Teknoloji, bilimin, pratik ya\u015fam gereksinimlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131na ya da insan\u0131n \u00e7evresini denetleme, bi\u00e7imlendirme ve de\u011fi\u015ftirme \u00e7abalar\u0131na y\u00f6nelik uygulamalar\u0131n\u0131n genel ad\u0131d\u0131r. Yunanca tekhne (sanat, zanaat) ve logos (s\u00f6z, s\u00f6zc\u00fck) s\u00f6zc\u00fcklerinden olu\u015fturulan teknoloji terimi, Eski Yunan\u2019da \u201csanatlar \u00fczerine konu\u015fma\u201d anlam\u0131na geliyordu. Zaman i\u00e7inde anlam\u0131 de\u011fi\u015fen s\u00f6zc\u00fck, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalardan elde edilen somut ve yararl\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 ve bunlara ili\u015fkin ara\u00e7, y\u00f6ntem ve s\u00fcre\u00e7lerin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc ifade eden bir anlam kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Teknik, temel olarak alet yap\u0131m\u0131 ve alet kullanarak sonu\u00e7 alma y\u00f6ntemleri anlam\u0131na gelir. Alet yapma yetene\u011fi, insan t\u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6teki canl\u0131lardan ay\u0131ran temel niteliktir. Bu niteli\u011fi nedeniyle insan, en ba\u015f\u0131ndan beri teknoloji \u00fcreten bir varl\u0131kt\u0131r ve teknolojinin tarihi insanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm evrimini i\u00e7erir.<\/p>\n
Uygarl\u0131k tarihinin ilk d\u00f6nemlerinde insan\u0131n alet yapmakta kulland\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ca malzeme olan ta\u015f, bu d\u00f6nemlere ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Hayvanc\u0131l\u0131k ve tar\u0131m\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7ilen Neolitik \u00c7a\u011fda \u00e7e\u015fitli ta\u015f t\u00fcrlerinin yan\u0131 s\u0131ra kil, tu\u011fla ve a\u011fa\u00e7 kullan\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Ate\u015f yakman\u0131n bulunmas\u0131, ok ve yay, tekerlek, mezar ve ev yap\u0131m\u0131nda tu\u011fla kullan\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131, tah\u0131l\u0131n \u00f6\u011f\u00fct\u00fclmesi (ilkel el de\u011firmeni) ve kilin pi\u015firilmesi (\u00e7anak \u00e7\u00f6mlek yap\u0131m\u0131) teknikleri bu d\u00f6nemin ba\u015fl\u0131ca teknolojik ilerlemeleridir.<\/p>\n
M\u00d6 3000-500 aras\u0131nda kentlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla teknoloji alan\u0131nda yeni bir \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131ld\u0131. Kentle\u015fmeyle birlikte bak\u0131rdan yararlan\u0131lmaya ba\u015flad\u0131, ala\u015f\u0131m (\u00f6zellikle tun\u00e7) yap\u0131m\u0131 bulundu, zanaatk\u00e2rlar (\u00f6zellikle metal i\u015fleyicileri ve camc\u0131lar) ve ilk bilim adamlar\u0131 (S\u00fcmer, M\u0131s\u0131r ve Mezopotamyal\u0131 astronomlar) yeti\u015fti. Yelkenin icad\u0131, d\u00fczenli sulama y\u00f6ntemlerinin geli\u015ftirilmesi, \u015farap ve preste s\u0131v\u0131 ya\u011f elde edilmesi, b\u00fcy\u00fck tu\u011fla tap\u0131naklar\u0131n in\u015fas\u0131, dikilita\u015flar bu d\u00f6nemin en \u00f6nemli teknolojik geli\u015fmelerini olu\u015fturur.<\/p>\n
