{"id":7782,"date":"2016-12-28T19:40:50","date_gmt":"2016-12-28T17:40:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=7782"},"modified":"2018-02-27T01:51:13","modified_gmt":"2018-02-26T23:51:13","slug":"dolari-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=7782","title":{"rendered":"Dolar\u0131 kim buldu &#8211; Dolar\u0131n tarih\u00e7esi"},"content":{"rendered":"<p>1 Dolarl\u0131k ka\u011f\u0131t banknot \u00fczerinde yer alan <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/amerikayi-kim-buldu\/\">Amerika&#8217;n\u0131n<\/a> ilk ba\u015fkan\u0131 olan George Washington&#8217;un istikrarl\u0131 bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n arkas\u0131nda, d\u00f6rt k\u0131tada ve be\u015f y\u00fcz y\u0131lda ger\u00e7ekle\u015fen m\u00fccadele, ke\u015fif, zenginlik ve tarihi bir miras yat\u0131yor. Dolar, 500 y\u0131l \u00f6nce\u00a0oldu\u011fu gibi halen d\u00fcnya \u00fczerindeki en yayg\u0131n\u00a0para birimi olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. \u00c7ekya&#8217;da ba\u015flayan Thalerden \u0130spanyol dolar\u0131na, dolar i\u015fareti nereden gelirden ilk amerkan dolar\u0131 ne zaman bas\u0131ld\u0131ya kadar i\u015fte dolar\u0131n hikayesi.<\/p>\n<h2>Dolar\u0131n tarihi\u00a0hikayesi<\/h2>\n<p>Dolar ile ilgili her \u015fey, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00c7ek Cumhuriyeti&#8217;nin \u00e7o\u011funlu\u011funu y\u00f6neten g\u00fc\u00e7l\u00fc bir krall\u0131k olan Bohemya&#8217;da 1500&#8217;l\u00fc y\u0131llarda ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Bohemya Orta Avrupa&#8217;da g\u00fcm\u00fc\u015f madenlerinin\u00a0tam ortas\u0131ndayd\u0131. Almanya, Avusturya ve \u00c7ek Cumhuriyeti topraklar\u0131nda ke\u015ffedilen g\u00fcm\u00fc\u015f sayesinde, b\u00f6lgede para birimi olarak g\u00fcm\u00fc\u015fe b\u00fcy\u00fck bir ge\u00e7i\u015f ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcccarlar\u00a0ticaret yapmak i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck alt\u0131n paralar kullanmak yerine e\u015f de\u011ferlerde daha b\u00fcy\u00fck g\u00fcm\u00fc\u015f sikkeler kullanmaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<h2>Dolar = Thaler<\/h2>\n<p>Bu g\u00fcm\u00fc\u015f paralar\u0131n en iyisi ve de\u011ferlisi, bug\u00fcnk\u00fc \u00c7ek-Alman s\u0131n\u0131r\u0131nda yer alan Bohemya kenti St Joachimsthal&#8217;de \u00e7\u0131k\u0131yor ve bas\u0131l\u0131yordu.\u00a0\u0130ngilizler\u00a0&#8220;St Joachimsthal \u00e7ok verimli&#8221; diyorlard\u0131. Buradan \u00e7\u0131kan g\u00fcm\u00fc\u015f paralara Joachimsthaler&#8217;in bir k\u0131saltmas\u0131 olarak &#8220;<em>Thaler<\/em>&#8221; ad\u0131n\u0131 vermi\u015flerdi.<\/p>\n<p>K\u0131sa bir zaman i\u00e7erisinde\u00a0&#8220;Thaler&#8221; ismi, ba\u015fka yerlerden \u00e7\u0131km\u0131\u015f olsa da, ayn\u0131 ayar ve kalitede olan g\u00fcm\u00fc\u015f paralar\u0131n t\u00fcm\u00fc i\u00e7in kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Bohem sikkeleri \u00f6ylesine pop\u00fcler olmu\u015ftu ki, di\u011fer krall\u0131klar ve devletler kendi &#8220;sikkelerini&#8221; e\u015fde\u011fer hale getirmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Ticarette yayg\u0131nla\u015fan para birimleri i\u00e7in bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yere g\u00f6re isimler verilmeye ba\u015fland\u0131. Holandal\u0131lar\u00a0&#8220;Dutch daalder&#8221;, Slovenler &#8220;Slovenian tolar&#8221;, \u0130talyanlar &#8220;tallero&#8221; ve ingilizler &#8220;dollar&#8221; diyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 d\u00f6nemde, \u0130spanya Yeni D\u00fcnya&#8217;ya (<a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/amerikayi-kim-buldu\/\">Amerika K\u0131tas\u0131<\/a>nda) s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftiriyordu. \u0130spanyol kontrol\u00fcndeki Boliva, Peru ve Meksika topraklar\u0131 1500 ila 1800 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn % 85&#8217;ini olu\u015fturacak kadar \u00e7ok g\u00fcm\u00fc\u015f miktarda g\u00fcm\u00fc\u015f \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<h2>\u0130spanyol Dolar\u0131 &#8211;\u00a0peso de ocho<\/h2>\n<p>\u0130spanya bu madenlerden, d\u00fcnyadaki d\u0131\u015f ticarette kullanmak i\u00e7in sekiz par\u00e7a olan &#8220;peso de ocho&#8221; madeni paralar\u0131n\u0131 basmaya ba\u015flad\u0131. \u0130spanyollar Manila&#8217;n\u0131n Filipin kentinde bir s\u00f6m\u00fcrge daha olu\u015fturduktan sonra, bu madeni para Asya&#8217;da dola\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Japon Yeni ve \u00c7in Yuan\u0131, &#8220;yuvarlak nesne&#8221; anlam\u0131na gelmektedir. Yen ve Yuan\u00a0isimlerinin, b\u00fcy\u00fck miktarda \u00fcretilen \u0130spanyol paralar\u0131n\u0131n yuvarlak \u015feklinden ald\u0131\u011f\u0131 rivayet edilir.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda, Kuzey Amerika&#8217;daki \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgecileri, \u0130ngiliz para birimi\u00a0Sterlin&#8217;i, yeni d\u00fcnyada tek ge\u00e7erli para birimi haline getirebilecek kadar \u00e7ok zaman kald\u0131lar. Ama s\u00f6m\u00fcrge ticaretinin \u00e7o\u011fu Bohem sikkelerine e\u015fde\u011fer olduklar\u0131 bilinen peso yani \u0130spanyol dolar\u0131 ile yap\u0131lmaya devam etti.<\/p>\n<h2>$ Sembol\u00fc nereden geliyor<\/h2>\n<p>Dolar sembol\u00fc\u00a0\u0130spanyol dolar\u0131 olan peso&#8217;dan gelmektedir.\u00a0Bug\u00fcn bir\u00e7ok eski \u0130spanyol kolonisi \u00fclkenin para halen peso dur. Dolar i\u015fareti $ ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u0130spanyol-Meksikan Pesosu i\u00e7in ge\u00e7erli olmu\u015f ve daha sonra ABD Dolar\u0131 i\u00e7in de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn bu i\u015faret t\u00fcm Dolar veya Peso olarak adland\u0131r\u0131lan para birimleri i\u00e7in evrensel birim sembol\u00fc olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h2>Amerikan Dolar\u0131<\/h2>\n<p>1776&#8217;da Amerika&#8217;daki Koloniler ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan ettiler.\u00a0Yeni bir <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/parayi-kim-buldu\/\">para<\/a> birimi \u00fczerinde karar vermek zorundayd\u0131lar. \u0130ngiliz sterlini tercih etmek yerine genel olarak bir\u00e7ok vatanda\u015f\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 para birimini se\u00e7tiler. Ad\u0131n\u0131 da Amerikan Dolar\u0131\u00a0olarak belirlediler.<\/p>\n<p>1792 de resmile\u015ftirildi.\u00a0Kabul edilen Tedav\u00fcle Para \u00c7\u0131karma Kanunu ile ABD Darphanesi kurulur ve federal para sistemi \u00e7er\u00e7evesinde her birinin de\u011feri alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f veya bak\u0131r \u00fczerinden saptanan farkl\u0131 de\u011ferdeki madeni paralar\u0131n bas\u0131m\u0131na ba\u015flan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Dolar&#8217;\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc Bohemya&#8217;dan \u0130spanya&#8217;ya, Meksika&#8217;ya, Amerikan Kolonileri&#8217;ne, ABD merkez bankas\u0131na, uluslararas\u0131 ticarete, bankalara, d\u00f6viz b\u00fcrolar\u0131na oradan da c\u00fczdanlara kadar\u00a0gider.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 Dolarl\u0131k ka\u011f\u0131t banknot \u00fczerinde yer alan Amerika&#8217;n\u0131n ilk ba\u015fkan\u0131 olan George Washington&#8217;un istikrarl\u0131 bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n arkas\u0131nda, d\u00f6rt k\u0131tada ve be\u015f y\u00fcz y\u0131lda ger\u00e7ekle\u015fen m\u00fccadele, ke\u015fif, zenginlik ve tarihi bir miras&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7788,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[317],"tags":[2861,2859,2860,2862,2864,2863],"class_list":["post-7782","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-is-dunyasi","tag-dolar-isaretini-kim-buldu","tag-dolari-kim-icat-etti","tag-dolari-kim-kesfetti","tag-dolarin-tarihi","tag-peso","tag-thaler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7782"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7782"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10255,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7782\/revisions\/10255"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}