, onu giyenin sosyal
\n\u00e7evresindeki r\u00fctbe ve makam\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131. Osmanl\u0131lar sava\u015f h\u00e2lindeyken ba\u015flar\u0131na giydiklerine z\u0131rhl\u0131,
\nmi\u011ffer veya tolga isimleri verirlerdi. Kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan daha kolay olan fes ve kalpak, g\u00fcnl\u00fck
\nhay\u00e2t\u0131n bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. K\u00fcl\u00e2h ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan, ke\u00e7eden yap\u0131lan, genellikle k\u00f6yl\u00fcler taraf\u0131ndan giyilen
\nkavu\u011fun \u00fczerine aban\u00ee veya yemeni sar\u0131l\u0131rd\u0131. Mintan, z\u0131b\u0131n, g\u00f6mlek gibi \u00fcstl\u00fckler, \u015falvar ve don gibi
\naltl\u0131klar giyilirdi. Ayr\u0131ca bunlar\u0131n \u00fczerlerine ku\u015fak sar\u0131l\u0131rd\u0131. Bu giyeceklerin \u00fczerine madd\u00ee durumu iyi
\nolanlar i\u015flemeli kaftan; orta halliler h\u0131rka veya c\u00fcbbe; halk ise cepken ve yelek giyerlerdi. Alt k\u0131sma
\ngiyilen dizden a\u015fa\u011f\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 dar, dizden yukar\u0131s\u0131 geni\u015f olan potur da \u00f6nemli giyecekler aras\u0131ndayd\u0131.
\nOsmanl\u0131lar zam\u00e2n\u0131nda kad\u0131nlar, ev ve sokak giyimlerine \u00e7ok dikkat ederlerdi. Soka\u011fa \u00e7\u0131kacaklar\u0131
\nzaman evde giyilen elbiselerin \u00fczerine g\u00e2yet g\u00fczel, temiz ve \u00e7evrenin dikkatini \u00e7ekmeyecek \u015fekilde
\nferace al\u0131n\u0131r, yeldirme ismi verilen bir cins manto giyilir, ba\u015f, g\u00fczel bir ya\u015fmakla (e\u015farpla) \u00f6rt\u00fcl\u00fcrd\u00fc.
\nK\u00f6ylerde ise ba\u015f, ayr\u0131 bir pe\u015ftemal (\u00f6rt\u00fc) ile kapan\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Osmanl\u0131lar\u0131n ordu te\u015fkil\u00e2t\u0131ndaki askerlerin giyimine \u00e7ok \u00f6nem verilirdi. Her s\u0131n\u0131f askerin, subay\u0131n ve
\nkendine has \u00f6zelli\u011fi, kurulu\u015fu olan birliklerin giyimi ayr\u0131 ayr\u0131yd\u0131. Yeni\u00e7erilerin, sipahilerin kendine \u00e2it
\ngiyimleri vard\u0131.<\/p>\n
Sultan \u0130kinci Mahm\u00fbd devrinde Yeni\u00e7eri oca\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131rken, ordudaki yenile\u015fme hareketine paralel
\nolarak giyimde de b\u00e2z\u0131 yenilikler benimsenmi\u015f ve bu yenilikler resm\u00ee, asker\u00ee ve di\u011fer kurumlarda
\nkendini g\u00f6stermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fa giyilen p\u00fcsk\u00fcll\u00fc fes, belden yukar\u0131 setre denilen hafif\u00e7e uzun
\nceket ve bunun alt\u0131na giyilen beyaz g\u00f6mlek, \u00fcst\u00fcne giyilen yelek, hafif bollukta pantolon, aya\u011fa giyilen
\nfotin kundura ve ayakkab\u0131 olmu\u015ftur. Kad\u0131nlar bol ve uzun fistan, ba\u015flar\u0131na da hotoz takmaya
\nba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Bu arada kad\u0131n ve erkek giyimleri, genel \u00f6zelliklerini g\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00e2z\u0131 b\u00f6lgelerde
\nkorumu\u015ftur.<\/p>\n
Cumh\u00fbriyetin ilan\u0131ndan sonra k\u0131l\u0131k k\u0131yafet ink\u0131lab\u0131 yap\u0131ld\u0131. Resmi-sivil, kad\u0131n-erkek, \u00f6\u011frenci-\u00f6\u011fretmen
\nvs. gibi k\u0131l\u0131k ve k\u0131yafetler, modern\u00a0tarza d\u00f6nd\u00fcr\u00fcld\u00fc. Resm\u00ee yerlerde yeni giyim tarz\u0131 hemen tatbik
\nedilmekle birlikte, halk i\u00e7inde ve bilhassa k\u00f6ylerde bir m\u00fcddet daha eski\u00a0k\u0131l\u0131k ve k\u0131yafetler devam
\netti. Bug\u00fcn, T\u00fcrkiye\u2019de modern\u00a0k\u0131l\u0131k k\u0131yafet\u00a0ile eski giyim\u00a0tarz\u0131 ve \u015fekillerinden baz\u0131 unsurlar\u0131n karmas\u0131 bir giyim-ku\u015fam anlay\u0131\u015f\u0131 yayg\u0131nd\u0131r. K\u00f6ylerle \u015fehirler\u00a0aras\u0131ndaki fark iyice azalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yirminci y\u00fczy\u0131lda modern teknolojinin geli\u015fmesi, haberle\u015fme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n h\u0131zla\u00a0yay\u0131lmas\u0131,
\nsinema, televizyon\u00a0sonra da internetin g\u00fcnl\u00fck hayata girmesi, d\u00fcnyada ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n
\nbirbirlerinden kolayca ve devaml\u0131 haberdar olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Toplumlar\u0131n\u00a0ya\u015fam tarzlar\u0131,
\ngiyimleri, birbirleri taraf\u0131ndan takip edilir duruma geldi. D\u00fcnyan\u0131n belli ba\u015fl\u0131 merkezlerinden idare edilen
\nmoda ak\u0131mlar\u0131, an\u0131nda farkl\u0131\u00a0yerlerdeki insanlar taraf\u0131ndan takip edilmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
K\u0131yafet insanlar\u0131n giydikleri her\u015fey, giyisiler olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. \u0130nsanlar so\u011fuktan, s\u0131caktan, ya\u011fmur ve kardan korunmak i\u00e7in\u00a0de\u011fi\u015fik giysiler kullanmaktad\u0131r.\u00a0T\u00e2rih boyunca \u00e7e\u015fitli milletlerin ve insan topluluklar\u0131n\u0131n dinleri, meden\u00ee durumlar\u0131, \u00f6rf ve \u00e2detleri\u00a0de\u011fi\u015fik oldu\u011fundan,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-7401","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-moda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7401"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7401"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7401\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10963,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7401\/revisions\/10963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}