M\u00d6 500-\u0130S 500 aras\u0131, Eski Yunan ve Roma uygarl\u0131klar\u0131 d\u00f6nemidir. Felsefe, din, politika, hukuk, \u015fiir, tiyatro, kuramsal d\u00fc\u015f\u00fcnce ve soyut bilim (\u00f6zellikle matematik) a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli geli\u015fmeleri simgeleyen bu d\u00f6nem, teknoloji y\u00f6n\u00fcnden ayn\u0131 parlakl\u0131kta de\u011fildir. Bu d\u00f6nemin en \u00f6nemli teknolojik geli\u015fmeleri aras\u0131nda Anadolu\u2019dan kaynakland\u0131\u011f\u0131 san\u0131lan demir i\u015fleme ve \u00e7elik \u00fcretimi teknikleri say\u0131labilir. Gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f en b\u00fcy\u00fck birka\u00e7 bilim adam\u0131ndan biri olan Arkhimedes, do\u011fdu\u011fu ve yeti\u015fti\u011fi Syraku- sa\u2019n\u0131n Roma istilas\u0131ndan korunabilmesi amac\u0131yla bulup geli\u015ftirdi\u011fi ola\u011fan\u00fcst\u00fc silahlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, vida, makara ve kald\u0131ra\u00e7 gibi \u00e7ok \u00f6nemli mekanik bulu\u015flar ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. \u0130skenderiyeli m\u00fchendisler, \u00f6rne\u011fin Ktesibios ve Heron tulumba, hava ve su ak\u0131m\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan ayg\u0131tlar, hava bas\u0131n\u00e7l\u0131 makineler ve vida a\u00e7ma makineleri gibi \u00f6nemli bulu\u015flar ger\u00e7ekle\u015ftirdiler. \u0130skenderiye okulu yal\u0131n mekanizmalardan \u201cmakine\u201d olarak nitelendirilebilecek karma\u015f\u0131k d\u00fczeneklere ge\u00e7i\u015fin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olmu\u015ftur. Yunan mimarl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn sanatsal g\u00f6rkemine kar\u015f\u0131n teknolojik a\u00e7\u0131dan b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maz. Romal\u0131lar Yunan mimarl\u0131k \u00fcslubunu kopya etmekle yetindilerse de, yap\u0131 teknolojisinde baz\u0131 \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar ortaya koydular. Su alt\u0131nda sertle\u015febilen dayan\u0131kl\u0131 bir \u00e7imento geli\u015ftirdiler, kemer, tonoz ve kubbenin mimari olanaklar\u0131ndan olabildi\u011fince yararlanarak amfitiyatrolar, su kemerleri, t\u00fcneller, k\u00f6pr\u00fcler, surlar, deniz fenerleri yapt\u0131lar, \u00e7ok geni\u015f ve d\u00fczenli bir karayollar\u0131 a\u011f\u0131 kurdular.<\/p>\n
Bat\u0131 Roma\u2019n\u0131n IS 5. y\u00fczy\u0131lda \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc izleyen bin y\u0131ll\u0131k s\u00fcre orta\u00e7a\u011f olarak bilinir. Orta\u00e7a\u011fda teknolojinin tarihi, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ge\u00e7mi\u015f uygarl\u0131klar\u0131n kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n yeniden bulunmas\u0131, saklanmas\u0131 ve bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirilmesi olarak \u00f6zetlenebilir. Bu d\u00f6nemde \u0130slam uygarl\u0131\u011f\u0131, Eski Yunan\u2019daki bilimsel ve teknolojik birikimin miras\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015f, bu birikime \u00f6nemli katk\u0131larda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
\u0130spanya, Sicilya ve Kuzey Afrika \u00fczerinden Bat\u0131 Avrupa\u2019ya ge\u00e7en bu birikim, \u00e7ok \u00f6nemli bir \u00f6\u011fe olarak \u00c7in ve Hint uygarl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcnlerini de i\u00e7eriyordu. \u00c7in\u2019de, M.\u00d6\u00a010. y\u00fczy\u0131lda bat\u0131da hen\u00fcz bilinmeyen \u00f6nemli teknikler ve \u00fcr\u00fcnler geli\u015ftirilmi\u015f durumdayd\u0131. Bunlar\u0131n aras\u0131nda ipek i\u015f\u00e7ili\u011fi, barut, demir d\u00f6k\u00fcm\u00fc, k\u00e2\u011f\u0131t, \u00e7unke(*) t\u00fcr\u00fcnden yelkenli gemiler, u\u00e7urtma, yel de\u011firmeni ve porselen say\u0131labilir. Orta\u00e7a\u011fda bat\u0131n\u0131n teknolojik geli\u015fimini simgeleyen ba\u015fl\u0131ca yenilikler \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir: At nal\u0131 ve \u00fczenginin geli\u015ftirilmesi ve at\u0131n gerek tar\u0131mda, gerekse sava\u015fta \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131; su \u00e7ark\u0131(*) ve yel de\u011firmeninin^) yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve bu ayg\u0131tlar\u0131n tah\u0131llar\u0131n \u00f6\u011f\u00fct\u00fclmesinde, ezerek ya\u011f \u00e7\u0131karmada, tahta kesmede, y\u00fcn d\u00f6vmede, yeni geli\u015ftirilen \u00e7\u0131kn\u011fa enerji sa\u011flamada kullan\u0131lmas\u0131; k\u00f6m\u00fcr \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131; barutun ve topun bulunmas\u0131; ip ve f\u0131\u00e7\u0131, d\u00f6kme demir ve sabun yap\u0131m\u0131 tekniklerinin geli\u015ftirilmesi; kale ve \u015fatolar\u0131n in\u015fas\u0131; pusulan\u0131n kullan\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131; 14. y\u00fczy\u0131lda ilk mekanik saatin yap\u0131lmas\u0131; 15. y\u00fczy\u0131lda matbaan\u0131n icad\u0131<\/a>.<\/p>\n 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren ulusal devletlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, Reform ve \u00f6zellikle R\u00f6nesans d\u00f6nemlerinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilimsel devrim, bu geli\u015fmeye b\u00fcy\u00fck h\u0131z kazand\u0131rd\u0131. Bat\u0131 teknolojisinin temellerinin 1500-1750 aras\u0131nda at\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. R\u00f6nesans\u2019\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilim devriminin \u00f6nc\u00fc ki\u015fisi Galilei\u2019dir. \u0130ngiltere\u2019den R. B\u00f6yle, Almanya\u2019dan Otto Von Guericke ve Fransa\u2019dan D. Papin\u2019in kuramsal \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, T. Newcomen\u2019in 1712\u2019de buhar makinesini)*) bulmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131. Atmosfer bas\u0131nc\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 nedeniyle verimi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck olan Newcomen makinesi, daha \u00e7ok maden ocaklar\u0131ndan su pompalamakta kullan\u0131lmakla birlikte \u00f6nemli bir teknolojik geli\u015fmeyi simgelemi\u015ftir. Avrupa \u00fclkelerinin Hint Okyanusuna ve Yenid\u00fcnya\u2019ya a\u00e7\u0131lmalar\u0131 pek \u00e7ok yeni \u00fcr\u00fcn\u00fcn ve bunlara ili\u015fkin imalat tekniklerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Bu \u00fcr\u00fcnler aras\u0131nda \u00f6ncelikle \u00e7ay, \u015feker, t\u00fct\u00fcn, pamuk ve kakao an\u0131labilir.<\/p>\n Sanayi Devrimi deyimi, bat\u0131da sanayinin ve makine \u00fcretiminin egemen oldu\u011fu bir ekonomiye ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemini (1750-1900) ifade eder. Sanayi Devrimi\u2019nin en belirgin niteli\u011fi enerji teknolojisindeki de\u011fi\u015fimdir. D\u00f6nemin ba\u015f\u0131nda belli ba\u015fl\u0131 enerji kaynaklan kol g\u00fcc\u00fc, hayvan, su ve r\u00fczg\u00e2r enerjisiydi. 1769\u2019da James Watt. Newcomen makinesine ayr\u0131 bir yo\u011funla\u015ft\u0131c\u0131 ekleyerek pistonun her ileri-geri hareketinde silindirin \u0131s\u0131n\u0131p so\u011fumas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeyi ba\u015fard\u0131; sonraki y\u0131llarda da pompay\u0131 yaln\u0131zca a\u015fa\u011f\u0131-yukar\u0131 hareket ettirmek yerine bir \u015faft\u0131 d\u00f6nd\u00fcren yeni bir makine geli\u015ftirdi. B\u00f6ylece verimi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artan ve d\u00f6nme hareketi sa\u011flayabilen buhar makinesi<\/a>, sanayinin temel mekanik enerji kayna\u011f\u0131 durumuna geldi. Buhar makinesini buharl\u0131 gemi (1807) ve buharl\u0131 lokomotifin (1825) geli\u015ftirilmesi izledi.<\/p>\n Michael Faraday\u2019\u0131r\u0131 elektrik<\/a> ile magnetizma aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi ortaya koymas\u0131 (1831), elektrik motorunun<\/a> ve dinamonun<\/a> geli\u015ftirilmesiyle sonu\u00e7land\u0131. \u0130\u00e7ten yanmal\u0131 motorlar\u0131n (havagaz\u0131 ve gazya\u011f\u0131 motoru, dizel motoru, benzin motoru), motosiklet<\/a> ve otomobilin<\/a> geli\u015ftirilmesi 1860-90 aras\u0131ndaki 30 y\u0131l i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fti. Demir-\u00e7elik ve pamuklu dokuma sanayileri 19. y\u00fczy\u0131lda en b\u00fcy\u00fck geli\u015fmenin izlendi\u011fi sanayi dallar\u0131n\u0131 olu\u015fturdu. 1827\u2019de foto\u011fraf\u0131n, 1837\u2019de elektrikli telgraf\u0131n<\/a> 1876\u2019da telefonun icad\u0131 ve geli\u015fimi<\/a> yeni bulu\u015flar\u0131n ve geli\u015fmelerin \u00f6nc\u00fcs\u00fc oldu.<\/p>\n Teknolojik geli\u015fmenin giderek h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc h\u0131za ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 20. y\u00fczy\u0131l\u0131 1945\u2019e de\u011fin ve 1945\u2019ten sonra olmak \u00fczere iki d\u00f6neme ay\u0131rmak olanakl\u0131d\u0131r. Hiro\u015fima\u2019ya ilk atom bombas\u0131n\u0131n<\/a> at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1945 y\u0131l\u0131 n\u00fckleer \u00e7a\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131, bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan da bilgisayar<\/a> \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 y\u0131l\u0131 olarak kabul edilebilir. 1900-45 aras\u0131nda d\u00fcnya iki b\u00fcy\u00fck sava\u015f ge\u00e7irmi\u015f, 1945 sonras\u0131nda ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n 1900-45 d\u00f6neminin ba\u015fl\u0131ca teknolojik geli\u015fmeleri \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir: Enerji alan\u0131nda, elektrik enerjisi \u00fcretiminin dev boyutlara ula\u015fmas\u0131ndan ba\u015fka \u00f6nemli bir geli\u015fme s\u00f6z konusu de\u011fildir. 1913\u2019te, petrol\u00fcn i\u015flenmesinde kraking y\u00f6nteminin bulunmas\u0131, plastikler, yapay kau\u00e7uk ve yapay elyaf \u00fcretimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu. 1911\u2019de vitaminlerin belirlenmesi, 1928\u2019de penisilinin ke\u015ffi ve 1943\u2019te antibiyotik \u00fcretimine ge\u00e7ilmesi sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki \u00f6nemli geli\u015fmelerdir. 1895\u2019te X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131yla ba\u015flayan bir dizi bulu\u015f (radyoaktiflik, yapay radyoaktiflik ve 1938\u2019de \u00e7ekirdek b\u00f6l\u00fcnmesi), n\u00fckleer \u00e7a\u011f\u0131n yolunu a\u00e7t\u0131. 1903\u2019te ilk u\u00e7u\u015funu yapan u\u00e7ak, sonraki y\u0131llarda gaz t\u00fcrbiniyle donat\u0131larak jet u\u00e7a\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fecek, 1960\u2019larda ses\u00fcst\u00fc h\u0131zlara ula\u015facakt\u0131. Bu d\u00f6nemde yer alan en \u00f6nemli geli\u015fmelerden biri de 1901\u2019de radyonun, 1907\u2019de elektronik lamban\u0131n(*) geli\u015ftirilmesidir. B\u00f6ylece, modern teknolojinin en \u00f6nemli bile\u015feni durumuna gelecek olan elektronik alan\u0131nda ilk ad\u0131mlar at\u0131l\u0131yordu; bunu, radar ve televizyonun icad\u0131<\/a> ve geli\u015ftirilmesi izledi.<\/p>\n 1947\u2019de transist\u00f6r\u00fcn bulunmas\u0131, elektroni\u011fin her alan\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiledi, ama bu etki en \u00e7ok bilgisayarlarda g\u00f6zlendi; sonraki y\u0131llarda t\u00fcmle\u015fik devrenin geli\u015ftirilmesi, mikroi\u015flemcileri sanayinin, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ve giderek g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131 durumuna getirdi. Otomasyon)*), robotlar(*) ve yapay zek\u00e2(*), bu alandaki en \u00f6nemli geli\u015fmeler oldu. 1957\u2019de \u201cSputnik l\u201dle ba\u015flayan uzay \u00e7a\u011f\u0131, 1961\u2019de \u201cVostok l\u201dle ger\u00e7ekle\u015ftirilen ilk insanl\u0131 uzay u\u00e7u\u015fu, 1966\u2019da \u201cLunik l\u201dle Ay\u2019a yap\u0131lan ilk yumu\u015fak ini\u015f, 1969\u2019da \u201cApollo lT\u2019le ilk insan\u0131n Ay\u2019a ayak basmas\u0131 gibi bir dizi ba\u015far\u0131yla devam etti. Bu ba\u015far\u0131lar, gezegenlere y\u00f6nelen insans\u0131z u\u00e7u\u015flarla ve 1981\u2019de uzay meki\u011finin geli\u015ftirilmesiyle s\u00fcrd\u00fc. 20. y\u00fczy\u0131ldaki en \u00f6nemli (ve tart\u0131\u015fmal\u0131) geli\u015fmelerden biri de genetik m\u00fchendisli\u011fidir) *).<\/p>\n Bilimsel ilkelere ba\u011f\u0131ml\u0131 olmas\u0131na kar\u015f\u0131n teknoloji ile bilim aras\u0131nda yak\u0131n bir ili\u015fki kurulmas\u0131 g\u00f6rece yeni bir olgudur. Eski toplumlarda bilim aristokrat yap\u0131daki filozoflar\u0131n elindeydi ve b\u00fct\u00fcn bilgi alanlar\u0131n\u0131 kapsar nitelikteydi. Oysa teknoloji, i\u015f\u00e7i, usta ve zanaatk\u00e2r\u0131n i\u015fiydi. Bu durum, s\u0131n\u0131f ay\u0131r\u0131m\u0131ndan ileri geldi\u011fi kadar, belki de daha \u00e7ok, \u00f6rne\u011fin Aristoteles<\/a> ya da Ptolemaios\u2019un kuramsal bilimi ile bir de\u011firmenci, kuyumcu, f\u0131\u00e7\u0131 yap\u0131mc\u0131s\u0131 ya da sepicinin u\u011fra\u015flar\u0131 ve teknolojik sorunlar\u0131 aras\u0131nda hi\u00e7bir ili\u015fkinin bulunmay\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu. Bilim ile teknoloji ancak orta\u00e7a\u011fda birbirine yak\u0131nla\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n 13. y\u00fczy\u0131l\u0131n b\u00fcy\u00fck filozof ve bilgini Roger Bacon barut yap\u0131m\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla betimledi. motorlu gemiler ve u\u00e7an makineler tasarlad\u0131. 16. y\u00fczy\u0131lda Francis Bacon, deneysel bilimin savunculu\u011funu yapt\u0131; bilim adamlar\u0131n\u0131n usta ve zanaatk\u00e2rlar\u0131n y\u00f6ntemlerini incelemeleri, zanaatk\u00e2rlar\u0131n ise bilimden yararlanmalar\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n Teknolojinin bilim temeline oturtulmas\u0131 ancak 19. y\u00fczy\u0131lda ba\u015flayan bir olgudur. Sanayide \u00f6nemli bir yeri olan ilk b\u00fcy\u00fck bilim adam\u0131, organik kimyan\u0131n kurucusu olarak tan\u0131nan ve kimyasal g\u00fcbreyi bulan Alman kimyac\u0131 Justus von Liebig\u2019dir (1803- 73). 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n mucitlerinin hemen t\u00fcm\u00fc, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bilim adamlar\u0131n\u0131n bulgular\u0131na dayand\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Elektrik ampul\u00fcn\u00fcn icad\u0131 Faraday ve Henry\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na; telefon Helmholtz\u2019a; radyo Maxwell ve Heinrich Rudolf Hertz<\/strong><\/a>\u2019e dayan\u0131r. Edison<\/a> \u00f6rne\u011finde bir ba\u015fka geli\u015fme daha dikkati \u00e7eker: Bilim- teknoloji i\u015fbirli\u011finin kurumsalla\u015fmas\u0131. Elektrik ampul\u00fcnde filaman olarak kullanabilece\u011fi bir teli bulabilmek i\u00e7in 14 ay s\u00fcreyle binlerce malzemeyi tek tek deneyen Edison, bu \u00e7abalar\u0131n\u0131 New Jersey\u2019deki Menlo Park\u2019ta kurdu\u011fu d\u00fcnyan\u0131n ilk ara\u015ft\u0131rma laboratuvar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Bu labora- tuvar\u0131n kurulu\u015fu modern teknoloji ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 simgeler. Bundan sonraki geli\u015fmelerde teknolojide bilimsel bilgiden yararlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, teknolojik s\u00fcre\u00e7lere bilimsel ilkelerin uygulanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenir. B\u00f6ylece sistem m\u00fchendisli\u011fi)*) ve y\u00f6neylem ara\u015ft\u0131rmas\u0131(*) gibi disiplinler, benzetim(*) ve matematiksel modelleme gibi y\u00f6ntemler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Teknolojinin \u00e7e\u015fitli uygarl\u0131klarda tarih boyunca g\u00f6sterdi\u011fi geli\u015fmede toplumla ili\u015fkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u015fhca \u00fc\u00e7 \u00f6zellik dikkati \u00e7ekmektedir. Bunlar\u0131 toplumsal gereksinim, toplumun kaynaklar\u0131 ve toplumsal ortam ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda toplamak olanakl\u0131d\u0131r. Teknolojik geli\u015fmede toplumsal gereksinim temel itici g\u00fc\u00e7 olmu\u015ftur. Bu gereksinim, \u00f6rne\u011fin, daha keskin bir b\u0131\u00e7a\u011fa, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kald\u0131rma ayg\u0131t\u0131na, kol g\u00fcc\u00fcne daha az ba\u011f\u0131ml\u0131 bir makineye, yeni bulunmu\u015f bir yak\u0131ttan daha verimli bir bi\u00e7imde yararlanan bir motora ya da yeni bir enerji kayna\u011f\u0131na y\u00f6nelik olabilir. Daha iyi silahlara gereksinim bi\u00e7iminde ortaya \u00e7\u0131kan askeri istemler de bu ba\u011flamda ele al\u0131nabilir. Modern bat\u0131 toplumunda gereksinimlerin daha \u00e7ok reklamlarla belirlenmekte oldu\u011funu da eklemek gerekir.<\/p>\nSanayi Devrimi<\/h3>\n
Bilim ve Teknoloji<\/h3>\n
Teknoloji ve Toplum<\/h3>\n